Η κατάμεστη αίθουσα του θεάτρου Άλφα αποτέλεσε το επίκεντρο μιας εκτενούς συζήτησης για την ανθρωπιστική πραγματικότητα στη Λωρίδα της Γάζας, με αφορμή την παρουσίαση του νέου βιβλίου του διακεκριμένου χειρουργού Χρίστου Γεωργάλα, «Ημερολόγιο Γάζας – Ιατρική εν μέσω γενοκτονίας». Στην εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 4 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος και την ιστοσελίδα antapocrisis.gr, αναδείχθηκαν οι πολύπλευρες πτυχές της σύγκρουσης μέσα από τη βιωματική κατάθεση του συγγραφέα και τις τοποθετήσεις ενός πάνελ ομιλητών που περιλάμβανε τον Παλαιστίνιο δημοσιογράφο Νασίμ Αλάτρας, τον δικηγόρο και σύμβουλο του ΔΣΑ Θανάση Καμπαγιάννη, τη σκηνοθέτιδα και ηθοποιό Μάρθα Φριντζήλα και τον ηθοποιό Αιμίλιο Χειλάκη.
Η γένεση του χρονικού και η ανάγκη της ελληνικής κοινωνίας
Το βιβλίο, όπως εξήγησε ο κ. Γεωργάλας, δεν σχεδιάστηκε ως ένα τυπικό δοκίμιο, αλλά προέκυψε από καθημερινές σημειώσεις που κρατούσε στο κινητό του τηλέφωνο κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο πεδίο των επιχειρήσεων, συγκεντρώνοντας συνολικά 18.000 λέξεις.
«Κάθε φορά που γίνεται η παρουσίαση του βιβλίου αισθάνομαι παράξενα, γιατί ποτέ δεν ένιωσα ότι γράφω ένα “βιβλίο”», ανέφερε χαρακτηριστικά ο χειρουργός.
Παραλληλίζοντας τη δημιουργία του έργου με το ιστορικό ανέκδοτο για την Γκουέρνικα, όπου ο Πικάσο απάντησε σε Γερμανό αξιωματικό ότι το έργο το προκάλεσαν οι ίδιοι οι κατακτητές, ο κ. Γεωργάλας σημείωσε:
«Με την ίδια λογική, θεωρώ ότι αυτό το βιβλίο έχει γραφτεί από τους ίδιους τους Ισραηλινούς. […] Η ιστορία δεν είναι το βιβλίο, ούτε είμαι εγώ. Η ιστορία είναι η Παλαιστίνη. Αυτό που συμβαίνει εκεί είναι οι άνθρωποι και ο αγώνας τους για την ελευθερία».
Ο Έλληνας χειρουργός πλαισιώθηκε στην αποστολή από δύο Βρετανούς γιατρούς, έναν αγγειοχειρουργό και έναν πλαστικό χειρουργό. Παρατήρησε ωστόσο ότι, κατά την επιστροφή τους, στην Ελλάδα εκδηλώθηκε μια πολύ πιο έντονη ανάγκη της κοινωνίας να ακούσει μια πρωτογενή μαρτυρία στη γλώσσα της, γεγονός που αποτυπώνει την ανάγκη της κοινής γνώμης για άμεση ενημέρωση γύρω από τα τεκταινόμενα στη Γάζα.
Ιατρική πραγματικότητα και υποδομές υπό το βάρος των πληγμάτων
Στο επαγγελματικό σκέλος, ο κ. Γεωργάλας αναφέρθηκε στο υψηλό επιστημονικό επίπεδο των Παλαιστινίων συναδέλφων του, σημειώνοντας ότι ήταν ιατρικά ανώτεροι στη διαχείριση μαζικού τραύματος λόγω της διαρκούς έκθεσής τους σε περιστατικά που ένας δυτικός χειρουργός κεφαλής και τραχήλου δεν αντιμετωπίζει σε παρόμοια συχνότητα.
Η αποστολή επιτελούσε το έργο της στο νοσοκομείο Νάσερ, διαμένοντας στον τέταρτο όροφο του κτιρίου. Ο χειρουργικός τομέας στον δεύτερο όροφο είχε ήδη πληγεί τον Μάρτιο του 2025, προκαλώντας συζητήσεις για την επικινδυνότητα της αποστολής προ της αναχώρησής της. Ο κ. Γεωργάλας υπενθύμισε ότι στον ίδιο όροφο, τον Ιούνιο, εκτελέστηκαν δημοσιογράφοι —μεταξύ των οποίων και ένας εικονολήπτης του Reuters— από τις ισραηλινές δυνάμεις.
Οι ελλείψεις σε υγειονομικό υλικό ανάγκαζαν το προσωπικό να επιστρατεύει ενδοσκόπια για απλές εξετάσεις, όπως η επιθεώρηση ώτων. Ο συγγραφέας περιέγραψε τις αξονικές τομογραφίες παιδιών με βλήματα που είχαν διαπεράσει την εγκεφαλική ουσία, καθώς και την περίπτωση ενός κοριτσιού με κατεστραμμένο οφθαλμό. Στον προαύλιο χώρο του ιδρύματος, το φρεσκοσκαμμένο χώμα σηματοδοτούσε το σημείο όπου αποκαλύφθηκαν ομαδικοί τάφοι με περισσότερους από 200 Παλαιστίνιους, ανάμεσά τους παιδιά και υγειονομικοί με δεμένα χέρια, κατάλοιπα της τρίμηνης ισραηλινής κατάληψης του νοσοκομείου το 2024 (Φεβρουάριος – Μάιος), στοιχεία που έχουν ενσωματωθεί στην καταγγελία προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και έχουν καλυφθεί από διεθνή δίκτυα όπως το BBC.
