Του Κώστα Ηλιάκη *

Η πρόσφατη παρουσία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και του Υπουργού Υποδομών στην Κρήτη, καθώς και οι αναφορές τους στα μεγάλα έργα που σχεδιάζονται για το νησί, επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα των υποδομών και του τρόπου με τον οποίο αυτές υλοποιούνται. Ανάμεσά τους, κομβικό ρόλο διαδραματίζει η διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική Ελλάδα, ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια και την αναπτυξιακή προοπτική του νησιού.

Σε ό,τι αφορά τη γραμμή υψηλής τάσης Χανιά – Δαμάστα, μέχρι σήμερα είχαν τεθεί δύο βασικές λύσεις: η πόντιση και η όδευση. Ωστόσο, από τη στιγμή που η κατασκευή του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) εισέρχεται πλέον σε επίσημη φάση υλοποίησης, τα δεδομένα αλλάζουν. Δημιουργείται μια νέα, ουσιαστική και ενδεχομένως ιστορικά σημαντική ευκαιρία: η υπόγεια διέλευση της γραμμής υψηλής τάσης κατά μήκος της χάραξης του ΒΟΑΚ. Μια λύση που περιορίζει στο ελάχιστο την περιβαλλοντική επιβάρυνση, αποφεύγει νέες παρεμβάσεις στο φυσικό τοπίο με σχεδόν μηδενικό πρόσθετο κόστος, καθώς εντάσσεται σε ένα έργο που ούτως ή άλλως θα κατασκευαστεί.

Το εύλογο ερώτημα, όμως, είναι γιατί μια τέτοια πρόβλεψη δεν έχει ήδη ενσωματωθεί στον σχεδιασμό του έργου; Πρόκειται για ένα ζήτημα γνωστό εδώ και χρόνια, που έχει προκαλέσει κοινωνικές εντάσεις και εύλογες ανησυχίες. Θα περίμενε κανείς ότι η κυβέρνηση, σχεδιάζοντας ένα τόσο μεγάλο και εμβληματικό έργο όπως ο ΒΟΑΚ, θα είχε ήδη προβλέψει μια συνδυαστική λύση που να απαντά στο ζήτημα της σύνδεσης των δύο διασυνδέσεων και έτσι να ικανοποιεί το αίτημα των τοπικών κοινωνιών για την αποφυγή της τεράστιας περιβαλλοντικής καταστροφής. Εκτός, βέβαια, αν στο πίσω μέρος του μυαλού της υπάρχουν άλλοι σχεδιασμοί που δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί δημόσια..

Την ίδια στιγμή, οι ευθύνες δεν αφορούν μόνο την κεντρική εξουσία. Το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης και οι δήμαρχοι του νησιού όφειλαν να έχουν ήδη αναδείξει το ζήτημα και να το έχουν θέσει με σαφήνεια στο τραπέζι των διεκδικήσεων. Ακόμη και τώρα, οφείλουν να κινηθούν άμεσα και συντονισμένα, σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Δυτικής Κρήτης, ώστε να κατατεθεί σοβαρά, με στοιχεία και με κοινή στάση από όλους.

Στην πραγματικότητα, το ζήτημα δεν είναι τεχνικό. Οι λύσεις υπάρχουν, είναι εφαρμόσιμες και οικονομικά λογικές. Αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν σήμερα θα καθορίσουν το πώς θέλουμε την Κρήτη τα επόμενα χρόνια και αν οι θεσμικοί φορείς θα αξιοποιήσουν τη δυνατότητα που τους δίνεται να αποτρέψουν μια εκτεταμένη και σε μεγάλο βαθμό μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική καταστροφή.

Η ευθύνη είναι τεράστια. Και αυτή τη φορά, δεν θα κριθούν μόνο τα έργα που υλοποιήθηκαν, αλλά κυρίως οι επιλογές που έγιναν ή εκείνες που συνειδητά αποφεύχθηκαν.

* Πρόεδρος Εργαζόμενων ΔΕΗ ΧΑΝΙΩΝ