Η ιστορική μνήμη και οι κοινωνικοί αγώνες της Κρήτης αναβιώνουν στη μεγάλη οθόνη, φέρνοντας στο προσκήνιο τη διαδρομή προσφοράς που σφράγισε την κοινωνική πραγματικότητα των Χανίων.

Την Τετάρτη 27 Μαΐου, ο ιστορικός θερινός κινηματογράφος «Κήπος» θα φιλοξενήσει την προβολή του ντοκιμαντέρ «Η ζωή αξίζει μονάχα αν τη μοιράζεσαι», σε σκηνοθεσία του Γιάννη Ξηρουχάκη. Η ταινία πραγματεύεται τη γέννηση και την εξέλιξη του ισχυρού κινήματος κοινωνικής αλληλεγγύης που αναπτύχθηκε στην πόλη κατά τη δεκαετία του 1980, εστιάζοντας στην εμβληματική προσωπικότητα του οραματιστή γιατρού Κωστή Νικηφοράκη. Μέσα από την παρουσίαση της πολυσχιδούς δράσης του, το έργο επιχειρεί να συνδέσει το παρελθόν των συλλογικών διεκδικήσεων με το παρόν, θέτοντας κρίσιμα ερωτήματα για τη σύγχρονη μορφή και το αποτύπωμα της κοινωνικής συνοχής.

Το κίνημα της δεκαετίας του ’80 και η δράση του Κωστή Νικηφοράκη

Η αφετηρία του ντοκιμαντέρ τοποθετείται στις αρχές της δεκαετίας του 1980, μια περίοδο έντονων κοινωνικών ανακατατάξεων για τα Χανιά. Ήταν η εποχή που στην πόλη διαμορφώθηκε ένα δυναμικό και μαζικό κύμα αλληλεγγύης, προσανατολισμένο στην υποστήριξη των κατατρεγμένων, των αδυνάμων και των περιθωριοποιημένων ομάδων της κοινωνίας. Στο επίκεντρο αυτού του δικτύου ενεργών πολιτών αναδείχθηκε ο γιατρός Κωστής Νικηφοράκης, ένας άνθρωπος που συνδύαζε την επιστημονική του ιδιότητα με τη διαρκή κοινωνική επαγρύπνηση και τον πολιτικό αγώνα.

Ο Νικηφοράκης δεν αντιλαμβανόταν την αλληλεγγύη ως μια παθητική ή φιλανθρωπική χειρονομία, αλλά ως μια ζωντανή, καθημερινή παρέμβαση. Πίστευε ακράδαντα ότι η αλληλεγγύη συνιστά δράση στο παρόν και ταυτόχρονα μια συγκροτημένη πρόταση για τη δομή της κοινωνίας στο μέλλον. Μέσα από αυτή την οπτική, πρότεινε νέους, πρωτοποριακούς δρόμους οργάνωσης, υποδεικνύοντας τη συλλογική δράση ως το μοναδικό αποτελεσματικό εργαλείο για την άρση των κοινωνικών αποκλεισμών και την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Μια παρακαταθήκη προσφοράς μέχρι το τέλος

Η διαδρομή του Χανιώτη γιατρού υπήρξε συνεπής με τις ιδέες του μέχρι το τέλος της ζωής του, το 2007. Ως αυθεντικός άνθρωπος της πράξης, ο Κωστής Νικηφοράκης κατάφερε με την προσωπική του στάση να προσδώσει νέα ορμή, βάθος και ξεχωριστή ταυτότητα στις δομές αλληλεγγύης της Κρήτης. Η πολυσχιδής δραστηριότητά του εκτεινόταν σε πολλαπλά επίπεδα της κοινωνικής ζωής, αφήνοντας ένα βαθύ και ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πόλη, όχι μόνο μέσα από το απτό του έργο αλλά και μέσω του προσωπικού παραδείγματος ζωής που μετέδιδε στους συμπολίτες του.

Όπως επισημαίνει ο σκηνοθέτης Γιάννης Ξηρουχάκης, η προβολή στον κινηματογράφο «Κήπος» δεν αποτελεί απλώς μια εκδήλωση ιστορικής αναπόλησης, αλλά μια αφορμή για βαθύτερο αναστοχασμό. Το οπτικό υλικό και οι μαρτυρίες που συγκεντρώθηκαν στο ντοκιμαντέρ λειτουργούν ως γέφυρα ανάμεσα στην εποχή των μεγάλων συλλογικών κινημάτων και στη σημερινή, πιο αποστασιοποιημένη πραγματικότητα.