Η διασφάλιση της υγειονομικής συνοχής στην περιφέρεια αναδεικνύεται σε ένα από τα πλέον πιεστικά ζητήματα για την τοπική κοινωνία, καθώς οι δομικές ελλείψεις πλήττουν πλέον οριζόντια όλες τις βαθμίδες του συστήματος περίθαλψης. Κατά την ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων με αποκλειστικό αντικείμενο την πορεία και τις προκλήσεις του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων, αναδείχθηκαν οι πολυσύνθετες παράμετροι της κρίσης που διέρχεται το δημόσιο σύστημα υγείας στην περιφέρεια.

Στο βήμα ανέβηκαν εκπρόσωποι της ιατρικής κοινότητας, με τον γιατρό και πρώην διοικητή του νοσηλευτικού ιδρύματος, Μηνά Βουλγαρίδη, να καταγράφει τις θεσμικές στρεβλώσεις της ακολουθούμενης κυβερνητικής πολιτικής, αντιπαραβάλλοντας την τρέχουσα κατάσταση με τη διοικητική εμπειρία της περιόδου 2016-2019 και καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις για την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας προς όφελος των δομών υγείας.

Τα μισθολογικά παράδοξα, τα «εντέλλεσθε» και η κατάργηση της αποκλειστικής απασχόλησης

Στην τοποθέτησή του, ο κ. Βουλγαρίδης εξήρε την πρωτοβουλία της δημοτικής αρχής, σημειώνοντας ότι η ευρεία συζήτηση αποδεικνύει πως η λειτουργία του νοσοκομείου αποτελεί ένα από τα κυρίαρχα προβλήματα που απασχολούν την τοπική κοινωνία. Παράλληλα, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την απουσία των κυβερνητικών βουλευτών, οι οποίοι, όπως τόνισε, αγνόησαν την πρόσκληση παρότι η παρουσία τους θα ήταν χρήσιμη για την παροχή απαντήσεων στα ερωτήματα που τέθηκαν. Υπό το πρίσμα αυτό, ο πρώην διοικητής έθεσε δύο συγκεκριμένα ερωτήματα αναφορικά με τις προτεραιότητες της κεντρικής διοίκησης. Το πρώτο αφορούσε τη μισθολογική ανισότητα, καθώς ένας ειδικευμένος γιατρός 40 ή 50 ετών αμείβεται σήμερα με 1.500 ευρώ τον μήνα, την ίδια στιγμή που ένας λειτουργός του ανώτερου κλήρου λαμβάνει 5.000 ευρώ.

Το δεύτερο ερώτημα επικεντρώθηκε στην κατάργηση του καθεστώτος της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης στο ΕΣΥ. Ο κ. Βουλγαρίδης υποστήριξε ότι η μεταρρύθμιση αυτή οδηγεί σε σοβαρές στρεβλώσεις, επιτρέποντας σε γιατρούς να παραιτούνται, να συνάπτουν εξωτερικές συμβάσεις με το νοσοκομείο και να εξασφαλίζουν τον μηνιαίο μισθό τους μέσω ενός και μόνο μεσαίου χειρουργείου. Επιπλέον, κατήγγειλε την εκτεταμένη χρήση των διοικητικών εντολών μετακίνησης, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις τους στην προσέλκυση νέου δυναμικού:

«Πώς μπορεί η δημόσια υγεία να είναι ελκυστική για τους νέους επιστήμονες, όταν γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι αν επιλέξουν το νοσοκομείο θα πρέπει να εργάζονται για δύο ή τρεις ανθρώπους ταυτόχρονα; Πάνω από τα κεφάλια τους κρέμεται διαρκώς μια δαμόκλειος σπάθη: τα περιβόητα «εντέλλεσθε». Αυτές οι αυθαίρετες εντολές τούς αναγκάζουν ανά πάσα στιγμή, με το πρόσχημα των έκτακτων αναγκών, να αφήσουν την οικογένειά τους και να μετακινηθούν κάπου αλλού για να καλύψουν τρύπες του συστήματος. Αυτό το πρόβλημα δεν είναι μόνο χανιώτικο, είναι πανελλαδικό.»

Σύμφωνα με τον ίδιο, το καθεστώς αυτό υποβαθμίζει την εκπαίδευση των ειδικευόμενων γιατρών, οι οποίοι πλέον δεν επιμορφώνονται σωστά. Προειδοποίησε μάλιστα ότι οι ελλείψεις αυτές θα γίνουν ορατές σε περίπτωση μιας μελλοντικής πανδημίας, προς την οποία η κλιματική αλλαγή οδηγεί μαθηματικά, καθώς τότε η πολιτεία θα θυμηθεί ξανά τους γιατρούς και θα τους βαφτίσει «ήρωες» για να διαχειριστούν την κρίση.

