Η δημόσια συζήτηση γύρω από τους λεγόμενους «αιφνίδιους θανάτους» παραμένει ιδιαίτερα έντονη και φορτισμένη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τροφοδοτώντας ανησυχίες στην κοινή γνώμη.

Ωστόσο, εάν απομονωθούν οι ανώνυμες ψηφιακές αναρτήσεις και εξεταστούν αποκλειστικά τα επίσημα στατιστικά και ιατρικά δεδομένα, ο ισχυρισμός περί μαζικών αιφνίδιων απωλειών εξαιτίας του εμβολιασμού δεν επιβεβαιώνεται από καμία επίσημη πηγή.

Τα στοιχεία από τους πλέον έγκυρους διεθνείς και εγχώριους υγειονομικούς και στατιστικούς φορείς —όπως η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), η Eurostat, το ευρωπαϊκό δίκτυο EuroMOMO και το CDC των ΗΠΑ— συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι δεν υφίσταται καμία αύξηση ή «έκρηξη» αιφνίδιων θανάτων σε νέους ανθρώπους.

Αντίθετα, η παγκόσμια θνησιμότητα καταγράφει μια σταθερή τροχιά επιστροφής στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από την εμφάνιση της πανδημίας.

Η ακτινογραφία της θνησιμότητας στην Ελλάδα: Τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή καταγράφει με συστηματικό και σχολαστικό τρόπο κάθε απώλεια ζωής στην επικράτεια, προσφέροντας μια καθαρή εικόνα για την εξέλιξη των δημογραφικών δεικτών.

Το αφήγημα που διακινείται στο διαδίκτυο υποστηρίζει ότι τα εμβόλια προκαλούν μαζικούς θανάτους οι οποίοι εκδηλώνονται με καθυστέρηση. Εάν η υπόθεση αυτή είχε βάση, η καμπύλη των θανάτων στην Ελλάδα θα έπρεπε να παρουσιάζει ετήσια άνοδο. Τα επίσημα νούμερα, όμως, αποδεικνύουν το ακριβώς αντίθετο.

Το έτος 2021 είχαμε την κορύφωση της θνησιμότητας στη χώρα, με τους συνολικούς θανάτους να ανέρχονται σε 143.668, εξέλιξη που αποδίδεται στα φονικά κύματα της πανδημίας και συγκεκριμένα στη μετάλλαξη Δέλτα.

Το 2022 ο αριθμός παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα, φτάνοντας τις 140.342 απώλειες, εξαιτίας της επικράτησης των κυμάτων της παραλλαγής Όμικρον.

Η ουσιαστική καμπή σημειώθηκε το 2023, όταν οι θάνατοι υποχώρησαν απότομα κατά -9,0% και διαμορφώθηκαν στους 127.671, καθώς η επίδραση της πανδημίας άρχισε να εξασθενεί.

Η πτωτική αυτή πορεία συνεχίστηκε με σταθεροποίηση το 2024 στις 126.164 απώλειες, για να καταλήξει το 2025 σε ένα ιστορικό χαμηλό των 121.566 θανάτων, μέγεθος που συνιστά μείωση κατά 8,0% σε σύγκριση με τον μέσο όρο της εξαετίας 2019–2024.

Όσον αφορά ειδικότερα τη νεολαία και τους παραγωγικούς πληθυσμούς, η στατιστική ανάλυση καταρρίπτει κάθε υπόνοια έξαρσης.

Στις ηλικιακές ομάδες κάτω των 30 και κάτω των 40 ετών στην Ελλάδα, ο αριθμός των εβδομαδιαίων θανάτων διατηρείται απόλυτα σταθερός.

Οι καταγραφές δεν παρουσιάζουν καμία απολύτως στατιστική απόκλιση σε σχέση με την πενταετία 2015–2019, δηλαδή την περίοδο προτού εμφανιστεί ο κορωνοϊός.

Η ευρωπαϊκή τάση και η αρνητική υπερβάλλουσα θνησιμότητα

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Eurostat και το δίκτυο EuroMOMO, το οποίο παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τη θνησιμότητα σε περισσότερες από 25 ευρωπαϊκές χώρες, επιβεβαιώνουν ότι η τάση εξομαλύνεται πλήρως.

Από την άνοιξη του 2023 και έπειτα, η συνολική ευρωπαϊκή θνησιμότητα επανήλθε πλήρως στα αναμενόμενα και φυσιολογικά επίπεδα για το σύνολο των ηλικιακών ομάδων.

Μάλιστα, τα πλέον πρόσφατα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφουν το φαινόμενο της αρνητικής υπερβάλλουσας θνησιμότητας, η οποία υποχώρησε στο -0,3%. Το γεγονός αυτό σημαίνει πρακτικά ότι σημειώθηκαν ελαφρώς λιγότεροι θάνατοι από τον στατιστικά αναμενόμενο αριθμό.

Στους πολύ νέους (κάτω των 45), η συνολική θνησιμότητα μετά την οξεία πανδημία δεν εμφανίζει σταθερή, ανεξήγητη αύξηση — και σε αρκετές χώρες έχει επανέλθει στα προ-πανδημίας επίπεδα. Όπου υπάρχει κάποια αυξημένη θνησιμότητα νεαρών ενηλίκων, τα αίτια που την εξηγούν είναι μη-καρδιακά και μη-«αιφνίδια»: υπερδοσολογίες ναρκωτικών, αλκοόλ, τροχαία, αυτοκτονίες — τάσεις που, κρίσιμα, ανέβαιναν ήδη πριν την πανδημία και επιδεινώθηκαν στη διάρκειά της.

