Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Κτηματολογίου, Θάνος Λίπας, επικεφαλής σύσσωμης της διοίκησης του φορέα του Κτηματολογίου, πραγματοποιεί ενημερωτική επίσκεψη στα Χανιά προκειμένου να συνδράμει στην επίλυση των τεχνικών και νομικών προβλημάτων που έχουν ανακύψει. Σε δηλώσεις του, ο κ. Λίπας υπογράμμισε τον πιεστικό και δεσμευτικό χαρακτήρα των χρονοδιαγραμμάτων, καθώς η ολοκλήρωση της μελέτης αποτελεί εθνικό ορόσημο άμεσα συνδεδεμένο με τη χρηματοδότηση της χώρας από ευρωπαϊκούς πόρους, ενώ παράλληλα αποσαφήνισε τα όρια δικαιοδοσίας του Κτηματολογίου στα ζητήματα των δασικών χαρτών και του οδικού δικτύου.

Τα στενά χρονοδιαγράμματα και η σύνδεση με το Ταμείο Ανάκαμψης

Η ανάγκη για ταχεία ολοκλήρωση των διαδικασιών στα Χανιά δεν αποτελεί μια απλή διοικητική επιδίωξη, αλλά μια αυστηρή συμβατική υποχρέωση της χώρας έναντι των διεθνών εταίρων της. Η παρουσία ολόκληρης της ηγεσίας του Κτηματολογίου στην περιοχή —συμπεριλαμβανομένης της Γενικής Διευθύντριας, προϊσταμένων τμημάτων και εξειδικευμένων στελεχών— στοχεύει στην παροχή διευκρινίσεων προς τους μηχανικούς, τους δικηγόρους και τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, οι οποίοι είχαν θέσει σειρά τεχνικών ερωτημάτων.

Ο κ. Λίπας εξήγησε με σαφήνεια το οικονομικό και θεσμικό διακύβευμα της τήρησης των προθεσμιών:

«Η μελέτη της περιοχής πρέπει να έχει ολοκληρωθεί και περαιωθεί μέχρι το τέλος του 2026. Αυτό δεν αποτελεί μια απλή επιθυμία του Κτηματολογίου· είναι ένα εθνικό ορόσημο για τη χώρα, το οποίο συνδέεται άμεσα με τη χρηματοδότησή της από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΠΑνΕΚ (το βασικό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την επιχειρηματικότητα). Το χρονοδιάγραμμα είναι εξαιρετικά συγκεκριμένο και δεσμευτικό, γι’ αυτό πρέπει όλοι να συνεργαστούμε προκειμένου να πιάσουμε τον στόχο.»

Παρά την πίεση του χρόνου, ο Πρόεδρος του Κτηματολογίου άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας ολιγοήμερης παράτασης της διαδικασίας. Η ρύθμιση αυτή κρίνεται απαραίτητη λόγω των τεχνικών εργασιών που πραγματοποιήθηκαν για τη μετάπτωση του πληροφοριακού συστήματος του φορέα στο κυβερνητικό νέφος (G-Cloud), εξέλιξη που κράτησε τις ψηφιακές πλατφόρμες εκτός λειτουργίας για δύο Σαββατοκύριακα. Όπως ανέφερε, «είναι πολύ πιθανό να δοθεί μια μικρή παράταση λίγων ημερών (περίπου 5-6 ημέρες) για να αναπληρωθεί αυτός ο χρόνος».

Η πολυπλοκότητα των δικαιωμάτων και το αγκάθι των δασικών χαρτών

Η κτηματογράφηση στην Κρήτη συναντά διαχρονικές ιδιαιτερότητες που σχετίζονται με το ιδιοκτησιακό καθεστώς, οι οποίες ήρθαν στην επιφάνεια με συστηματικό τρόπο μέσω της επίσημης καταγραφής. Η διοίκηση του φορέα έχει γίνει αποδέκτης πολυάριθμων εγγράφων και επιστολών από τοπικούς φορείς που αναδεικνύουν σφάλματα, τα οποία ωστόσο ο κ. Λίπας απέδωσε στην ίδια τη φύση της διαδικασίας και στις χρόνιες εκκρεμότητες της περιοχής, όπως οι χρησικτησίες και η δασική νομοθεσία.

