Ομιλία του ιστορικού και επιμελητή της έκδοσης Δημήτρη Δαμασκηνού στην παρουσίαση του βιβλίου του βιβλίου που έγινε στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50, αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης»), την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου του 2026:

Όπως ήδη πληροφορηθήκατε από τον συντονιστή της σημερινής μας εκδήλωσης, τον συναγωνιστή και φίλο Πέτρο Κουλουφάκο, εγώ είμαι ο Δημήτρης Δαμασκηνός, ιστορικός και συγγραφέας, με ερευνητικά ενδιαφέροντα που αφορούν κυρίως τον Μεσοπόλεμο, την Κατοχή, τον Εμφύλιο και τις συνέπειές του στην νεοελληνική ιστορική πραγματικότητα του 20^ου αιώνα, μια εποχή δηλαδή τόσο σύγχρονη σε μας, αλλά και τόσο άγνωστη σ’ ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, ιδιαίτερα τους νέους.

Καθισμένοι στο πάνελ διακρίνονται (από αριστερά προς τα δεξιά) οι ομιλητές  της εκδήλωσης για την παρουσίαση του βιβλίου για τον Χαράλαμπο Ρούπα στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (20-02-2026): Νίκος Μανιός, Δημήτρης Δαμασκηνός, Χάρις Ματσούκα, Αριστομένης Συγγελάκης και ο Δημήτρης Παπαχρήστος.

Το καλοκαίρι του 2024 ανέλαβα να επιμεληθώ ιστορικά και φιλολογικά το σωζόμενο μέρος από το προσωπικό αρχείο του μαυροσκούφη Χαράλαμπου Ρούπα, όπως μου παραδόθηκε από την οικογένειά του.

Για μένα ήταν και είναι μεγάλη τιμή που η σύντροφός του Ασπασία και η κόρη του Πάνη μου ανέθεσαν να οργανώσω, να ταξινομήσω και να επιμεληθώ το αρχείο αυτού του εξαίρετου αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, ο οποίος, εκτός του ότι μαζί με δυο αντιστασιακούς συμπατριώτες του, τον Θ. Χλιάπα και τον Γ. Μπινιαρδόπουλο, εξέδωσαν το βιβλίο «Αντίσταση στην Αιγιάλεια κατά την Κατοχή» επίσης αρθρογραφούσε σε μια πληθώρα εντύπων κυρίως για θέματα της Εθνικής Αντίστασης, ενώ παράλληλα υπήρξε:

• μέλος της Π.Σ.Α.Ε.Ε.Α., του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγωνιστών Εαμικής Εθνικής Αντίστασης και εκδότης του περιοδικού «Ε.Α.Μ. – Αντίσταση» που κυκλοφορεί μέχρι σήμερα,
• Πρόεδρος στον αντιστασιακό Σύλλογο «Δράπανο Αργοστολιού Κεφαλλονιάς» (που αναφέρεται στους εκτελεσμένους αντιστασιακούς θανατοποινίτες των φυλακών Αργοστολιού κατά τον εμφύλιο),
• Γενικός Γραμματέας του Πανελλαδικού Συλλόγου «Μνήμης ΑΡΗ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗ» και
• ιδρυτικό μέλος και μέλος του ΔΣ του Συλλόγου «Διεκδίκησης των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα», της Ε.Σ.Δ.Ο.Γ.Ε., μαζί με τον Μανώλη Γλέζο και τον Γεώργιο-Αλέξανδρο Μαγκάκη.

Εκ μέρους του Πανελλαδικού Συλλόγου «Μνήμης ΑΡΗ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗ» ο Χαράλαμπος Ρούπας μιλά στο βήμα στην εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον πρωτοκαπετάνιο του Ε.Λ.Α.Σ. που πραγματοποιήθηκε στις 16 Ιουνίου του 2008 στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας της Μεσούντας.

Η δική μου εργασία στο σωζόμενο αρχείο ολοκληρώθηκε έξι περίπου μήνες αργότερα παίρνοντας τη μορφή του βιβλίου με τίτλο: «Χαράλαμπος Ρούπας  – Πιστός στον μαύρο σκούφο μέχρι τέλους» και υπότιτλο «Θραύσματα από το προσωπικό αρχείο του κρυπτογράφου του Άρη Βελουχιώτη στον Μωρηά» που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2025 σε μια καλαίσθητη έκδοση από το «Παρασκήνιο», τον εκδοτικό οίκο των Σπύρου και Χρήστου Μαρίνη με παράδοση στον χώρο του προοδευτικού βιβλίου.