Η διοικητική εμπειρία 2016-2019: Το μοντέλο προσέλκυσης ξένων επιστημόνων

Προχωρώντας σε μια αναδρομή της δικής του θητείας στη διοίκηση του νοσοκομείου κατά την περίοδο 2016-2019, ο κ. Βουλγαρίδης υποστήριξε ότι το οικονομικό σκέλος δεν αποτελεί τον μοναδικό ή τον κύριο λόγο της αποστροφής των γιατρών. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι κατά τη διάρκεια της τριετίας εκείνης δεν καταγράφηκε ούτε μία παραίτηση γιατρού, παρά το γεγονός ότι οι μισθοί δεν ήταν υψηλότεροι, και οι μόνες αποχωρήσεις αφορούσαν τη συμπλήρωση των συντάξιμων ετών.

Αντίθετα, εκείνο το διάστημα το νοσοκομείο Χανίων κατάφερε να προσελκύσει εξειδικευμένους επιστήμονες από το εξωτερικό και τον ιδιωτικό τομέα. Μεταξύ των παραδειγμάτων, ο πρώην διοικητής ανέφερε την έλευση ενός επιτυχημένου γιατρού από το Λονδίνο που αναδείχθηκε σε στυλοβάτη της Θωρακοχειρουργικής Κλινικής, η οποία εξελίχθηκε σε μία από τις καλύτερες στην Κρήτη. Επίσης, σημείωσε την ένταξη ενός ντόπιου γιατρού από τη Γερμανία, ο οποίος αποτέλεσε τη βάση για τη λειτουργία του Αιμοδυναμικού Ιατρείου, καθώς και μιας γιατρού Πυρηνικής Ιατρικής, μιας ειδικότητας με υψηλή ζήτηση στον ιδιωτικό τομέα, πάνω στην οποία στηρίχθηκε η δημιουργία του αντίστοιχου τμήματος.

Εξηγώντας τα κίνητρα αυτών των επιστημόνων, ο κ. Βουλγαρίδης υπογράμμισε τη σημασία του εργασιακού κλίματος και του οράματος:

«Γιατί επέλεγαν να έρθουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, αναλαμβάνοντας ένα τόσο μεγάλο προσωπικό και οικονομικό κόστος; Διότι έβλεπαν ότι κάτι γινόταν, κάτι κινούνταν. Μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες δημοσιονομικές συνθήκες και με χίλια δυο προβλήματα, έρχονταν ως Επιμελητές Α’ ή Β’, ακόμη και ως Διευθυντές. Έβλεπαν μια ειλικρινή προσπάθεια και ήθελαν να αποτελούν μέρος της.»

Η εκκλησιαστική περιουσία και οι επικουρικές προτάσεις της Αυτοδιοίκησης

Αναφορικά με τις λύσεις, ο πρώην διοικητής τόνισε ότι η πρωτεύουσα και ουσιαστική ανάγκη είναι η ριζική ανατροπή της ακολουθούμενης πολιτικής στον τομέα της υγείας. Σε δευτερεύον, επικουρικό επίπεδο, χαρακτήρισε θετικές τις προτάσεις που ακούστηκαν, όπως αυτή του κ. Μαλανδράκη, καθώς και τις ιδέες για τη δημιουργία βρεφονηπιακού σταθμού, μια πρωτοβουλία που είχε επιχειρηθεί να δρομολογηθεί και επί των ημερών του.

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Βουλγαρίδης υπέδειξε μια νέα συγκυρία που μπορούν να εκμεταλλευτούν οι δήμαρχοι της περιοχής, η οποία σχετίζεται με την έλευση του νέου Μητροπολίτη. Όπως εξήγησε, η ηγεσία της τοπικής Εκκλησίας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την περιουσία του νοσοκομείου και το κτίριο του βρεφονηπιακού σταθμού. Αν και οι συγκεκριμένες εκτάσεις δεν ανήκουν απευθείας στη Μητρόπολη Κυδωνίας και Αποκορώνου αλλά στον Οργανισμό Διοίκησης και Διαχείρισης Εκκλησιαστικής Περιουσίας (ΟΔΔΕΠ), η αλλαγή της ηγεσίας προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία.

Η τοποθέτηση έκλεισε με ένα κάλεσμα προς την τοπική αυτοδιοίκηση να αναλάβει ενεργό ρόλο, αξιοποιώντας τη διάθεση της Εκκλησίας προκειμένου η εκκλησιαστική περιουσία να κατευθυνθεί προς την ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργίας του νοσοκομείου. Στόχος αυτών των συντονισμένων ενεργειών πρέπει να είναι η δημιουργία γερών βάσεων για την παροχή υψηλής ποιότητας, δωρεάν υγείας για το σύνολο των πολιτών.

