Η – σε πολύ σκληρή γλώσσα – παρέμβαση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, σχετικά με τη στρατηγική σχέση της Ελλάδας και της Κύπρου με το Ισραήλ είναι αλήθεια ότι ξένισε σε μεγάλο βαθμό την Αθήνα.

Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας – σε καθόλου διπλωματική γλώσσα – δήλωσε ότι «η συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, “Ελληνοκυπριακής Διοίκησης” και Ισραήλ δεν φέρνει περισσότερη εμπιστοσύνη, φέρνει περισσότερη δυσπιστία. Φέρνει περισσότερα προβλήματα και πόλεμο», προσθέτοντας ότι «η Ελλάδα ακολουθεί εξαιρετικά επικίνδυνες πολιτικές εδώ. Υπάρχουν πολύ ενδιαφέρουσες πτυχές στην προσπάθεια της Ελλάδας να ακολουθήσει ένα είδος πολιτικής που καμία άλλη χώρα στην Ευρώπη δεν ακολουθεί μόνη της».

Μάλιστα, ο Φιντάν σημείωσε ότι «η Ελλάδα είναι ήδη μέλος του ΝΑΤΟ και η “Ελληνοκυπριακή Διοίκηση” έχει την υποστήριξη της ΕΕ. Ποια στρατηγική λογική θα μπορούσε να δικαιολογήσει την αναζήτηση αυτού του είδους συνεργασίας είναι κάτι που ούτε αυτοί μπορούν να μου εξηγήσουν», ενώ εκτίμησε ότι «το Ισραήλ ενδέχεται να επιδιώξει να χαρακτηρίσει την Τουρκία ως νέο αντίπαλο μετά το Ιράν, καθώς δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς εχθρό».

Μια ημέρα νωρίτερα, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχε τραβήξει στα άκρα το σχοινί των σχέσεων της χώρας του με το Ισραήλ, λέγοντας ότι «την ημέρα της εκεχειρίας, το Ισραήλ σκότωσε εκατοντάδες αθώους Λιβανέζους. Ο Νετανιάχου είναι τυφλωμένος από το αίμα και το μίσος. Αν το Πακιστάν δεν μεσολαβούσε στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, θα είχαμε δείξει στο Ισραήλ τη θέση του», και προσθέτοντας απειλητικά ότι «όπως ”μπήκαμε” στη Λιβύη και το Καραμπάχ, μπορούμε να μπούμε στο Ισραήλ. Δεν υπάρχει λόγος να μην το κάνουμε».

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε σε εξίσου αυστηρό τόνο στον Φιντάν, τονίζοντας ότι «τόσο η διμερής συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ, όσο και η τριμερής Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ, όπως άλλωστε και όλες οι λοιπές σε τριμερές σχήμα συνεργασίες της Ελλάδας, έχουν ειρηνικό σκοπό και δεν στρέφονται εναντίον τρίτων» και υπογραμμίζοντας ότι «η Ελλάδα διαμορφώνει την εξωτερική της πολιτική ανεξάρτητα, δεν δέχεται υποδείξεις, ούτε οφείλει εξηγήσεις σε κανέναν. Κινδυνολογίες και απόπειρες διαστρέβλωσης της πραγματικότητας δεν ωφελούν, ειδικά την περίοδο αυτή της περιφερειακής αστάθειας και αβεβαιότητας».

Η Αθήνα παρακολουθεί με προσοχή την κλιμακούμενης επιθετικότητας ρητορική της Άγκυρας σε βάρος του Ισραήλ – μια ρητορική που «έσκασε» κατά τη διάρκεια της εισβολής στη Γάζα και συνεχίζεται με αμείωτη ένταση από τότε – και εκτιμά ότι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο του τουρκικού καθεστώτος, ώστε να αποκτήσει ισχυρότερα ερείσματα στον μουσουλμανικό κόσμο (η σύγχρονη Τουρκία πάντα αποτελούσε μια ιδιόμορφη περίπτωση για το Ισλάμ, καθώς είχε διαμορφωθεί ως ένα αμιγώς κοσμικό κράτος από τον ιδρυτή της, Μουσταφά Κεμάλ).

Ωστόσο, η παρέμβαση Φιντάν (προφανώς, εν γνώσει Ερντογάν…) προκαλεί «αλλαγή πίστας», καθώς πλέον η Τουρκία μοιάζει να επιδιώκει να καθορίσει την εξωτερική πολιτική και τις συμμαχίες τρίτων χωρών – και μάλιστα συμμάχων της στο ΝΑΤΟ και συνομιλητών της στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας στην ΕΕ. Μάλιστα, εκτιμάται ότι πλέον υπάρχει ποιοτική αλλαγή στη ρητορική της Άγκυρας, η οποία φαίνεται ότι υποδαυλίζεται και από διάφορους κύκλους εντός της Τουρκίας: εξ ου και οι διαμαρτυρίες για την αποστολή φρεγατών και F-16 στην Κύπρο από την Ελλάδα, αλλά και την εγκατάσταση του συστήματος Patriot στην Κάρπαθο.

Από την άλλη, αν και η Αθήνα θεωρεί ως στρατηγικού χαρακτήρα τη συμμαχία της με το Ισραήλ, εντούτοις δεν κρύβει τον προβληματισμό της για ορισμένες αποφάσεις της κυβέρνησης Νετανιάχου, με αφορμή τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρόσφατη συνέντευξή του στο CNN δήλωσε ότι «είναι απολύτως σαφές για μένα, ως χώρα με σχετική εγγύτητα στον Λίβανο, ότι η ισραηλινή επίθεση αυτή τη στιγμή είναι εντελώς αντιπαραγωγική. Και πιστεύω ότι αν θέλουμε να μιλήσουμε για πλήρη κατάπαυση του πυρός στην περιοχή, αυτή πρέπει ουσιαστικά να επεκταθεί σε όλα τα θέατρα επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

«Πρέπει να δώσουμε κάποιο περιθώριο στην κυβέρνηση του Λιβάνου να κάνει το έργο της όσον αφορά στην ανάληψη του ελέγχου του νότιου Λιβάνου», προσέθεσε ο Κ. Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι «με το να επιτίθεται στον Λίβανο αυτή τη στιγμή, το μόνο που επιτυγχάνει το Ισραήλ είναι να δώσει νέα πνοή στη Χεζμπολάχ, η οποία έχει ήδη αποδυναμωθεί σημαντικά», ενώ υπενθυμίζεται ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα δηλώσει – όσο εξελισσόταν ο πόλεμος στη Γάζα – ότι είχε εκφράσει στο Ισραήλ τις αντιρρήσεις της για πρακτικές της επιχείρησης, και ότι στην τελευταία του επίσκεψη στην περιοχή, ο Κ. Μητσοτάκης είχε φροντίσει να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, στη Ραμάλα.

Πάντως, στην Αθήνα ξεκαθαρίζεται ότι, πρώτον, η Τουρκία δεν πρόκειται να υπαγορεύσει την εξωτερική πολιτική της χώρας και, δεύτερον, ότι η τριμερής σχέση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (με τέταρτο εταίρο τις ΗΠΑ, σε ορισμένους τομείς) θα συνεχιστεί και να εμβαθυνθεί κι άλλο.

topontiki.gr