Το εξώφυλλο του βιβλίου του Χαράλαμπου Ρούπα, Πιστός στον μαύρο σκούφο μέχρι τέλους -Θραύσματα από το προσωπικό αρχείο του Άρη Βελουχιώτη στον Μωρηά, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Παρασκήνιο τον Απρίλιο του 2025.

Αρκετά από τα χειρόγραφα και δακτυλόγραφα κείμενα του Χαράλαμπου Ρούπα που αποτελούν το σωζόμενο σώμα (corpus) του αρχείου του και περιέχονται στην παρούσα έκδοση, έχουν την αξία της πρωτογενούς ιστορικής μαρτυρίας από έναν διακεκριμένο αγωνιστή της Εαμικής Εθνικής Αντίστασης στον χώρο της Αιγιάλειας και ευρύτερα της Πελοποννήσου. Έτσι, ο αναγνώστης μπορεί να πληροφορηθεί όσα έχει ο Χαράλαμπος Ρούπας να καταθέσει:

• για την κατάληψη του γενέθλιου τόπου του, του Αιγίου, από τους Γερμανούς Ναζί τον Μάιο του 1941 και την περίοδο της Ιταλοκρατίας, όταν τον Ιούνη του 1941 εγκαταστάθηκαν στην περιοχή οι Ιταλοί και η Αιγιάλεια χαρακτηρίστηκε ζώνη υπό προσάρτηση.
• για την έλλειψη τροφίμων που «άρχισε την εμφάνισή της ήδη από το καλοκαίρι του 1941» με τον μαυραγοριτισμό και τον πληθωρισμό να δέρνει τον κόσμο και ολόκληρες περιουσίες να εξανεμίζονται για ένα κομμάτι ψωμί,
• για τις πρώτες εκφράσεις της οργανωμένης ένοπλης αντίστασης με τις μάχες στο Πυργάκι πρώτα (19 Απριλίου 1943) και στην Γουρζούμισσα αργότερα (13-14 Ιουλίου 1943), όπου θριάμβευσαν τα παρτιζάνικα όπλα,
• για τη συνθηκολόγηση των Ιταλών τον Σεπτέμβριο του 1943,

Ο σμήναρχος Μίχος στα Καλάβρυτα – Απελευθέρωση από τους Ιταλούς (πηγή: Ιστορικό Αρχείο Δημήτρη Κανελλόπουλου).

• την έναρξη της γερμανικής κατοχής που σημαδεύτηκε από το ανείπωτο έγκλημα της καταστροφής της ιστορικής πόλης των Καλαβρύτων και το σχέδιο πυρπόλησης του Αιγίου που αποφεύχθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή,
• για τις συλλήψεις των αγωνιστών και τις κρεμάλες στο Αίγιο καθώς και τη φυσιογνωμία των Γερμανών ιδιαίτερα κατακτητών που συμπεριφέρονταν στον ντόπιο πληθυσμό με σκληρότητα και απανθρωπιά.

Το απόρρητο ραδιογράφημα της 117 Jager Division (Ia. Αρ. 1595/43), καταγράφεται ο τελικός απολογισμός της «Επιχείρησης Καλάβρυτα» (πηγή: Ιστορικό Αρχείο Δημήτρη Κανελλόπουλου).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κείμενα του Χαράλαμπου Ρούπα που αφορούν την κάθοδο του Άρη Βελουχιώτη στο Μωρηά τον Απρίλιο του 1944, για να διευθύνει τις επιχειρήσεις κατά των Γερμανών και των Ταγμάτων Ασφαλείας στην Πελοπόννησο.

Ήταν η περίοδος που ο Χαράλαμπος Ρούπας βρέθηκε στην καρδιά των γεγονότων, μιας και έγινε ο εξ απορρήτων στενογράφος και κρυπτογράφος του πρωτοκαπετάνιου του Ε.Λ.Α.Σ. Άρη Βελουχιώτη, όταν αυτός κατά το διάστημα Απριλίου – Σεπτεμβρίου 1944 ήταν επικεφαλής του Κλιμακίου του Γεν. Στρατηγείου του Ε.Λ.Α.Σ. με έδρα αρχικά την Αράχωβα Αιγιαλείας, έπειτα τη Στρέζοβα, στη Βάχλια και αργότερα την Τροπαία Γορτυνίας και τέλος τη Βυτίνα.

