Του Γιάννη Πιαδίτη
Σε μια χώρα που έχει πληρώσει ακριβά την αφέλεια, την αδράνεια και την ψευδαίσθηση ότι «οι θεσμοί λειτουργούν», η υπόθεση της Koç Holding στην Κρήτη δεν είναι απλώς ένα επιχειρηματικό γεγονός. Είναι καμπανάκι εθνικής ασφάλειας. Και το χειρότερο: είναι ένα καμπανάκι που η κυβέρνηση επέλεξε να μην ακούσει.
Η μεγαλύτερη βιομηχανική δύναμη της Τουρκίας απέκτησε, μέσα από μια αλυσίδα εξαγορών, το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο αδειών αποθήκευσης ενέργειας στην Κρήτη. Μιλάμε για ισχύ που αγγίζει το 80% της διαθέσιμης αποθηκευτικής ικανότητας του νησιού. Μιλάμε για άδειες που βρίσκονται δίπλα σε κρίσιμους υποσταθμούς υψηλής τάσης. Μιλάμε για πρόσβαση σε δεδομένα του ΑΔΜΗΕ που αφορούν την ευστάθεια του δικτύου.
Και όμως, η κυβέρνηση αντιμετώπισε το θέμα σαν να πρόκειται για μια απλή εμπορική συναλλαγή. Σαν να μην υπάρχει Κανονισμός FDI Screening της ΕΕ. Σαν να μην υπάρχει άρθρο 106 του Συντάγματος. Σαν να μην υπάρχει Κρήτη, με ό,τι αυτή σημαίνει για την άμυνα, τις διασυνδέσεις, τη Σούδα, την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, αφού η Κρήτη συνδέεται και με την υπόλοιπη Ελλάδα και θα συνδεθεί και με την Κύπρο με το περιβόητο καλώδιο.
Η ευθύνη δεν είναι τεχνική. Είναι πολιτική.
Η ΡΑΑΕΥ έδωσε άδειες σε ελληνικές εταιρείες και το κράτος θα τις επιδοτήσει με 1,5 δις, αν δεν τις έχει επιδοτήσει ήδη. Οι εταιρείες εξαγοράστηκαν από την Koç. Και η κυβέρνηση δεν έκανε το αυτονόητο: να επανεξετάσει τις άδειες υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας.
Αυτό δεν είναι «παράλειψη». Αυτό είναι θεσμική αποτυχία.
Σε κάθε σοβαρό κράτος — ΗΠΑ, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία — η εξαγορά κρίσιμων ενεργειακών υποδομών από εταιρεία τρίτης χώρας θα είχε σταματήσει στην πόρτα. Εδώ, όχι μόνο δεν σταμάτησε, αλλά πέρασε χωρίς καν να χτυπήσει το κουδούνι.
Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σε τρία ερωτήματα:
1. Έγινε screening ξένης επένδυσης, δηλαδή έλεγχος όπως απαιτεί η ΕΕ;
Αν όχι, τότε η χώρα παραβίασε ευρωπαϊκό δίκαιο. Αν ναι, τότε πρέπει να δημοσιοποιηθεί η γνωμοδότηση.
2. Εξετάστηκε η συγκέντρωση ισχύος;
Όταν ένας όμιλος αποκτά το 80% της αποθήκευσης στη Κρήτη, που είναι ενεργειακός κόμβος για την Ελλάδαί, αυτό δεν είναι «επένδυση». Είναι έλεγχος υποδομών.
3. Εξετάστηκε η πρόσβαση σε δεδομένα του ΑΔΜΗΕ;
Η αποθήκευση δεν είναι απλώς «μπαταρίες». Είναι πληροφορία. Και η πληροφορία είναι ισχύς.
Η Κρήτη δεν είναι επιχειρηματικό πάρκο. Είναι στρατηγικό σημείο της χώρας.
Η Κρήτη είναι: Κόμβος διασύνδεσης με την ηπειρωτική Ελλάδα, περιοχή με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ, περιοχή με κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, περιοχή όπου η αποθήκευση ενέργειας καθορίζει την ευστάθεια του δικτύου.Το να επιτρέπεις σε έναν ξένο όμιλο να αποκτήσει τέτοια ισχύ δεν είναι απλώς λάθος. Είναι επικίνδυνο.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από τεχνικές διαδικασίες.
Η ευθύνη είναι πολιτική. Η παράλειψη είναι πολιτική. Η σιωπή είναι πολιτική.
Και η πολιτική ευθύνη δεν μετριέται με ανακοινώσεις. Μετριέται με το αν η χώρα είναι ασφαλής.
Στην υπόθεση της Koç, η κυβέρνηση άφησε την ενεργειακή ασφάλεια της Κρήτης εκτεθειμένη. Άφησε την εθνική ασφάλεια απροστάτευτη. Άφησε την χώρα να λειτουργεί σαν να μην έχει μάθει τίποτα από την ιστορία της.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι “τι έγινε”. Είναι “ποιος το επέτρεψε”.
Και αυτό το ερώτημα δεν θα εξαφανιστεί. Ούτε με ανακοινώσεις. Ούτε με υπεκφυγές. Ούτε με τεχνικές δικαιολογίες.
Η Κρήτη και η Χώρα αξίζουν απαντήσεις και διαφάνεια. Και η κυβέρνηση οφείλει να δώσει λόγο.
Και δεν φθάνει μόνο αυτό, απ’ ό,τι μαθαίνω ένα Fund από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αγόρασαν και τις ΑΠΕ στο ίδιο Νησί
Κατά τα άλλα ο κ. Φλωρίδης μας απειλεί λέγοντας το αλαζωνικό και αντιδημοκρατικό «Μητσοτάκης ή Ερντογάν», ενώ θα έπρεπε να κάνουν σωστά τη δουλειά τους, για να μην αναγκαστούμε να αναφωνήσουμε «Ερντογάν ante portas».