Στις 4:00 το πρωί της 13ης Μαΐου, ένα στοχευμένο πλήγμα έπληξε τη μονάδα εγκαυμάτων στον τρίτο όροφο, ακριβώς κάτω από τον κοιτώνα της αποστολής, προκαλώντας τον θάνατο δύο ασθενών και τον τραυματισμό νοσηλευτριών. Ο κ. Γεωργάλας υπογράμμισε ότι στον επάνω όροφο το πλήγμα έγινε ελάχιστα αντιληπτό, γεγονός που, κατά τον ίδιο, καταδεικνύει την τεχνολογική ικανότητα του ισραηλινού στρατού για χειρουργικά στοχευμένες επιθέσεις σε συγκεκριμένους ορόφους ή κρεβάτια, παράλληλα με την τακτική της ισοπέδωσης ολόκληρων οικοδομικών τετραγώνων. Ο ίδιος απέρριψε την παρουσία ενόπλων στις υγειονομικές δομές, καταγγέλλοντας αντίθετα τη χρήση παιδιών ως ανθρώπινων ασπίδων με κάμερες GoPro σε σήραγγες από τον IDF, καθώς και τη χρήση ιατρικών στολών από Ισραηλινούς στρατιώτες κατά τη διάρκεια επιδρομής στη Δυτική Όχθη.
Γεωγραφική εγγύτητα και ο «ευρυγώνιος φακός» της καθημερινότητας
Η μετάβαση στην περιοχή έγινε μέσω του Αμάν της Ιορδανίας. Απαντώντας σε ερωτήματα σχετικά με την απόφαση ενός γονέα να βρεθεί σε εμπόλεμη ζώνη, ο κ. Γεωργάλας ανέφερε ότι η οικογένειά του λειτούργησε ως γέφυρα ενσυναίσθησης προς τα παιδιά της Παλαιστίνης.
Επιπλέον, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον παράγοντα της γεωγραφίας στην Ανατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας ότι η πτήση από την Αθήνα προς το Αμάν διαρκεί λιγότερο από δύο ώρες, ενώ μια απευθείας σύνδεση με τη Γάζα θα απαιτούσε μιάμισι ώρα.
«Είμαστε πολύ περισσότερο κομμάτι αυτής της Δυτικής Ασίας —που είναι ο πιο σωστός όρος αντί για τον αποικιοκρατικό όρο “Μέση Ανατολή”— παρά της Βόρειας Ευρώπης», επεσήμανε, αναφερόμενος στους κοινούς πολιτισμικούς κώδικες της περιοχής.
Στην καταγραφή της καθημερινότητας, ο συγγραφέας πρότεινε την αντικατάσταση του «τηλεφακού» των ειδήσεων, που απομονώνει τον θάνατο, από έναν «ευρυγώνιο φακό» που αποτυπώνει τη συνολική εικόνα της κοινωνίας. Στο Ντέιρ αλ-Μπάλαχ, παρά τους ήχους των drones, οι κάτοικοι συνέχιζαν να δραστηριοποιούνται στην παραλία, παρά τους περιορισμούς στην αλιεία, οι οποίοι μειώθηκαν από τα 500 μέτρα στα 50-100 μέτρα κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, πριν απαγορευτεί πλήρως η προσέγγιση στο νερό. Ο ίδιος περιέγραψε παιδιά να παίζουν ποδόσφαιρο και χαρταετούς να πλημμυρίζουν τον ουρανό την ίδια ώρα που σημειώνονταν εκρήξεις.
Το ιδεολογικό υπόβαθρο και οι ιστορικές αναλογίες
Η ροή του βιβλίου αποτυπώνει τη σταδιακή συνειδητοποίηση της συστηματικής καταστροφής των υποδομών, όπως η ισοπέδωση του φαρμακείου του νοσοκομείου, το οποίο ωστόσο ανακατασκευάστηκε άμεσα από τους ντόπιους κατοίκους. Κατά τη διάρκεια της αποστολής, αποκλείστηκε προσωρινά και η έξοδος των ξένων γιατρών, προσφέροντας μια ελάχιστη εμπειρία του εγκλεισμού που βιώνει ο πληθυσμός της Γάζας επί 29 χρόνια, με τις διόδους να ελέγχονται από το Ισραήλ και την Αίγυπτο.