Ειδικά για τους αιφνίδιους καρδιακούς θανάτους —που είναι ο πυρήνας του ισχυρισμού των αντιεμβολιαστών— οι στοχευμένες μελέτες δεν βρίσκουν κύμα: η μελέτη του CDC στο Όρεγκον σε νέους 16–30 ετών, οι αναλύσεις σε νέους αθλητές, και τα βρετανικά δεδομένα δεν δείχνουν αύξηση αιφνίδιων καρδιακών θανάτων στη μετα-εμβολιαστική/μετα-πανδημική περίοδο πέρα από το ιστορικό αναμενόμενο.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι εάν τα εμβόλια είχαν μακροπρόθεσμες θανατηφόρες παρενέργειες, η ευρωπαϊκή καμπύλη θνησιμότητας θα ακολουθούσε μια σταθερά ανοδική και όχι φθίνουσα πορεία.

Τα ευρήματα των μεγάλων πληθυσμιακών μελετών

Προκειμένου να απαντηθεί με απόλυτη επιστημονική εγκυρότητα το ερώτημα μιας πιθανής σύνδεσης των εμβολίων με αιφνίδιους θανάτους σε νεαρά άτομα, ιατρικοί ερευνητές σε ΗΠΑ και Καναδά πραγματοποίησαν εκτενείς πληθυσμιακές μελέτες.

Μία από τις πλέον ολοκληρωμένες και έγκριτες έρευνες δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό PLOS Medicine.

Η συγκεκριμένη μελέτη ανέλυσε τα ιατρικά δεδομένα εκατομμυρίων υγιών ανθρώπων ηλικίας 12 έως 50 ετών, αποκλείοντας από το δείγμα όσους έφεραν ήδη σοβαρά υποκείμενα νοσήματα.

Το βασικό πόρισμα της επιστημονικής έρευνας κατέδειξε τα εξής:

«Όσοι είχαν εμβολιαστεί εμφάνιζαν στην πραγματικότητα σημαντικά μικρότερο κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου —σχεδόν 43% λιγότερες πιθανότητες— σε σχέση με τον ανεμβολίαστο πληθυσμό.»

Η επιστημονική εξήγηση πίσω από αυτό το εύρημα συνδέεται άμεσα με την προστασία που προσέφερε ο εμβολιασμός έναντι της σοβαρής νόσησης με COVID-19.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι ο ίδιος ο ιός είναι εκείνος που προκαλεί εκτεταμένες θρομβώσεις, εγκεφαλικά επεισόδια και σοβαρές καρδιακές βλάβες, όπως μυοκαρδίτιδες, οι οποίες δύνανται να οδηγήσουν σε αιφνίδιο θάνατο ακόμη και μήνες μετά τη νόσηση του ασθενούς.

Οι μηχανισμοί της ψυχολογικής προκατάληψης και η παρερμηνεία

Η συντήρηση και η ραγδαία εξάπλωση του συγκεκριμένου μετα-πανδημικού μύθου στο διαδίκτυο ερμηνεύεται από αναλυτές μέσω της ψυχολογικής προκατάληψης της επιβεβαίωσης (Confirmation Bias).

Πριν από το 2020, η απώλεια ενός νέου ανθρώπου ή ενός αθλητή από κάποιο σπάνιο, αδιάγνωστο καρδιολογικό πρόβλημα παρέμενε ένα τραγικό γεγονός εντός των στενών ορίων της τοπικής κοινωνίας.

Στη σημερινή ψηφιακή πραγματικότητα, κάθε τέτοια απώλεια αναρτάται άμεσα στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης με τη δημοφιλή λέξη-κλειδί «ξαφνικίτιδα», συνδέοντάς την αυθαίρετα με τον εμβολιασμό, προτού καν διενεργηθεί η απαραίτητη ιατροδικαστική εξέταση και εκδοθεί το επίσημο πόρισμα.

Παράλληλα, ρόλο στην παραπληροφόρηση έπαιξε και η παρερμηνεία των υπαρκτών και καταγεγραμμένων παρενεργειών.

Τα mRNA εμβόλια πράγματι συσχετίστηκαν με μια σπάνια παρενέργεια εμφάνισης μυοκαρδίτιδας σε νεαρούς άνδρες. Ωστόσο, η ιατρική κοινότητα τονίζει ότι οι περιπτώσεις αυτές ήταν στην πλειονότητά τους ήπιες, αντιμετωπίστηκαν άμεσα με απλή φαρμακευτική αγωγή και οι ασθενείς ανάρρωσαν πλήρως.

Αντίθετα, ο κίνδυνος εκδήλωσης μυοκαρδίτιδας από την ίδια τη γρίπη ή από τον κορωνοϊό παραμένει αποδεδειγμένα πολύ μεγαλύτερος και σαφώς πιο επικίνδυνος.

Η αντικειμενική αλήθεια των αριθμών

Η αποτίμηση της ιστορικής αυτής περιόδου καταδεικνύει ότι οι αριθμοί και τα στατιστικά δεδομένα δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες. Οι θάνατοι παρουσίασαν κατακόρυφη αυξητική τάση αποκλειστικά και μόνο κατά το διάστημα που ο ίδιος ο ιός σάρωνε την παγκόσμια κοινότητα. Αντίστοιχα, η θνησιμότητα άρχισε να μειώνεται σταθερά και ελεγχόμενα μόλις ο πληθυσμός απέκτησε το απαραίτητο τείχος ανοσίας.

Η εμπιστοσύνη στα επαληθεύσιμα στοιχεία των επίσημων επιστημονικών και στατιστικών αρχών παραμένει η μοναδική ασφαλής δικλείδα για την προστασία της δημόσιας υγείας απέναντι στην ψηφιακή παραπληροφόρηση, διασφαλίζοντας ότι ο δημόσιος διάλογος θα διεξάγεται με όρους ορθολογισμού και αντικειμενικότητας.