Στα κείμενά του αυτά ο Χαράλαμπος Ρούπας κάνει λόγο:

• για τις πολιτικές και οργανωτικές προσπάθειες του Άρη Βελουχιώτη όχι μόνο για την ανασυγκρότηση του ένοπλου κινήματος της περιοχής αλλά και για την αντιμετώπιση της διαλυτικής δραστηριότητας της αγγλικής αποστολής και των ντόπιων συνεργατών της, που -εκτός της υπονόμευσης και όλων των άλλων- εκμεταλλεύονταν εξτρεμιστικές ενέργειες στελεχών του ΕΑΜικού κινήματος, για να σπείρουν τη δυσπιστία και την οργή σε βάρος του,
• για τις διαφωνίες του με την καθοδήγηση του Κ.Κ.Ε. ιδιαίτερα μετά την υπογραφή της «Συμφωνίας του Λιβάνου», όπου έκανε στη Χρύσα Χατζηβασιλείου τη μακάβρια πρόβλεψη πως «γρήγορα και των δυο τα κεφάλια θα βρεθούν παλουκωμένα σε κανένα παλούκι».
• για τον αποφασιστικό του ρόλο στην απελευθέρωση των πόλεων της Πελοποννήσου, αλλά και τις προσπάθειές του για τη διάλυση, και τον αφοπλισμό των Ταγμάτων Ασφαλείας, ώστε να μη χρησιμοποιηθούν από τους Άγγλους και την ντόπια αντίδραση στην επερχόμενη μάχη της Αθήνας.

Ο Άρης Βελουχιώτης, ο διοικητής της Μεραρχίας, συνταγματάρχης Ν. Παπασταματιάδης, ο διοικητής του 12ου Συντάγματος του Ε.Λ.Α.Σ. συνταγματάρχης Βλάσης Ανδρικόπουλος με αξιωματικούς και καπεταναίους του επιτελείου του φωτογραφίζονται μετά την απελευθέρωση της Πάτρας τον Οκτώβριο του 1944.

Σ’ αυτήν την κατηγορία της πρωτογενούς ιστορικής μαρτυρίας ανήκουν και όσα κείμενα αναφέρονται στη φυλακίσια ζωή του Χαράλαμπου Ρούπα, αφού μετά τη Βάρκιζα δεν παρέδωσε τον οπλισμό μου, γι’ αυτό και διαγράφηκε από την οργάνωση.

Συνελήφθη το 1946 από την Εθνοφυλακή και καταδικάσθηκε δις εις θάνατο από το Κακουργιοδικείο Πατρών και Κορίνθου, όμως δεν εκτελέσθηκε, ύστερα από τη σωτήρια επέμβαση του Ο.Η.Ε. και της Σοβιετικής Ένωσης.

Αποφυλακίστηκε το 1964, αφού έζησε «επί δέκα οκτώ χρόνια μέσα στην οργιώδη κατάθλιψη αλλά με την ηρωική έξαρση της φυλακίσιας ατμόσφαιρας».

Ο Χαράλαμπος Ρούπας στο προαύλιο της φυλακής λίγες μέρες πριν την οριστική του αποφυλάκιση.

Εγώ δεν είχα την τύχη να γνωρίσω προσωπικά τον Χαράλαμπο Ρούπα όσο ζούσε. Τον συνάντησα για πρώτη φορά στα κείμενα για τους πολιτικούς κρατουμένους στις φυλακές Ιτζεδίν, στο Καλάμι Χανίων, έναν τόπο ιστορικής μνήμης, αντίστοιχης σημασίας με την Μακρόνησο και τη Γυάρο, αφού εκατοντάδες, κομμουνιστές και άλλοι δημοκρατικοί πολίτες, πίσω από τα βαριά του σίδερα, αγωνίστηκαν για δημοκρατία και ελευθερία -ορισμένοι μάλιστα εκτελέστηκαν και άλλοι έχασαν τη ζωή τους εκεί- εγγράφοντας ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη το μαρτύριο και τη θυσία τους για μια καλύτερη ζωή.