Περπατώντας στους δρόμους της Χαν Γιουνίς ανάμεσα σε ισοπεδωμένα κτίρια, ο κ. Γεωργάλας συνέδεσε την παρούσα κατάσταση με τις ιδεολογικές καταβολές του σιωνιστικού εγχειρήματος, αναγιγνώσκοντας ένα κείμενο του θεωρητικού του Σιωνισμού, Ζέεβ Ζαμποτίνσκι (Ze’ev Jabotinsky), γραμμένο το 1923, το οποίο αναγνώριζε την αναπόφευκτη και πεισματική αντίσταση του ιθαγενή πληθυσμού απέναντι στον αποικισμό:
«Δεν μπορεί να υπάρξει καμία εθελοντική συμφωνία ανάμεσα σε εμάς και τους Παλαιστίνιους Άραβες, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον. […] Οι ιθαγενείς πληθυσμοί, πολιτισμένοι ή όχι, πάντα αντιστέκονται πεισματικά στους αποίκους. […] Νιώθουν την ίδια ενστικτώδη, ζηλότυπη αγάπη για την Παλαιστίνη, όπως ένιωσαν οι Αζτέκοι για το αρχαίο Μεξικό ή οι Σιου για τα λιβάδια τους».
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η ιστορική αυτή διάσταση μετατρέπει τη σύγκρουση σε έναν μακροχρόνιο μαραθώνιο που υπερβαίνει τον ορίζοντα των τελευταίων δεκαετιών.
Μια αναλογία με τον Ισπανικό Εμφύλιο
Ολοκληρώνοντας την παρουσίαση, ο Χρίστος Γεωργάλας προχώρησε σε μια ιστορική αποτίμηση, παραβάλλοντας τις τρέχουσες εξελίξεις στην Παλαιστίνη με τη σημασία που είχε ο Ισπανικός Εμφύλιος για τη γενιά του 1930.
Υποστήριξε ότι, όπως η έκβαση εκείνης της αναμέτρησης καθόρισε την πορεία της Ευρώπης προς τον ολοκληρωτισμό, έτσι και η κατάληξη της κρίσης στη Γάζα θα κρίνει τις θεμελιώδεις αρχές και τις ισορροπίες του σύγχρονους κόσμου. Το διακύβευμα, όπως τέθηκε, αφορά το αν οι ανθρωπιστικές και τεχνολογικές κατακτήσεις της ανθρωπότητας θα αποτελέσουν αντικείμενο μονοπωλίου ή αν θα διασφαλιστούν ως προσβάσιμα κοινωνικά αγαθά σε ένα μέλλον σταθερότητας.
Ακολουθεί το απόσπασμα της ομιλίας του χειρούργου και συγγραφέα Χρίστου Γεωργαλά:
Χρήστος: «Πραγματικά δεν θεωρώ ότι αξίζω όλα αυτά τα λόγια. Κάθε φορά που γίνεται η παρουσίαση του βιβλίου αισθάνομαι παράξενα, γιατί ποτέ δεν ένιωσα ότι γράφω ένα “βιβλίο”. Έχω κρατήσει μάλιστα στο κινητό μου τα screenshots από τα Notes — αυτές οι σημειώσεις είναι ακόμα εκεί, όπως ακριβώς τις άφησα τις μέρες που βρισκόμουν στη Γάζα. Όλο το βιβλίο είναι γραμμένο καθημερινά, μερικές λέξεις τη φορά, φτάνοντας συνολικά τις 18.000 λέξεις.
Δεν θεωρώ ότι είναι ένα βιβλίο που έγραψα εγώ. Για να μην ακουστεί υπερβολικό, θα θυμίσω το γνωστό ανέκδοτο με τον Γερμανό αξιωματικό που, όταν είδε την αριστουργηματική Γκουέρνικα του Πικάσο, ρώτησε τον καλλιτέχνη: “Εσείς το κάνατε αυτό;” και η απάντηση του Πικάσο ήταν: “Όχι, εσείς το κάνατε”. Με την ίδια λογική, θεωρώ ότι αυτό το βιβλίο έχει γραφτεί από τους ίδιους τους Ισραηλινούς.
Και για να το πω με έναν κάπως boomer τρόπο, θυμηθείτε αυτό που λένε για το δάχτυλο και το φεγγάρι: η ιστορία δεν είναι το βιβλίο, ούτε είμαι εγώ. Η ιστορία είναι η Παλαιστίνη. Αυτό που συμβαίνει εκεί είναι οι άνθρωποι και ο αγώνας τους για την ελευθερία. Είναι ο αγώνας μιας χούφτας ξυπόλητων, ρακένδυτων, αλλά εξαιρετικά μορφωμένων ανθρώπων απέναντι στην ισχυρότερη μηχανή θανάτου που έχει γνωρίσει ο κόσμος μας — και αυτή δεν είναι μόνο το Ισραήλ, αλλά το Ισραήλ μαζί με την Αμερική και τις ευρωπαϊκές χώρες που το στηρίζουν τυφλά.»
Η Ανάγκη της Ελληνικής Κοινωνίας και η Ιατρική Πραγματικότητα
«Μαζί μου βρέθηκαν άλλοι δύο γιατροί από την Αγγλία —ένας αγγειοχειρουργός και ένας πλαστικός χειρουργός— ειδικότητες εξαιρετικά κρίσιμες για τη Γάζα. Επιτέλεσαν ένα έργο σίγουρα πολύ πιο σημαντικό από το δικό μου, όμως, όταν επέστρεψαν στην πατρίδα τους, δεν υπήρχε η ίδια αναμονή από τον κόσμο να τους ακούσει στον βαθμό που συμβαίνει με εμένα.