Όλα όσα έιπε ο Μηνάς Βουλγαρίδης (Γιατρός, πρώην διοικητής Νοσοκομείου Χανίων):

«Θέλω να συγχαρώ και εγώ με τη σειρά μου τη δημοτική αρχή και όλο το δημοτικό συμβούλιο για αυτή την πρωτοβουλία. Η τόσο πλούσια συζήτηση που εξελίχθηκε, με τις προτάσεις και τις παρατηρήσεις όλων, αποδεικνύει πραγματικά αυτό που ήδη γνωρίζουμε: ότι η λειτουργία του νοσοκομείου είναι ένα από τα κυρίαρχα προβλήματα που απασχολούν την κοινωνία μας.

Δυστυχώς, κύριε δήμαρχε, την πρόσκληση και την έκκλησή σας την αγνόησαν κάποιοι των οποίων η παρουσία θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμη εδώ. Αναφέρομαι, όπως καταλαβαίνετε, στους κυβερνητικούς βουλευτές, οι οποίοι θα μπορούσαν να απαντήσουν σε πολλά από τα ερωτήματα που τέθηκαν.

Παρόλα αυτά, θα θέσω και εγώ δύο συγκεκριμένα ερωτήματα, γνωρίζοντας εκ των προτέρων πως δεν πρόκειται να λάβω απάντηση —και αν ήταν εδώ, αμφιβάλλω αν θα απαντούσαν:

Τα Αναπάντητα Ερωτήματα της Κυβερνητικής Πολιτικής

• Πρώτον, πώς είναι δυνατόν να ισχυρίζεται η κυβέρνηση ότι ενδιαφέρεται για τη δημόσια υγεία, όταν σήμερα ένας ειδικευμένος γιατρός στα 40 ή στα 50 του χρόνια αμείβεται με μισθό 1.500 ευρώ, την ίδια στιγμή που ένας λειτουργός του ανώτερου κλήρου λαμβάνει 5.000 ευρώ;

• Δεύτερον, πώς είναι δυνατόν να ισχυρίζεται ότι μεριμνά για το ΕΣΥ, όταν προχωρά στην κατάργηση της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης των γιατρών; Αυτή η κατάργηση οδηγεί σε μια στρέβλωση που περιέγραψε προηγουμένως αναλυτικά η κυρία Πετράκη: σήμερα ένας γιατρός μπορεί να παραιτηθεί από το νοσοκομείο, να κάνει μια εξωτερική σύμβαση μαζί του και με ένα μόνο μεσαίο χειρουργείο να βγάλει τον μισθό ενός ολόκληρου μήνα.

Πώς μπορεί η δημόσια υγεία να είναι ελκυστική για τους νέους επιστήμονες, όταν γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι αν επιλέξουν το νοσοκομείο θα πρέπει να εργάζονται για δύο ή τρεις ανθρώπους ταυτόχρονα;

Πάνω από τα κεφάλια τους κρέμεται διαρκώς μια δαμόκλειος σπάθη: τα περιβόητα «εντέλλεσθε». Αυτές οι αυθαίρετες εντολές τούς αναγκάζουν ανά πάσα στιγμή, με το πρόσχημα των έκτακτων αναγκών, να αφήσουν την οικογένειά τους και να μετακινηθούν κάπου αλλού για να καλύψουν τρύπες του συστήματος. Αυτό το πρόβλημα δεν είναι μόνο χανιώτικο, είναι πανελλαδικό.

Υπό αυτές τις συνθήκες, πώς είναι δυνατόν ένας γιατρός να έχει την κατάλληλη επιμόρφωση και εκπαίδευση; Αυτές οι έννοιες έχουν πια ξεχαστεί, ούτε καν αναφέρονται, καθώς θεωρούνται εξωπραγματικές. Ακόμη και οι ειδικευόμενοι γιατροί μας δεν εκπαιδεύονται σωστά σήμερα.

Θα τα θυμηθούμε δυστυχώς όλα αυτά —και εύχομαι ειλικρινά να πέσω έξω— αν αντιμετωπίσουμε μια επόμενη πανδημία. Η κλιματική αλλαγή, άλλωστε, μας οδηγεί μαθηματικά προς τα εκεί. Τότε μόνο θα θυμηθούν πάλι τους γιατρούς και θα τους βαφτίσουν “ήρωες” για να βγάλουν το φίδι από την τρύπα.