Ένας από αυτούς ήταν ο Χαράλαμπος Ρούπας που μεταφέρθηκε στις φυλακές Ιτζεδίν από τις φυλακές Αργοστολίου μετά τους καταστρεπτικούς σεισμούς που ισοπέδωσαν την Κεφαλλονιά τον Αύγουστο του 1953.

Στο καράβι της γραμμής που τον φόρτωσαν αλυσσοδεμένο μαζί με τους συγκρατούμενους συντρόφους του, εκτός από τα ελάχιστα προσωπικά αντικείμενα, κουβαλούσε βαθιά μεσ’ στη ψυχή του και τις εμπειρίες όλης αυτής της κτηνώδους βίας που εξαπολύθηκε τη ματωμένη μεταβαρκιζιανή περιόδου εις βάρος των αγωνιστών κυρίως της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης.

Η πιο οδυνηρή βέβαια ανάμεσά τους ήταν οι μαζικές εκτελέσεις: Από τα πέτρινα φέρετρα (κελιά) του μεσαιωνικού κάστρου που στέγαζε τις φυλακές Αργοστολίου κάθε βράδυ «αλιεύονταν» κορμιά θανατοποινιτών και οδηγούνταν το πρωί στο εκτελεστικό απόσπασμα. Τόπος εκτελέσεων ήταν η περιοχή δίπλα στο Νεκροταφείο Αργοστολίου, ο λεγόμενος «Δρέπανο» ή «Δράπανο».

Γράφει ο Χαράλαμπος Ρούπας:

«Το σύνθημα ότι οι δεσμοφύλακες έπαιρναν αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης για εκτέλεση το έδινε ο τηλεβόας «από χαρτόνι» με τη λέξη «Ωρίων». Ακολουθούσε μυριόστομη κραυγή διαμαρτυρίας προς τους κατοίκους του Αργοστολίου.

Η νύχτα έπεφτε βαριά, τραγική, αγωνιώδης και μόνο τα τραγούδια των υπό εκτέλεση αγωνιστών αντηχούσαν βροντερά από το πειθαρχείο.

Οι περισσότεροι από αυτούς κατάγονταν από την Αιτωλοακαρνανία, ακολουθούσαν οι Αχαιοί, οι Κεφαλλονίτες κ.λπ. Κανείς απ’ αυτούς δεν εκπλειστηρίασε την αγωνιστική του αξιοπρέπεια. (Στάθηκαν) ανυποχώρητοι στα πιστεύω τους».

Αυτή την ανεπιθύμητη για τους τότε ιθύνοντες και τους πολιτικούς τους απογόνους μνήμη, που είναι πολύτιμη, ωστόσο, για τους αγωνιστές, τη μεταλαμπάδευσε ο Χαράλαμπος Ρούπας σε μας τους νεότερους ως πρόεδρος στον Αντιστασιακό Σύλλογο «Δράπανο Αργοστολίου Κεφαλληνίας». Με αυτήν του την ιδιότητα και πέραν όλων των άλλων πρωτοβουλιών και δράσεων που ανέπτυξε, συνέταξε και τον κατάλογο των 127 εκτελεσμένων αντιστασιακών θανατοποινιτών των φυλακών Αργοστολίου κατά τον Εμφύλιο Πόλεμο σημειώνοντας τον τόπο καταγωγής τους και την ημερομηνία της εκτέλεσης.

Το μνημείο των εκτελεσμένων πολιτικών κρατουμένων κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου (1946-1949) στην Κεφαλλονιά.

Σ’ αυτό το σημείο ας μου επιτραπεί μια μικρή παρέκβαση από το θέμα του βιβλίου, σχετική όμως με το περιεχόμενό του:

Το κίνημα της Αντίστασης, το όραμα για κοινωνική δικαιοσύνη και δικαίωση των αγωνιστών που θυσίασαν τη ζωή τους χωρίς να λυγίσουν ούτε λεπτό μπροστά στο θάνατο, αποτυπώνεται με τον πιο αδιαμφισβήτητο τρόπο στο φωτογραφικό υλικό της εκτέλεσης των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, που ήλθε στο φως αυτές τις μέρες.

