Σε τροχιά δυναμικών κινητοποιήσεων εισέρχονται οι κάτοικοι του ανατολικού τμήματος του Δήμου Ρεθύμνου, εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή τους στον σχεδιασμό για τη νέα χάραξη του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ). Η ίδρυση του νέου συλλόγου κατοίκων και ιδιοκτητών, που επικυρώθηκε την Κυριακή 3 Μαΐου 2026 στο Άδελε, σηματοδοτεί την έναρξη μιας οργανωμένης προσπάθειας για την προστασία των περιουσιών, του περιβάλλοντος και της ιστορικής κληρονομιάς της περιοχής, καθώς το έργο μεταφέρεται πλέον στις δικαστικές αίθουσες.

Η Ιδρυτική Συνέλευση και το «Όχι» στον τεμαχισμό της γης

Περισσότεροι από εκατό κάτοικοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για την ιδρυτική συνέλευση στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου του Άδελε, με 80 εξ αυτών να υπογράφουν άμεσα την ιδρυτική πράξη του σωματείου. Κύριος στόχος της πρωτοβουλίας είναι η προάσπιση των οικιστικών και περιβαλλοντικών κεκτημένων απέναντι σε μια χάραξη που, όπως υποστηρίζουν, απειλεί να αλλοιώσει ανεπανόρθωτα τη φυσιογνωμία του τόπου.

Κατά τη διάρκεια της συνέλευσης εκλέχθηκε επταμελής προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή, η οποία αναλαμβάνει το έργο της συγκρότησης του συλλόγου και τον συντονισμό των δράσεων. Η πρώτη μεγάλη κινητοποίηση έχει ήδη οριστεί για την Τρίτη 5 Μαΐου στο Μονομελές Εφετείο Χανίων, όπου θα εκδικαστεί η προσφυγή του Δημοσίου για το δικαίωμα άμεσης εγκατάστασης του εργολάβου στα απαλλοτριωμένα ακίνητα, πριν καν προσδιοριστούν και καταβληθούν οι οριστικές αποζημιώσεις.

Τεχνικό «σουρωτήρι» σε πεδινό έδαφος

Το ψήφισμα που εγκρίθηκε από τη συνέλευση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το μέγεθος των τεχνικών παρεμβάσεων σε μια απόσταση μόλις 10 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με την προμελέτη, ο δρόμος προβλέπεται να διέρχεται νότια του Τσεσμέ και βόρεια του Άδελε και της Πηγής, κόβοντας διαμπερώς προστατευόμενες αρχαιολογικές ζώνες στο Σφακάκι, το Παγκαλοχώρι και τον Σταυρωμένο.

Οι κάτοικοι χαρακτηρίζουν τον σχεδιασμό «τεχνικά παράλογο», καθώς στο πιο πεδινό τμήμα του νομού προβλέπεται η κατασκευή έξι σηράγγων (συνολικού μήκους 3.010 μέτρων), έξι γεφυρών και πολυάριθμων πασσαλότοιχων. Συνολικά, σε μια διαδρομή 10,6 χιλιομέτρων —η οποία είναι μεγαλύτερη από την υφιστάμενη των 9,9 χιλιομέτρων— προβλέπονται βαριά τεχνικά έργα που καλύπτουν περισσότερα από 4,5 χιλιόμετρα.

Το κόστος της ασφάλειας και η οικονομική δυσαναλογία

Ένα από τα πλέον αιχμηρά σημεία του ψηφίσματος αφορά το οικονομικό σκέλος του έργου. Οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι το κόστος κατασκευής μίας και μόνο σήραγγας υπερβαίνει το συνολικό ποσό των 38,9 εκατομμυρίων ευρώ που έχει προϋπολογιστεί για όλες τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις από τα Δράμια έως το Πάνορμο.

Παράλληλα, αμφισβητείται το επιχείρημα της αυξημένης ασφάλειας. Η σύγχρονη οδοποιία θεωρεί τα μέτωπα των σηράγγων σημεία υψηλού κινδύνου για ατυχήματα, και οι κάτοικοι επισημαίνουν ότι με έξι σήραγγες δημιουργούνται τουλάχιστον 24 διακριτά επικίνδυνα σημεία σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο οδικό τμήμα. «Η τεχνική κάνει στην άκρη και κουμάντο κάνουν τα κέρδη», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο ψήφισμα, καταγγέλλοντας την εξυπηρέτηση εργολαβικών συμφερόντων εις βάρος της ορθολογικής ανάπτυξης.

Πολιτικές προεκτάσεις και επόμενα βήματα

Η πρωτοβουλία των κατοίκων δηλώνει αποφασισμένη να αντιμετωπίσει το ζήτημα πολιτικά, θεωρώντας ότι η χάραξη του δρόμου δεν επιβλήθηκε από τεχνική αναγκαιότητα αλλά από πολιτικές επιλογές. Παρά τις επιθέσεις που δέχθηκε η κίνηση από τη στιγμή της ανακοίνωσής της, τα μέλη του συλλόγου τονίζουν ότι δεν θα φιμωθούν.

Στο άμεσο μέλλον, ο σύλλογος σκοπεύει να αναλύσει περαιτέρω ζητήματα όπως οι «fast track» διαδικασίες, τα λάθη στους πίνακες απαλλοτριώσεων και η απώλεια δικαιωμάτων δόμησης πάνω από τις σήραγγες. Η αυριανή συγκέντρωση στο Εφετείο Χανίων αποτελεί το πρώτο κρίσιμο τεστ για το αν η φωνή των κατοίκων θα μπορέσει να ανακόψει την ταχύτητα ενός έργου που, σύμφωνα με τους ίδιους, μεταμορφώνει την περιοχή τους σε ένα «τσιμεντένιο σουρωτήρι».