Αυτό δείχνει πολλά για την ανάγκη της κοινωνίας στην Ελλάδα να ακούσει κάποιον να μιλάει στη γλώσσα της για όσα συμβαίνουν στη Γάζα. Δείχνει την ανάγκη που υπάρχει για έναν “ήρωα” ή για κάποιον που κάνει κάτι ξεχωριστό, παρά για μένα τον ίδιο. Εγώ δεν πιστεύω ότι έκανα κάτι σπουδαίο.
Ιατρικά μιλώντας, οι Παλαιστίνιοι συνάδελφοι εκεί ήταν, στα περισσότερα περιστατικά που αντιμετωπίζαμε, πολύ καλύτεροι από μένα. Ο λόγος είναι απλός: είχαν εκπαιδευτεί να διαχειρίζονται τραύματα με τέτοια ορμή και σε τέτοια συχνότητα, που κανένας δυτικός χειρουργός κεφαλής και τραχήλου σε μια δυτική πρωτεύουσα δεν πρόκειται να δει ποτέ στη ζωή του. Ήταν ήδη εξαιρετικοί επιστήμονες και προφανώς δεν περίμεναν από μένα να τους δείξω ή να τους μάθω κάτι.
Επιπλέον, οι συνθήκες στις οποίες έζησα εγώ για έναν μήνα ήταν σε ένα σχετικά προστατευμένο περιβάλλον. Ακόμα και όταν οι Ισραηλινοί χτύπησαν το νοσοκομείο, το έκανε η αεροπορία τους με τόσο χειρουργικά στοχευμένο τρόπο που εμείς, οι ξένοι γιατροί στον τέταρτο όροφο, σχεδόν δεν καταλάβαμε τίποτα. Εγώ πήγα εκεί με την ανοχή των Ισραηλινών μέσω των ανθρωπιστικών διόδων. Αντίθετα, οι άνθρωποι του Στολίσκου έβαλαν τα σώματά τους μπροστά, γνωρίζοντας ότι θα αντιμετωπίσουν τον ισραηλινό στρατό όχι ως έναν έλεγχο που θα τους επιτρέψει την είσοδο, αλλά ως έναν ένοπλο φράχτη που θα ασκήσει πάνω τους βία χωρίς κανένα έλεος και χωρίς κανέναν φραγμό.»
Το Ταξίδι, η Οικογένεια και η Γεωγραφική Εγγύτητα
«Στην περιοχή της Γάζας πήγαμε μέσω Ιορδανίας, από το Αμάν. Η φωτογραφία που βλέπετε στην οθόνη είναι από το Αμάν, το βράδυ που καθόμασταν και κάναμε την απαραίτητη εκπαίδευση ασφάλειας πριν περάσουμε τα σύνορα.
Όταν έχεις παιδιά, όλοι σου θέτουν το ερώτημα: “Πώς αφήνεις τα παιδιά σου πίσω μόνα τους για να πας στην εμπόλεμη ζώνη;”. Η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά μου ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που πήγα στη Γάζα. Τα παιδιά μπορούν να λειτουργήσουν με δύο τρόπους. Είτε ως ένας φράχτης που σε περιχαρακώνει από τον υπόλοιπο κόσμο, οδηγώντας σε στη λογική του “κλείνουμε τις γραμμές μεταξύ μας, κοιτάμε το σπίτι μας και ασχολούμαστε μόνο με την οικογένειά μας”, είτε ως μια γέφυρα: σε κάνουν να σκεφτείς ότι, μαζί με τα δικά σου παιδιά, υπάρχουν εκεί έξω και τα παιδιά των άλλων, τα οποία μοιάζουν εξαιρετικά πολύ με τα δικά σου.
Το άλλο πράγμα που συνειδητοποιείς πολύ γρήγορα όταν βρεθείς στη Γάζα είναι η τεράστια αξία της γεωγραφίας. Η γεωγραφία είναι κάτι από το οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε. Βρισκόμαστε στην κοινή περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Όταν ζούσα στην Αγγλία, στο Λονδίνο και στο Άμστερνταμ για 16 ολόκληρα χρόνια, η πτήση για να πάω ή να γυρίσω ήταν 3,5 με 4 ώρες κάθε φορά. Για το Αμάν της Ιορδανίας, η πτήση μου από την Αθήνα κράτησε λιγότερο από δύο ώρες. Αν υπήρχε απευθείας πτήση από την Αθήνα για τη Γάζα, η διάρκειά της θα ήταν μόλις μιάμισι ώρα.
Καταλαβαίνετε ότι δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από τη γεωγραφία, γιατί αυτή η εγγύτητα ορίζει και όλα όσα μας φέρνουν πολιτισμικά κοντά: από το φαγητό και τις μυρωδιές, μέχρι τον τρόπο που αγγιζόμαστε, που φιλιόμαστε, που αγκαλιαζόμαστε, που ερωτευόμαστε και που μιλάμε. Όσο κι αν θέλουμε να το αρνηθούμε, είμαστε πολύ περισσότερο κομμάτι αυτής της Δυτικής Ασίας —που είναι ο πιο σωστός όρος αντί για τον αποικιοκρατικό όρο “Μέση Ανατολή”— παρά της Βόρειας Ευρώπης, της οποίας κομμάτι βαυκαλιζόμαστε ότι αποτελούμε.»
