Με φόντο την ανάδειξη της Κρήτης ως «Ευρωπαϊκή Περιφέρεια Γαστρονομίας 2026», η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων εγκαινιάζει έναν νέο κύκλο βιωματικών δράσεων, καλώντας τους πολίτες να επιστρέψουν στη φύση. Στόχος, η διάσωση και διάδοση μιας πρακτικής που επιβιώνει στο νησί εδώ και 2.500 χρόνια: της συλλογής και αξιοποίησης των άγριων, βρώσιμων χόρτων.

Η πρωτοβουλία, η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με τοπικούς συλλόγους, δεν αποτελεί απλώς μια γαστρονομική περιήγηση, αλλά μια προσπάθεια σύνδεσης της σύγχρονης κοινωνίας με τον πρωτογενή πλούτο της κρητικής γης. Από τις 31 Ιανουαρίου έως και τον Απρίλιο του 2026, η ενδοχώρα των Χανίων θα μετατραπεί σε ένα ανοιχτό σχολείο φύσης, όπου η γνώση θα μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά.

Ένας βοτανικός θησαυρός στο πιάτο

Η επιλογή της συγκεκριμένης θεματικής δεν είναι τυχαία. Η Κρήτη κατέχει μια ξεχωριστή θέση στον παγκόσμιο χάρτη της βιοποικιλότητας, καθώς στη χλωρίδα της καταγράφονται περισσότερα από 120 είδη άγριων χόρτων.

Η κατανάλωσή τους δεν αποτελεί μια ευκαιριακή συνήθεια, αλλά δομικό στοιχείο της διατροφικής ταυτότητας του νησιού. Ιστορικά στοιχεία τεκμηριώνουν την αδιάλειπτη παρουσία τους στο κρητικό τραπέζι ως κυρίως γεύμα για περισσότερες από δύο χιλιετίες, συνθέτοντας ένα διατροφικό πρότυπο που αναγνωρίζεται διεθνώς για την αξία του.

Συνέργειες και επέκταση του προγράμματος

Η επιτυχία των δράσεων κατά τα δύο προηγούμενα έτη δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την επέκταση του προγράμματος. Για το 2026, ο σχεδιασμός προβλέπει τη συνεργασία με 22 τοπικούς πολιτιστικούς και αναπτυξιακούς συλλόγους. Οι δράσεις θα ξετυλιχθούν σε 15 διαφορετικά σημεία, καλύπτοντας γεωγραφικά όλο το εύρος της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, από τις ορεινές κοινότητες μέχρι τις πεδινές εκτάσεις.

Κάθε τοπικός σύλλογος αναλαμβάνει να εμπλουτίσει τη δράση που φιλοξενεί με τον δικό του χαρακτηριστικό τρόπο, αναδεικνύοντας την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του τόπου του, ενώ η συμμετοχή για το κοινό παραμένει ελεύθερη σε όλες τις εκδηλώσεις.

Η εκπαίδευση συναντά την παράδοση

Μια σημαντική καινοτομία του φετινού σχεδιασμού είναι η πιλοτική ένταξη του προγράμματος στη σχολική εκπαίδευση. Σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων, μαθητές και εκπαιδευτικοί θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν ενεργά στις εξορμήσεις.

Πρόκειται για μια αυθεντική εμπειρία βιωματικής μάθησης εκτός των τειχών της σχολικής αίθουσας. Οι μαθητές θα έρθουν σε επαφή με το φυσικό περιβάλλον, θα γνωρίσουν τη φιλοξενία των τοπικών φορέων και θα μυηθούν σε μια παράδοση που τείνει να εξασθενήσει στα αστικά κέντρα.

Με σεβασμό στη φύση και τη γνώση

Ο πυρήνας των εκδηλώσεων παραμένει η συλλογή των χόρτων στο φυσικό τους περιβάλλον, ωστόσο η διαδικασία διέπεται από αυστηρούς κανόνες βιωσιμότητας. Παρουσία έμπειρων καθοδηγητών, οι συμμετέχοντες δεν μαθαίνουν μόνο να αναγνωρίζουν τα βρώσιμα είδη, αλλά και τον υπεύθυνο τρόπο συλλογής τους, ώστε να διασφαλίζεται η αναγέννηση των φυτών και η διατήρηση της ισορροπίας του οικοσυστήματος.

Παράλληλα, οι δράσεις λειτουργούν ως πλατφόρμα κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικές περιοχές, η καταγραφή των διαφορετικών ονομασιών για το ίδιο φυτό και η συζήτηση γύρω από τις πρακτικές αξιοποίησης, ενισχύουν τη συλλογικότητα και ανανεώνουν το ενδιαφέρον για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά.

Τον συντονισμό της δράσης έχει αναλάβει η Σοφία Μαλανδράκη–Κρασουδάκη, Περιφερειακή Σύμβουλος Κρήτης, Εντεταλμένη στον Τομέα Πολιτισμού και Παιδείας, η οποία απευθύνει κάλεσμα συμμετοχής με το χαρακτηριστικό μήνυμα: «Πάρτε το μαχαιράκι σας, διαλέξτε τον τόπο και πάμε μαζί για χόρτα».