Η συγκλονιστική στιγμή της εκτέλεσης μιας ομάδας από τους 200 κομμουνιστές στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.

Με αυτά τα ντοκουμέντα φαίνεται ότι η ίδια η ιστορία εκδικείται όσους επιχειρούν επί 80 και πλέον χρόνια να τη διαστρεβλώσουν και εντέλει να την αναθεωρήσουν, απαξιώνοντας το μεγαλειώδες κίνημα της Αντίστασης, ώστε να καταδικάσουν το λαό στην ιστορική άγνοια, αποσιωπώντας τις πιο λαμπρές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας που έγραψαν με το αίμα τους οι κομμουνιστές, οραματιστές μιας Ελλάδας  δημοκρατικής, ελεύθερης και κοινωνικά δίκαιης.

Και τολμώ να πω πως η ιστορία εκδικείται, γιατί αυτά τα ντοκουμέντα ήλθαν στο φως της δημοσιότητας σε μια εποχή πολύ δύσκολη με την άνοδο της ακροδεξιάς σε ολόκληρο το δυτικό ημισφαίριο και ιδιαίτερα την Ευρώπη, με νωπή τη γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού στη Γάζα, την γκαγκστερική απαγωγή  του εκλεγμένου προέδρου της Βενεζουέλας από τις Η.Π.Α. και τις σειρήνες ενός πιθανού παγκόσμιου πολέμου να ηχούν ξανά.

Και ήλθαν αυτές οι φωτογραφίες σε μια εποχή πολιτικής κρίσης και κρίσης αξιών, σε μια εποχή ατομισμού και ιδιώτευσης, για να μας δείξουν τον δρόμο του φωτός, της υπέρβασης και του οράματος που έχουμε ανάγκη στη σύγχρονη κοινωνία, όπως τον έδειξαν οι αγωνιστές της εποχής εκείνης με τίμημα τους διωγμούς, τη φυλακή, ακόμα και την ίδια τους τη ζωή.

Ένας από αυτούς ήταν και ο Χαράλαμπος Ρούπας που, για όσο καιρό παρέμεινε έγκλειστος ο Χαράλαμπος Ρούπας στις φυλακές, βίωσε κι αυτός βασανιστικά την καθημερινότητα της ζωής, αφού είχε να αντιμετωπίσει μαζί με τους υπόλοιπους πολιτικούς κρατουμένους το ακατάλληλο και περιορισμένης ποσότητας πόσιμο νερό, την υγρασία και τη στενότητα χώρου διαμονής, τα σάπια τρόφιμα και το συσσίτιο πείνας, τις ελλείψεις στην ιατρική-φαρμακευτική περίθαλψη, τις στερήσεις επισκεπτηρίου και αλληλογραφίας, τους εκβιασμούς, τις απειλές, το κλείσιμο στα πειθαρχεία, την απομόνωση.

Για όλους αυτούς τους λόγους συμμετείχε κι αυτός στις Ομάδες Συμβίωσης Πολιτικών Κρατουμένων (Ο.Σ.Π.Κ.), οι οποίες απαιτούσαν τη βελτίωση των όρων σίτισης, διαβίωσης και υγιεινής καθώς και τη μεταφορά των αρρώστων στο νοσοκομείο αναπτύσσοντας παράλληλα μια πλούσια μορφωτική δραστηριότητα και διάφορες πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες με στόχο να διαμορφώσει το αξιακό πρότυπο των αγωνιστών!

Ο Χαράλαμπος Ρούπας αποφυλακίστηκε την 1^η Μαΐου του 1964 κατόπιν της υπ’ αριθμ. 6728/64 απόφασης του τότε Υπουργού Δικαιοσύνης κατ’ εφαρμογήν του Νόμου 2058/1952 «περί μέτρων ειρηνεύσεως» έχοντας συμπληρώσει 18 ολόκληρα χρόνια στη φυλακή χωρίς να απαλλοτριώσει ούτε δράμι από τις πολιτικές του πεποιθήσεις.