Η Ζωή στους Δρόμους και ο Ευρυγώνιος Φακός
«Φτάνοντας στη Γάζα —αυτές είναι οι φωτογραφίες που τράβηξα περνώντας τα σύνορα— η πρώτη αίσθηση είναι ότι οι άνθρωποι βρίσκονται μαζικά στους δρόμους, είναι ζωντανοί και είναι παντού: από τα νήπια στους αυτοσχέδιους χώρους μέχρι τους ανθρώπους που μαζεύονται μπροστά στη θάλασσα, συζητούν, αγκαλιάζονται και περπατούν.
Με φωτογραφικούς όρους, αν υπάρχει μια τεράστια αλλαγή σε σχέση με όσα βλέπουμε στις ειδήσεις, αυτή εντοπίζεται στο ότι από τον τηλεφακό περνάς στον ευρυγώνιο. Στον τηλεφακό βλέπεις αποσπασματικά τους νεκρούς, τα ακρωτηριασμένα παιδιά και τον θάνατο. Αν όμως ανοίξεις το κάδρο με έναν ευρυγώνιο φακό, θα δεις τη συνολική εικόνα: θα δεις τους υπόλοιπους ανθρώπους, αυτούς που ακόμα χαμογελάνε, που διαβάζουν, που εργάζονται, που παραμένουν ζωντανοί — και αυτοί είναι οι περισσότεροι.
Η ζωή παίρνει την εκδίκησή της. Αισθάνεσαι σωματικά ότι η Γάζα είναι πιο ζωντανή από το Ισραήλ. Αυτό ακριβώς καταγράφει το βίντεο που τράβηξα το πρώτο πρωί που ξύπνησα στο Ντέιρ αλ-Μπάλαχ. Κοιμόμασταν όλο το βράδυ ακούγοντας τα κύματα να σκάνε στην παραλία, έχοντας από τη μια μεριά τον ήχο από τα drones της κατοχής και από την άλλη τα κύματα της Μεσογείου. Είναι αδύνατον, βλέποντας αυτή την εικόνα, να μην νιώσεις στην καρδιά σου ότι βρίσκεσαι σε μια παραλία της Πελοποννήσου ή της Κρήτης.
Στο βίντεο φαίνονται οι άνθρωποι που προσπαθούν να ψαρέψουν. Το Ισραήλ, ήδη πριν από τη γενοκτονία, είχε απαγορεύσει στους Παλαιστίνιους να ανοίγονται στη θάλασσα της Γάζας πέρα από τα 500 μέτρα. Κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας, το όριο αυτό περιορίστηκε στα 50 με 100 μέτρα, ενώ τους τελευταίους μήνες απαγορεύτηκε ακόμα και να πλησιάζουν στο νερό· η διαδικασία του κολυμπιού μπορούσε να οδηγήσει στη δολοφονία σου. Εκείνες τις μέρες, όμως, μπορούσαν ακόμα να μπαίνουν. Ήταν μια εικόνα πολύ οικεία, πολύ δική μας. Όπως και η εικόνα με τα παιδιά που έπαιζαν μπάλα στους καταυλισμούς, ακριβώς απέναντι από τον ξενώνα μας, δείχνοντας ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν πρόκειται να εξαφανιστούν.
Το επόμενο βράδυ αντίκρισα κάτι που δεν περίμενε κανείς: από τη μια μεριά έπεφταν οι εκρήξεις και ακριβώς από την άλλη ο ουρανός ήταν γεμάτος χαρταετούς. Ήταν σαν μια μόνιμη Καθαρά Δευτέρα. Οι χαρταετοί πετούσαν συνεχώς πάνω από τη Γάζα, ειδικά το απόγευμα, όταν η αύρα της Μεσογείου τους σήκωνε ψηλά, πλημμυρίζοντας τον ουρανό στην ίδια σχεδόν λήψη με τις βόμβες που έπεφταν.»
Το Νοσοκομείο Νάσερ και οι Ομαδικοί Τάφοι
«Αυτό είναι το νοσοκομείο μας (Νάσερ). Όταν φτάσαμε, είχε ήδη χτυπηθεί στον δεύτερο όροφο ο χειρουργικός τομέας (τον Μάρτιο του 2025). Δύο μήνες πριν πάω, είχαμε συζητήσει αν έπρεπε να ακυρώσουμε την αποστολή λόγω επικινδυνότητας, αλλά τελικά προχωρήσαμε. Εμείς μέναμε στον τέταρτο όροφο. Φωτογραφίες από αυτόν τον χώρο θα έχετε δει, διότι τον Ιούνιο, στον τέταρτο όροφο, βρίσκονταν δημοσιογράφοι —ανάμεσά τους και ένας εικονολήπτης του Reuters— οι οποίοι εκτελέστηκαν από τον ισραηλινό στρατό με το πρόσχημα ότι “κινηματογραφούσαν”, κάτι που είναι προφανώς η δουλειά ενός εικονολήπτη.