Απαντώντας σε ερώτημα σχετικά με το γεγονός ότι τα δύο τρίτα του νομού Χανίων έχουν χαρακτηριστεί ως δασικά και εμφανίζονται στο σύστημα ως δημόσιες εκτάσεις —ακόμη και για περιπτώσεις όπου εκκρεμούν αντιρρήσεις ή οι πολίτες έχουν δικαιωθεί— ο κ. Λίπας διευκρίνισε τα όρια των αρμοδιοτήτων του:

«Το μεγάλο πρόβλημα, τόσο στη δική σας περιοχή όσο και σε ολόκληρη την Ελλάδα, είναι ο εξαιρετικά αργός ρυθμός έκδοσης αποφάσεων από τις επιτροπές επί των αντιρρήσεων. Οφείλω να διευκρινίσω ότι αυτό το κομμάτι δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Κτηματολογίου. Η δική μας δικαιοδοσία ξεκινά από τη στιγμή που θα εκδοθεί η επίσημη απόφαση της αντίρρησης. Το Κτηματολόγιο δεν έχει τη νομοθετική πρωτοβουλία για τέτοιου είδους ρυθμίσεις. Ωστόσο, είμαστε πάντα διαθέσιμοι να συνδράμουμε με την τεχνογνωσία μας όπου μας ζητηθεί, προκειμένου να επιλυθούν αυτά τα δασικά ζητήματα.»

Αγροτικοί δρόμοι: Η εκκρεμότητα της χωροταξικής ενσωμάτωσης

Ένα επιπλέον σοβαρό ζήτημα που απασχολεί τους ιδιοκτήτες γης στα Χανιά αφορά τους αγροτικούς δρόμους που έχουν διανοιχθεί εδώ και δεκαετίες (20, 30 ή 40 χρόνια), οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζονται στο τρέχον σύστημα ως ανύπαρκτοι ή παράνομοι. Η διοίκηση του Κτηματολογίου αναγνώρισε το μέγεθος του προβλήματος, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η επίλυσή του εξαρτάται από παράλληλες θεσμικές μελέτες άλλων φορέων.

Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη ένα εκτενές έργο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), το οποίο αφορά τον επίσημο χαρακτηρισμό του οδικού δικτύου της χώρας, παράλληλα με την εκπόνηση των Τοπικών Χωροταξικών Σχεδίων. Ο κ. Λίπας ξεκαθάρισε ότι μόλις ολοκληρωθούν οι συγκεκριμένες μελέτες, τα δεδομένα θα ενσωματωθούν αυτόματα στη βάση του Κτηματολογίου, ενώ απέφυγε να αναφέρει συγκεκριμένο ποσοστό δρόμων που βρίσκονται εκτός προδιαγραφών, καθώς ο χαρακτηρισμός τους εκφεύγει της δικαιοδοσίας του.

Η δίμηνη προθεσμία των ιδιοκτητών και η επόμενη ημέρα των διορθώσεων

Στο παρόν στάδιο της ανάρτησης, η ευθύνη για την ορθότητα των στοιχείων μετακυλίεται εν μέρει στους ίδιους τους πολίτες, οι οποίοι καλούνται να ελέγξουν σχολαστικά τις ιδιοκτησίες τους. Κατά τη διάρκεια των δύο μηνών που θα διαρκέσει η ανάρτηση, οι ιδιοκτήτες οφείλουν να διασταυρώσουν τις δηλώσεις τους και, σε περίπτωση εντοπισμού σφαλμάτων, να υποβάλουν εγκαίρως αιτήσεις διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος ή ενστάσεις.

Μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής, ο έλεγχος περνά εκ νέου στην πλευρά της διοίκησης και του αναδόχου, με το χρονοδιάγραμμα για την οριστική επεξεργασία να είναι ιδιαίτερα πιεστικό.

Ερωτηθείς για το αν το Κτηματολόγιο θα προλάβει να ενσωματώσει το σύνολο των διορθώσεων μέσα στο προβλεπόμενο διάστημα των τεσσάρων μηνών μετά τις ενστάσεις, ο κ. Λίπας δήλωσε:

«Μόλις λήξει η προθεσμία των ενστάσεων, ο ανάδοχος επεξεργάζεται άμεσα όλες τις αιτήσεις διόρθωσης. Στη συνέχεια, μας παραδίδει το τελικό έργο, εμείς προχωράμε στους απαραίτητους ελέγχους και οδηγούμαστε στην οριστική περαίωση. Αυτό είναι το επίσημο χρονοδιάγραμμα, το οποίο πρέπει να τηρηθεί με απόλυτη αυστηρότητα τόσο από τον ανάδοχο όσο και από εμάς.»