Η Εμπειρία της Διοίκησης 2016-2019: Δεν Είναι Μόνο τα Χρήματα

Οι γιατροί δεν έρχονται επειδή οι μισθοί είναι χαμηλοί· αυτό είναι ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός. Όμως, ίσως δεν είναι ο μοναδικός ή ο κύριος λόγος. Από τη δική μου εμπειρία στη διοίκηση του νοσοκομείου, θέλω να σας πω ότι κατά το διάστημα 2016-2019 δεν υπήρξε ούτε μία παραίτηση γιατρού από τη θέση του. Ούτε ένας γιατρός δεν παραιτήθηκε —αν κάποιος γνωρίζει έστω ένα όνομα, ας το πει. Από το νοσοκομείο έφευγαν τότε μόνο όσοι συμπλήρωναν τα συντάξιμα χρόνια τους.

Γιατί συνέβαινε αυτό; Μήπως έπαιρναν περισσότερα λεφτά τότε; Όχι, βέβαια. Αντίθετα, εκείνο το διάστημα είχαμε λαμπρά παραδείγματα επιστημόνων που επέλεξαν το νοσοκομείο μας, τα οποία δυστυχώς σήμερα έχουμε ξεχάσει:

1. Ήρθε ένας εξαιρετικά επιτυχημένος γιατρός από το Λονδίνο, ο οποίος αποτέλεσε τον στυλοβάτη για να στήσουμε τη Θωρακοχειρουργική Κλινική, που εξελίχθηκε σε μία από τις καλύτερες κλινικές σε ολόκληρη την Κρήτη.

2. Ήρθε ένας ντόπιος γιατρός από τη Γερμανία, με ένα σπουδαίο βιογραφικό και λαμπρούς ορίζοντες μπροστά του, ο οποίος αποτέλεσε την κολόνα στην οποία στηρίχθηκε το Αιμοδυναμικό Ιατρείο και όλες οι μετέπειτα επιτυχίες του.

3. Ήρθε μια γιατρός Πυρηνικής Ιατρικής —μια ειδικότητα εξαιρετικά δύσκολη και περιζήτητη στον ιδιωτικό τομέα— και πάνω της βασιστήκαμε για να δημιουργήσουμε το αντίστοιχο τμήμα.

Γιατί επέλεγαν να έρθουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, αναλαμβάνοντας ένα τόσο μεγάλο προσωπικό και οικονομικό κόστος; Διότι έβλεπαν ότι κάτι γινόταν, κάτι κινούνταν. Μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες δημοσιονομικές συνθήκες και με χίλια δυο προβλήματα, έρχονταν ως Επιμελητές Α’ ή Β’, ακόμη και ως Διευθυντές. Έβλεπαν μια ειλικρινή προσπάθεια και ήθελαν να αποτελούν μέρος της. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε, γιατί αποτελεί την ειδοποιό διαφορά ανάμεσα στην τωρινή κυβέρνηση και τις προηγούμενες.

Συγκεκριμένες Προτάσεις και ο Ρόλος της Εκκλησίας

Όσον αφορά τις προτάσεις, μία είναι η ουσιαστική και βασική: πρέπει να αλλάξει ριζικά και να ανατραπεί η ακολουθούμενη πολιτική στον τομέα της υγείας. Αυτό είναι το πρωτεύον.

Από εκεί και πέρα, ακούστηκαν πολλές καλές επικουρικές προτάσεις, όπως αυτή του κυρίου Μαλανδράκη, καθώς και οι ιδέες για τον βρεφονηπιακό σταθμό, τον οποίο είχαμε προσπαθήσει να δρομολογήσουμε και επί των ημερών μας.

Σε αυτό το δευτερεύον, επικουρικό επίπεδο, οι δήμαρχοι της περιοχής μας μπορούν να εκμεταλλευτούν μια νέα πραγματικότητα. Έχουμε πλέον έναν νέο Μητροπολίτη, ο οποίος είναι άμεσα συνδεδεμένος τόσο με την περιουσία του νοσοκομείου όσο και με το κτίριο του βρεφονηπιακού σταθμού. Παρόλο που οι εκτάσεις αυτές δεν ανήκουν απευθείας στη Μητρόπολη Κυδωνίας και Αποκορώνου αλλά στον Οργανισμό Διοίκησης και Διαχείρισης Εκκλησιαστικής Περιουσίας (ΟΔΔΕΠ), η αλλαγή της ηγεσίας στην τοπική Εκκλησία προσφέρει μια ευκαιρία.

Οι δήμοι οφείλουν να αξιοποιήσουν αυτή τη συγκυρία και τη διάθεση συνεργασίας, ώστε η εκκλησιαστική περιουσία να οδηγηθεί προς όφελος της εύρυθμης λειτουργίας του νοσοκομείου, θέτοντας γερές βάσεις με έναν και μοναδικό στόχο: την παροχή υψηλής ποιότητας, δωρεάν υγείας για όλους τους πολίτες.»