Ανεβαίνοντας τη σκάλα για τον κοιτώνα μας —ο οποίος, ξαναλέω, ήταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση από τον τρόπο που ζούσαν οι ντόπιοι— η πρώτη εικόνα που αντίκρισα ήταν τα ενδοσκόπια, τα οποία οι συνάδελφοι χρησιμοποιούσαν με απίστευτα ευρηματικό τρόπο, ελλείψει μικροσκοπίου, για να εξετάζουν μέχρι και τα αυτιά των ασθενών. Παράλληλα, υπήρχαν βανδαλισμοί στους τοίχους από την προηγούμενη ισραηλινή εισβολή.
Εδώ βλέπετε τις αξονικές τομογραφίες των παιδιών με τα κατάγματα και τα βλήματα. Δεξιά είναι ένα παιδί 8-9 χρονών· βλέπετε τη σφαίρα πώς έχει προχωρήσει, έχοντας διαπεράσει πλήρως την εγκεφαλική ουσία. Στην άλλη μεριά είναι η αξονική του κοριτσιού με το κατεστραμμένο μάτι, με το οποίο μιλούσα. Αυτοί ήταν οι πρώτοι ασθενείς που αντίκρισα στη Γάζα.
Όλες οι λήψεις είναι από το ίδιο σημείο, καθώς ήμασταν περιορισμένοι στον τέταρτο όροφο του νοσοκομείου Νάσερ. Απέναντι φαίνεται η καμένη και κατεστραμμένη μονάδα τεχνητού νεφρού, ενώ το φρεσκοσκαμμένο χώμα που βλέπετε είναι η περιοχή όπου αποκαλύφθηκαν οι ομαδικοί τάφοι.»
Η Αποκάλυψη των Εγκλημάτων Πολέμου
«Όταν το Ισραήλ είχε καταλάβει το νοσοκομείο Νάσερ για τρεις μήνες την προηγούμενη χρονιά (το 2024, από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Μάιο), φεύγοντας άφησε πίσω του ομαδικούς τάφους, έχοντας θάψει περισσότερους από 200 Παλαιστίνιους, ανάμεσά τους παιδιά και υγειονομικούς, πολλοί από τους οποίους βρέθηκαν με τα χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη.
Όλο αυτό έχει καταγραφεί επίσημα και αποτελεί μέρος των στοιχείων —όπως ανέφερε και ο νομικός κ. Καμπαγιάννης— που έχουν μεταφερθεί στην καταγγελία στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο σχετικά με τη γενοκτονία, ενώ έχουν καλυφθεί με λεπτομέρειες από το BBC και διεθνή πρακτορεία. Στο βιβλίο υπάρχει επίσης η μαρτυρία του διευθυντή του νοσοκομείου, ο οποίος μου περιέγραψε όλη την κατάσταση.
Στις 13 Μαΐου, ενώ κοιμόμασταν, με ξύπνησαν οι συνάδελφοί μου γιατί είχαν χτυπήσει τον όροφο ακριβώς από κάτω μας. Αυτό που βλέπετε στο βίντεο είναι στις 4 το πρωί, κατεβαίνοντας με τις παντόφλες στον τρίτο όροφο: είχαν μόλις πλήξει τη μονάδα εγκαυμάτων, δολοφονώντας δύο ασθενείς και τραυματίζοντας τις νοσηλεύτριες. Τα αίματα ήταν ακόμα στο πάτωμα.
Στον επάνω όροφο εμείς δεν είχαμε ακούσει σχεδόν τίποτα. Αυτό αποδεικνύει ότι οι Ισραηλινοί έχουν την τεχνολογική ικανότητα να στοχεύσουν, αν θέλουν, έναν συγκεκριμένο όροφο, έναν θάλαμο ή ακόμα και ένα κρεβάτι, χωρίς να αντιληφθεί κανείς το παραμικρό στον επάνω όροφο — όπως ακριβώς έχουν και την ικανότητα να ισοπεδώνουν ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα.
Στη μονάδα εγκαυμάτων προφανώς δεν υπήρχαν “τρομοκράτες”, όπως δεν υπήρξαν και ποτέ. Η μόνη φορά που έχει καταγραφεί η χρήση ιατρικών ρούχων από ένοπλους στη διάρκεια αυτού του πολέμου είναι στο βίντεο που ανέβασε ο ίδιος ο ισραηλινός στρατός (IDF) κατά την επιδρομή του στη Δυτική Όχθη, όπου στρατιώτες ντύθηκαν γιατροί και χρησιμοποίησαν ασθενοφόρα για να εκτελέσουν και να συλλάβουν νοσηλευόμενους.