Επέστρεψε στην κοινωνία νικητής, κρατώντας ψηλά και στη μετέπειτα ζωή του τις σημαίες της εθνικής ανεξαρτησίας, της λαϊκής κυριαρχίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, για τις οποίες με τόσο πάθος αγωνίστηκε τα χρόνια της Κατοχής πρώτα ως μέλος της Ε.Π.Ο.Ν. και έπειτα ως μαυροσκούφης, στενογράφος και κρυπτογράφος του τμήματος του Γενικού Στρατηγείου του Ε.Λ.Α.Σ. στην Πελοπόννησο, δίπλα στον πρωτοκαπετάνιο του, τον θρυλικό Άρη Βελουχιώτη.

Με μαζική συμμετοχή της γενιάς της Εαμικής Εθνικής Αντίστασης αλλά και πολλών νέων μέσα σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου στις 6.00 μ.μ. η εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του Χαράλαμπου Ρούπα «Πιστός στον μαύρο σκούφο μέχρι τέλους» στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50, αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης»).

Στην έκδοση που κρατάτε στα χέρια σας, λίγα κείμενά του είναι αυτοβιογραφικά, μερικά άλλα παρουσιάζουν και ηθογραφικό ενδιαφέρον, καθώς σκιαγραφούν πορτραίτα αντιστασιακών του Αιγίου, ενώ υπάρχει και ένα κείμενό του με τίτλο «Οπτασία» που μπορεί να καταταχθεί στην κατηγορία της μυθοπλασίας, είναι δηλαδή σύντομο διήγημα.

Τέλος από το βιβλίο δεν λείπουν κείμενα του Χαράλαμπου Ρούπα που έχει δημοσιεύσει σ’ ένα πλήθος εντύπων μετά την πτώση της Χούντας των Συνταγματαρχών. Αυτά αφορούν κυρίως την Αντίσταση αλλά και άλλα επίκαιρα θέματα που τον απασχόλησαν ως ενεργό πολίτη, όπως π.χ. η επανάσταση του 1821, η εξέγερση της 3^ης Σεπτεμβρίου του 1843, αλλά και η άρνησή του να παραστεί ως εκπρόσωπος της Οργάνωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης στην οποία ανήκε, στην τελετή βράβευσης από το Ισραήλ των Ελλήνων που βοήθησαν Εβραίους, εκφράζοντας έτσι την αντίθεσή του «στο σημερινό κατατρεγμό των Παλαιστινίων», όπως ο ίδιος είχε δηλώσει.

Αυτό το αρχείο το οργάνωσα προτάσσοντας το αποφυλακιστήριο και δύο σύντομα βιογραφικά σημειώματα, ώστε ο αναγνώστης να έχει από την αρχή μια πρώτη συνθετική εικόνα για τον Χαράλαμπο Ρούπα.

Στο τέλος πρόσθεσα τα κείμενα που είχαν γραφεί με αφορμή την αποδημία του Χαράλαμπου Ρούπα συγκεντρώνοντας τα σε ένα κεφάλαιο με τίτλο: «Το στερνό αντίο στον τελευταίο από τους μαυροσκούφηδες του Άρη, για τον άνθρωπο δηλαδή ο ίδιος ο πρωτοκαπετάνιος του Ε.Λ.Α.Σ. το 1944 του φόρεσε τον μαύρο σκούφο έπειτα από τρεις μέρες μετά την πρώτη τους συνάντηση στον οποίο έμεινε πιστός με δεκαοκτάχρονη φυλακή και παρέμεινα πιστός στη μνήμη του ως τον θάνατό μου».

Ο Χαράλαμπος Ρούπας στο βήμα της Παλαιάς Βουλής μιλάει για τις Γερμανικές αποζημιώσεις.

Ως καθηγητής που διδάσκω την ιστορία στη Μέση Εκπαίδευση, έχω πλήρη συνείδηση της ιστορικής άγνοιας μέσα στην οποία «δουλοπλέει», όπως λένε και στην Κρήτη, στην εποχή της εικόνας και των social media, ένα σημαντικό κομμάτι όχι μόνο της νεολαίας αλλά και της ελληνικής κοινωνίας στο σύνολό της.

Γι’ αυτό έκανα στην παρούσα έκδοση τον ιστορικό υπομνηματισμό, όπου αυτό ήταν αναγκαίο, διαλέγοντας παράλληλα και κάποιες φωτογραφίες, ώστε να μπορέσει ο αναγνώστης να «μπει» πιο εύκολα στο θέμα, να καταλάβει καλύτερα αυτήν την εποχή της Αντίστασης και του Εμφυλίου Πολέμου που ακόμα και σήμερα από το επίσημο κράτος ουσιαστικά αποσιωπάται και παραδίδεται στη λήθη, με μέσο αυτό που το 1976 ο Φίλιππος Ηλιού ονόμασε «ιδεολογική χρήση της ιστορίας».

