Σε μια αποκαλυπτική παρέμβαση που αναδεικνύει το βάθος της κρίσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην περιοχή, η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, Φραντσέσκα Αλμπανέζε, κατήγγειλε ότι τα βασανιστήρια στις ισραηλινές φυλακές δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά μια «θεσμοθετημένη και συστηματική» κρατική πρακτική.

Μιλώντας ζωντανά από την Τύνιδα στο δίκτυο Al Jazeera, η κ. Αλμπανέζε παρουσίασε τα ευρήματα πρόσφατων ερευνών της, κάνοντας λόγο για ένα σύστημα «βαθιάς ηθικής και νομικής παρακμής», ενώ ζήτησε την άμεση επιβολή διεθνών κυρώσεων και την έναρξη ποινικών διώξεων κατά κορυφαίων Ισραηλινών αξιωματούχων.

Θεσμοθετημένη βία και «ηθική παρακμή»

Η Ειδική Εισηγήτρια, αναφερόμενη στην περίπτωση του εξέχοντος Παλαιστίνιου πολιτικού κρατουμένου Μαρουάν Μπαργκούτι, επεσήμανε ότι οι καταγγελίες για κακοποίηση ακόμη και επώνυμων προσώπων υποδηλώνουν τη δεινή θέση των χιλιάδων ανώνυμων κρατουμένων που βρίσκονται υπό ισραηλινή κράτηση χωρίς τη δημόσια προσοχή. Σύμφωνα με την κ. Αλμπανέζε, οι έρευνές της, οι οποίες βασίστηκαν σε συνεντεύξεις επιζώντων και αναφορές δικηγόρων, συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι τα βασανιστήρια είναι απολύτως ενταγμένα στη λειτουργία του κράτους, υποστηρίζονται από τη νομοθεσία, θωρακίζονται από τα δικαστήρια και κανονικοποιούνται στον δημόσιο λόγο.

Τα ευρήματα αυτά ευθυγραμμίζονται με προηγούμενες αναφορές της Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων και της Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη, οι οποίες είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι πράξεις αυτές θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν εγκλήματα πολέμου, ακόμη και πράξεις γενοκτονίας κατά των κρατουμένων.

Καταγγελίες για ακραία σεξουαλική κακοποίηση και «παιχνιδοποίηση» της βίας

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που παρέθεσε η κ. Αλμπανέζε σχετικά με τη φύση της κακοποίησης εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων. Η Ειδική Εισηγήτρια αναφέρθηκε σε επαναλαμβανόμενους ξυλοδαρμούς, τιμωρητικές μεταγωγές, παρατεταμένη απομόνωση, στέρηση τροφής και ιατρική παραμέληση. Ωστόσο, στάθηκε ιδιαίτερα στην «παιχνιδοποίηση» (gamification) της σεξουαλικής κακοποίησης και του βιασμού.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, Παλαιστίνιοι κρατούμενοι έχουν υποστεί βιασμούς από στρατιώτες, με χρήση μεταλλικών αντικειμένων, ακόμη και εκπαιδευμένων σκύλων για τον ίδιο σκοπό. Όπως σημείωσε, στόχος αυτών των πρακτικών είναι «να καμφθεί το ηθικό των κρατουμένων ως ανθρώπινες υπάρξεις». Υπολογίζεται ότι περίπου 20.000 Παλαιστίνιοι έχουν φυλακιστεί τα τελευταία δύο χρόνια, με τον τρέχοντα αριθμό των κρατουμένων να αγγίζει τους 10.000.

Το ευρύτερο πλαίσιο: Από τις φυλακές στην ισοπέδωση της Γάζας

Η κ. Αλμπανέζε συνέδεσε την κατάσταση στις φυλακές με το ευρύτερο «περιβάλλον βασανιστηρίων» που επιβάλλεται στον παλαιστινιακό λαό εκτός των τειχών. Η ισοπέδωση σπιτιών και η χρήση της πείνας ως όπλου αποτελούν, κατά την ίδια, μέρος της γενοκτονίας που συντελείται.

«Το Ισραήλ βασανίζει τους Παλαιστίνιους ως μέρος της γενοκτονίας που επιβάλλει σε έναν ολόκληρο λαό», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία της για την κλιμάκωση της βίας και την απουσία ουσιαστικής προστασίας για τους αμάχους.

Η ώρα της διεθνούς δικαιοσύνης και οι ευθύνες της Ευρώπης

Η Ειδική Εισηγήτρια κάλεσε τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ να λάβουν σοβαρά υπόψη τις τεκμηριωμένες αναφορές που προέρχονται τόσο από τον Οργανισμό όσο και από παλαιστινιακές και ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ζήτησε την επιβολή κυρώσεων σε μέλη της ισραηλινής κυβέρνησης, κατονομάζοντας συγκεκριμένα τον Υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς και τον Υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ ως πρόσωπα που πρέπει να ερευνηθούν και να διωχθούν από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Παράλληλα, η κ. Αλμπανέζε αναφέρθηκε στην ευθύνη ευρωπαϊκών χωρών που πωλούν ή μεταφέρουν εκπαιδευμένους στρατιωτικούς σκύλους στο Ισραήλ, οι οποίοι στη συνέχεια χρησιμοποιούνται για την κακοποίηση κρατουμένων. Κάλεσε τους επιζώντες και τις οικογένειές τους να κινηθούν νομικά στα εγχώρια δικαστήρια τρίτων χωρών, ενεργοποιώντας τις προβλέψεις για τη δίωξη εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας.

Σημασία και διεθνής αντίκτυπος

Η παρέμβαση της Φραντσέσκα Αλμπανέζε υπογραμμίζει το χάσμα ανάμεσα στη διεθνή νομιμότητα και την εφαρμοζόμενη πολιτική στο πεδίο της σύγκρουσης. Η κριτική της προς τις φιλελεύθερες δημοκρατίες και τις αραβικές χώρες για την αδράνειά τους αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της γεωπολιτικής σκακιέρας, όπου οι ανθρωπιστικές αξίες συχνά υποχωρούν έναντι των στρατηγικών συμφερόντων.

Η ολοκλήρωση της έκθεσης και η δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων θέτουν τη διεθνή κοινότητα προ των ευθυνών της. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Ειδική Εισηγήτρια, «η Παλαιστίνη θα μας στοιχειώνει για πάντα αν δεν σταματήσουμε αυτό που συμβαίνει». Η επόμενη ημέρα θα κριθεί από την πίεση που θα ασκήσουν οι πολίτες στις κυβερνήσεις τους, προκειμένου να μετατραπούν οι καταγγελίες σε συγκεκριμένες νομικές και διπλωματικές κυρώσεις, διασφαλίζοντας ότι η λογοδοσία δεν θα παραμείνει ένα κενό γράμμα.