Αποτελεί γενικό κανόνα ότι οτιδήποτε καταγγέλλει το Ισραήλ, αποτελεί στην πραγματικότητα ομολογία της δικής του ενοχής. Από τη χρήση των νοσοκομείων ως ασπίδων, μέχρι τη συστηματική χρήση παιδιών ως ανθρώπινων ασπίδων. Για το τελευταίο, μάλιστα, έχουν καταδικαστεί στο παρελθόν Ισραηλινοί στρατιώτες από το ίδιο το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, και υπάρχουν φωτογραφίες με δεμένα παιδιά Παλαιστινίων μπροστά στα τανκς. Κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Γάζα, μια από τις συνήθεις τακτικές τους ήταν να κατεβάζουν παιδιά με κάμερες GoPro στο κεφάλι μέσα σε τούνελ όπου υποψιάζονταν ότι κρύβονταν μαχητές της Χαμάς, ώστε να ελέγξουν τον χώρο χωρίς να ρισκάρουν τη ζωή των στρατιωτών τους.
Εδώ βλέπετε τη στιγμή της κηδείας του δημοσιογράφου που εκτελέστηκε στη μονάδα εγκαυμάτων, όπου νοσηλευόταν έχοντας ήδη τραυματιστεί από το Ισραήλ έναν μήνα νωρίτερα στο προαύλιο του νοσοκομείου. Ο χώρος που στην αρχή ήταν φρεσκοσκαμμένος, τώρα προετοιμάζεται για να χτιστεί μια νέα πτέρυγα, καθώς το νοσοκομείο παραμένει πλήρως λειτουργικό παρά τις καταστροφές.»
Ο Μαραθώνιος της Αντίστασης και η Ιδεολογία του Σιωνισμού
«Καθώς οι μέρες περνούσαν και οι βομβαρδισμοί εντείνονταν, το κλίμα στο βιβλίο γινόταν όλο και πιο σκοτεινό. Ξεκινάει με μια σχετική αίσθηση αισιοδοξίας ότι τα πράγματα δεν μπορεί να είναι τόσο τραγικά, αλλά προχωρώντας, η συστηματικότητα και η κανονικότητα της γενοκτονίας γίνεται απόλυτα αντιληπτή. Αυτό έγινε άμεσα βιωματικό όταν μπλόκαραν και τη δική μας έξοδο, δίνοντάς μας μια ελάχιστη γεύση από τον απόλυτο εγκλεισμό των Παλαιστινίων, οι οποίοι ζουν αποκλεισμένοι στη Γάζα εδώ και 29 χρόνια — σε αυτό που έχει αναγνωριστεί διεθνώς, με απόλυτο κονσένσους, ως το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στον κόσμο, με την έξοδο να ελέγχεται από το Ισραήλ και τον σύμμαχό του, την Αίγυπτο.
Προχωρώντας, η αίσθηση είναι ότι θέλουν να διαλύσουν οτιδήποτε υπάρχει στη Γάζα. Εδώ βλέπουμε τις εικόνες από το δεύτερο χτύπημα, όπου καταστράφηκε το φαρμακείο του νοσοκομείου και έμειναν μόνο παλιοσίδερα, ευτυχώς χωρίς νεκρούς εκείνη τη φορά. Το εντυπωσιακό όμως είναι ότι, λίγες ώρες μετά, έβλεπες τους ανθρώπους να έρχονται και να το ξαναχτίζουν από την αρχή.
Θέλω να δείξω μερικές φωτογραφίες από τους συναδέλφους μου, που είναι το πιο σημαντικό και εύγλωττο κομμάτι: τον Άχμεντ, τον ειδικευόμενο που μου περιέγραψε την ιστορία του εκτοπισμού του και ο οποίος μάλιστα δημοσίευσε επιστημονική εργασία πάνω στα ακουστικά τραύματα και τα τραύματα του προσωπικού νεύρου, η οποία θα παρουσιαστεί σε διεθνές συνέδριο· τον Ισάμ, τον νεότερο ειδικευόμενο· τον διευθυντή της ΩΡΛ κλινικής· και τον Ρασί, με τα χαρακτηριστικά κόκκινα μαλλιά.
Κάποια στιγμή βγήκαμε έξω από το νοσοκομείο, παρά τις οδηγίες να μείνουμε μέσα για την ασφάλειά μας. Οι συνάδελφοί μου μπαινοέβγαιναν καθημερινά και μου είπαν χιουμοριστικά: “Γιατρέ μη φοβάσαι, πάμε μια βόλτα, θα σε προσέχουμε εμείς”. Όταν βγήκαμε, περπατήσαμε στους δρόμους της Χαν Γιουνίς. Αντικρίσαμε ολόκληρα σπίτια γκρεμισμένα με τους ανθρώπους μέσα, οικογένειες θαμμένες στα ερείπια και ισοπεδωμένα οικοδομικά τετράγωνα. Πρόκειται για μια συστηματική καταστροφή, την οποία είχαν προδιαγράψει οι ίδιοι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι στις δηλώσεις τους, λέγοντας ότι θέλουν η Γάζα να ισοπεδωθεί.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι: πώς οι Παλαιστίνιοι, με όλα αυτά, δεν έχουν τρομάξει, δεν έχουν παραδώσει τα όπλα και δεν έχουν εγκαταλείψει τη γη τους; Όχι επειδή είναι υπεράνθρωποι ή επειδή έχουν διαφορετικό DNA. Η απάντηση είναι ότι αυτό που βλέπουμε σήμερα συμβαίνει συστηματικά εδώ και σχεδόν 100 χρόνια. Από τη στιγμή που τέθηκε σε εφαρμογή το σιωνιστικό project —το οποίο προϋποθέτει την αντικατάσταση του γηγενούς πληθυσμού από έναν εξωτερικό πληθυσμό— η γενοκτονία ήταν δομικό και αναγκαίο του στοιχείο.