Ο στόχος για τους κυβερνώντες είναι να παραχθεί εθνική και κοινωνική συνοχή και ταυτόχρονα πολιτική ισορροπία, αποκλείοντας από την εκπαίδευση και ευρύτερα τη δημόσια σφαίρα την «κοινότητα μνήμης» των αγωνιστών της Αριστεράς που με βάση τις ψυχροπολεμικές διαιρέσεις που αναβιώνουν στις μέρες μας υποτίθεται πως υπονομεύουν την επιδιωκόμενη εθνική ενότητα.

Στον αντίποδα, ωστόσο, αυτής της υποκριτικής στάσης του σύγχρονου ελληνικού κράτους που πεισματικά αρνείται, ακόμα και σήμερα, να μεταλαμπαδεύσει στη νέα γενιά τις αξίες και τα οράματα του πιο αυθεντικού και μεγαλειώδους κινήματος αντίστασης που γέννησε η ελληνική κοινωνία μέσα από τις γραμμές του Ε.Α.Μ., στέκεται το βιβλίο αυτό του Χαράλαμπου Ρούπα.

Πολλές από τις εκλεκτές σελίδες του μπορούν άμεσα να αξιοποιηθούν από τους καθηγητές και τις καθηγήτριες στα σχολεία της περιοχής του Αιγίου σε προγράμματα τοπικής ιστορίας, από τους πολιτιστικούς φορείς των Δήμων και της Περιφέρειας Αχαΐας για εκδηλώσεις και αφιερώματα, από το Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, από κάθε φιλίστορα.

Ας σημειωθεί σ’ αυτό το σημείο πως ο Χαράλαμπος Ρούπας στα γραπτά του δεν φοράει τη λεοντή του φανατικού που θέλει να σπείρει το μίσος και να διαιρέσει την κοινωνία αναμοχλεύοντας τα πάθη της.

Αντίθετα, είναι ο λόγος του είναι νηφάλιος, τεκμηριωμένος και στις κρίσεις του είναι ακριβοδίκαιος.

Μιλάει καθαρά, για τα λάθη, τις παραλείψεις και τους εξτρεμισμούς που διέπραξαν οι σύντροφοι του και στη δική του επαρχία αναγνωρίζοντας το ελαφρυντικό, ωστόσο, της απειρίας της ηγεσίας που διεξήγαγε έναν ανελέητο αγώνα, στον οποίο «ο θάνατος παραμόνευε παντού και ο εχθρός καραδοκούσε να σε τσακίσει».

Και αν σε όλους εμάς που ανακαλούμε αυτή την εποχή μένει εντέλει στο στόμα η πικρή γεύση της ήττας μιας νικηφόρας επανάστασης που χάθηκε, γιατί την άλεσαν οι γεωπολιτικές σκοπιμότητες των Μεγάλων Δυνάμεων και τα τραγικά λάθη μιας ανάξιας κομματικής ηγεσίας, η οποία οδήγησε πριν 80 χρόνια στην αυτοκτονία τον αρχικαπετάνιο του Ε.Λ.Α.Σ. στο φαράγγι του Φάγγου, αυτό το βιβλίο του Χαράλαμπου Ρούπα και το παράδειγμα της ζωής του μας δείχνει το δρόμο πως οι νέοι αγωνιστές, πιστοί στον μαύρο σκούφο μέχρι τέλους, περνώντας κι αυτοί μέσα από τη φωτιά και το σίδερο, θα μπορέσουν να χτίσουν μια Νέα Ελλάδα λεύτερη, κοινωνικά δίκαιη και δημοκρατική!

Ο Πέτρος Κουλουφάκος στο βήμα της εκδήλωσης. Καθισμένοι στο πάνελ ομιλητές  της εκδήλωσης στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων διακρίνονται οι (από αριστερά προς τα δεξιά): Νίκος Μανιός, Δημήτρης Δαμασκηνός, Χάρις Ματσούκα, Δημήτρης Παπαχρήστος και ο Μάκης Μπαλαούρας.