28.2 C
Chania
Τρίτη, 7 Ιουλίου, 2026

Λαογραφία: Η επεξεργασία στα μαλλιά των προβάτων τα παλιά χρόνια στην Κρήτη μέσα από μαντινάδες

Ημερομηνία:

Στο το υπό έκδοση βιβλίο του συνεργάτης της εφημερίδας μας Κανάκη Γερωνυμάκη υπάρχει ένα απόσπασμα όπου με μαντινάδες εξιστορείται όλα όσα έκαναν οι παλιοί κρητικοί με το μαλλί των προβάτων.

Διαβάστε το:

Με των προβάτων τα μαλλιά πολλές νοικοκυράδες
ρούχα και προίκες κάνανε και ζώνες και γαμπάδες

1) Πρώτη φορά τα πλύνανε, τα’ αρέωναν στα χέρια
όταν εσυγκεντρώνουνταν και κάνανε νυχτέρια

2) Μετά, με τα χειρόχτενα τα επεξαργαζόταν,
τους «κόμπους» και τους βάζανε όπου εχρειαζόταν

Κάνανε κι «αλεκατισιές» που γίνονταν στιμόνια
μ’ αυτές τα ράσα φαίνανε εις τα δικά μου χρόνια

3) Όμως τ’ αρνίσια τα μαλλιά τα ξαίνανε στην ξάστρα
γιατί ‘ναι πιο μικρούλικα, πιο όμορφα πιο άσπρα.

4) Καμιά φορά τα ξαίνανε, τ’ αρνίσια στο «ντοξάρι»
και ύστερα τα κλώθανε και κάναν το κουβάρι

5) Ξασμένα η νοικοκερά, μαλλιά στη ρόκα βάνει
και κλώθει τα και με αυτά μεγάλο σπάγκο κάνει

Τα κλώθει και σιγά – σιγά τ’ αρδάχτι της γεμίζει
πως το δουλεύουν το μαλλί μόνο αυτή γνωρίζει

6) Ο άρδαχτος ένα μονό κάνει στο τυλιγάδι
στιμόνι, μ’ αλεκατισιές, και με τους κόμπους φάδι.

7) Όπου μετά και το μονό μπαίνει εις την ανέμη
γυρίζει με τον άρδαχτο και στο καλάμι μπαίνει

Το κόπανο έχει υποδοχή, κι απάνω του καθίζει,
και τα καλάμια ο άρδαχτος με φάδια τα γεμίζει.

 

Top

Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.

Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.

Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:

  1. Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
  2. Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.

Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Κανάκης Γερωνυμάκης
Γεννήθηκε στην κοινότητα Ασφένδου στις 31 Δεκεμβρίου 1926 και διετέλεσε για πολλά χρόνια γραμματέας της κοινότητας. Έχει συγγράψει πλήθος βιβλίων μέσω των οποίων μαθαίνουμε τα ήθη και τα έθιμα όχι μόνον των Σφακιών αλλά όλης της Κρήτης. Έργα του "Κοινότης Ασφένδου Σφακίων", "Περιπλοκάδια", "η Κρήτη στο πρόσφατο παρελθόν", "Σφακιανή Λαογραφία" κ.α. Τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το έργο του "Περιπλοκάδια" με Α΄έπαινο και το βιβλίο του "Μαντιναδοποιημένες παροιμίες τση Κρήτης" απέσπασε το Β΄έπαινο. | Περισσότερα άρθρα και δημοσιεύσεις μου θα βρείτε εδώ

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Έκθεση «Τρεις δρόμοι: Constantine Manos, Nikos Economopoulos, Enri Canaj» MUSEO TZORTZI στον Άγιο Νικόλαο με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης

Τρεις Έλληνες φωτογράφοι στο Magnum Photos: Ο Constantine Manos, ο Νίκος Οικονομόπουλος και ο Enri Canaj. Η διαδοχή μιας μοναδικής φωτογραφικής παράδοσης από τη δεκαετία του 1960 έως σήμερα.

ΣΥΡΙΖΑ Χανίων: Θλίψη για τον αιφνίδιο θάνατο του πρώην Δημάρχου Σούδας Γιάννη Περάκη

Η Νομαρχιακή Επιτροπή Χανίων του ΣΥΡΙΖΑ εκφράζει τη θλίψη της για τον αιφνίδιο θάνατο του πρώην Δημάρχου Σούδας Γιάννη Περάκη, αναγνωρίζοντας την πολύτιμη προσφορά του.

Κοινή παρέμβαση Δήμων Κισσάμου και Καντάνου-Σελίνου για το νομικό κενό για την προστασία Μπάλου και Λαφονησίου

Οι Δήμοι Κισσάμου και Καντάνου-Σελίνου ζητούν άμεση έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων για τις περιοχές Natura 2000. Νομικό κενό σε Μπάλο, Ελαφονήσι, Φαλάσαρνα και Λευκά Όρη.