Ο Ζέεβ Ζαμποτίνσκι, μαζί με τον Θεόδωρο Χερτσλ, ήταν από τους βασικούς θεωρητικούς του Σιωνισμού. Ο Ζαμποτίνσκι είχε γράψει το 1923, περισσότερο από 20 χρόνια πριν από το Ολοκαύτωμα, το εξής συγκλονιστικό κείμενο:»
“Δεν μπορεί να υπάρξει καμία εθελοντική συμφωνία ανάμεσα σε εμάς και τους Παλαιστίνιους Άραβες, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον. Το λέω με απόλυτη πεποίθηση. Εκτός από εκείνους που γεννήθηκαν τυφλοί, έχουμε όλοι συνειδητοποιήσει προ πολλού ότι είναι αδύνατο να λάβουμε την εθελοντική συγκατάθεση των Παλαιστινίων για τη μετατροπή της Παλαιστίνης από μια αραβική χώρα σε μια χώρα με εβραϊκή πλειοψηφία. > Οι αναγνώστες μου έχουν μια γενική ιδέα για την ιστορία του αποικισμού σε άλλες χώρες. Σας προτείνω να εξετάσετε όλα τα προηγούμενα παραδείγματα για να δείτε αν υπάρχει έστω και μία περίπτωση αποικισμού που διεξήρχθη με τη συγκατάθεση του ιθαγενούς πληθυσμού. Δεν υπάρχει τέτοιο προηγούμενο. Οι ιθαγενείς πληθυσμοί, πολιτισμένοι ή όχι, πάντα αντιστέκονται πεισματικά στους αποίκους. > Οι ειρηνοποιοί προσπαθούν να μας πείσουν ότι οι Άραβες είναι είτε ανόητοι, που μπορούμε να τους κοροϊδέψουμε κρύβοντας τους πραγματικούς μας σκοπούς, είτε διεφθαρμένοι, που μπορούν να δωροδοκηθούν για να εγκαταλείψουν την αξίωσή τους στην Παλαιστίνη. Αποκηρύσσω αυτή την αντίληψη. Πολιτισμικά μπορεί να βρίσκονται πίσω μας, αλλά είναι εξίσου καλοί ψυχολόγοι με εμάς. Μπορούμε να τους πούμε ό,τι θέλουμε, αλλά ξέρουν πολύ καλά τι θέλουμε, όπως ξέρουν και τι δεν θέλουν. Νιώθουν την ίδια ενστικτώδη, ζηλότυπη αγάπη για την Παλαιστίνη, όπως ένιωσαν οι Αζτέκοι για το αρχαίο Μεξικό ή οι Σιου για τα λιβάδια τους”.
«Το project, επομένως, από την πρώτη στιγμή είναι χτισμένο πάνω στη γενοκτονία· δεν θα μπορούσε να υπάρξει διαφορετικά. Μπορεί να αλλάζουν οι ταχύτητες, αλλά η ουσία παραμένει σταθερή. Αυτό ίσως δεν το έχουμε καταλάβει εμείς, επειδή η ιστορία περιπλέκεται με πολλά και περίπλοκα λόγια, αλλά οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι το γνωρίζουν καλά. Το ήξεραν οι παππούδες τους, το ξέρουν οι γονείς τους, το ξέρουν και οι ίδιοι: είναι ένας μαραθώνιος που δεν θα κριθεί μόνο σε αυτά τα 10-20 χρόνια, αλλά θα συνεχίσει να κρίνεται και στο μέλλον.»
Ο Ισπανικός Εμφύλιος της Δικής μας Γενιάς
«Κλείνοντας, πιστεύω ακράδαντα ότι για τη δική μας γενιά, όσα συμβαίνουν στην Παλαιστίνη αντιπροσωπεύουν ό,τι σήμαινε ο Ισπανικός Εμφύλιος για τη γενιά του 1930. Όπως τότε η ήττα των δημοκρατικών δυνάμεων άνοιξε διάπλατα τον δρόμο για την επικράτηση του φασισμού σε όλο τον κόσμο και την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έτσι και αυτή τη στιγμή στη Γάζα και στην Παλαιστίνη χτυπά η καρδιά του κόσμου που έρχεται. Ο αγώνας τους είναι και δικός μας αγώνας.
Με τον ίδιο τρόπο που οι διεθνιστές εθελοντές πήγαιναν στην Ισπανία το ’30 για να υπερασπιστούν τη δημοκρατία απέναντι στον φασισμό, σήμερα η ελπίδα όλης της ανθρωπότητας αναπνέει δίπλα στους αγωνιζόμενους Παλαιστίνιους. Το τι θα γίνει και πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα εκεί, θα κρίνει τελικά το τι θα συμβεί και σε εμάς τους ίδιους. Σας ευχαριστώ.»
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
