Σκοτώθηκε με έξι πυροβολισμούς επειδή είχε την «ατυχία» να επιζήσει. Αυτή η φράση συμπυκνώνει τη φρίκη μιας Κρήτης που αρνείται να ενηλικιωθεί. Από τη μία, λευκά μπαλόνια για έναν 17χρονο που χάθηκε στην άσφαλτο. Από την άλλη, λευκά ρούχα για τον 21χρονο που εκτελέστηκε εν ψυχρώ από τους γονείς του θύματος. Η «δικαιοσύνη» της κάννης επιβλήθηκε για άλλη μια φορά πάνω από το νόμο, σε ένα νησί όπου η ανθρώπινη ζωή μοιάζει συχνά φθηνότερη από μια σφαίρα.

Το παραμύθι της παράδοσης ως προπέτασμα καπνού

Ας σταματήσουμε να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας: η οπλοκατοχή στη μεγαλονήσο δεν πατάει σε καμία πραγματική παράδοση. Οι παλιοί Κρητικοί είχαν όπλα για να προστατεύουν το βιος τους και τα κοπάδια τους. Σήμερα, αυτό που βαφτίζουμε «έθιμο» δεν είναι τίποτα άλλο από ένας «φερετζές» της μαφίας. Τα όπλα που διακινούνται δεν ικανοποιούν καμία λαογραφική ανάγκη· τροφοδοτούν ένα στεγνό, παράνομο εμπόριο που λυμαίνεται τον τόπο.

Η βεντέτα έχει καταντήσει το τέλειο άλλοθι για τη δράση εγκληματικών οργανώσεων. Όταν βαφτίζουμε τους φονιάδες «ήρωες τιμής», γινόμαστε όλοι συνένοχοι. Είναι η προσπάθεια μιας ολόκληρης κοινωνίας να συναινέσει διά της σιωπής, να αποδεχθεί το έγκλημα ως μέρος μιας «ιδιότυπης» κουλτούρας. Όμως, η αλήθεια είναι πιο πεζή και πιο βρώμικη: πίσω από τα στιβάνια κρύβονται ναρκωτικά, «νταραβέρια», real estate για ξέπλυμα και ένας στρατός από «λεβεντολαλάκες» που εξαργυρώνουν την παραβατική τους μαγκιά σε πλούτο και κοινωνική επιβολή.

Η βιομηχανία της εκδίκησης: Από το τζιπ στο «κουμπούρι»

Το πρόβλημα ξεκινά από τα μαντριά και τις πλατείες, εκεί όπου τα «κοπέλια» μαθαίνουν ότι η αμφισβήτηση του νόμου είναι δείγμα ανδρισμού. Όταν ένας 15χρονος οδηγεί τζιπ και ένας 17χρονος κυκλοφορεί με το «κουμπούρι» στη μέση, η αποτυχία του κράτους και της οικογένειας είναι ολοκληρωτική. Γιατί να σπουδάσει ένας νέος, όταν μπορεί να ζει με διπλές και τρίδιπλες επιδοτήσεις για «ζα» που δεν υπάρχουν, γυαλίζοντας το όπλο του και τρομοκρατώντας όποιον τολμήσει να του κάνει παρατήρηση;

Σε αυτό το μαύρο θέατρο, ο ρόλος της μάνας είναι ο πιο τραγικός. Η γυναίκα που θα έπρεπε να είναι πηγή ζωής, γίνεται ο ομφάλιος λώρος της βίας. Μεγαλώνει τα παιδιά της και ζει με τον άντρα της με το «δηλητήριο» της εκδίκησης, θυμίζοντάς τους διαρκώς το χρέος του αίματος. «Μην ξεχάσεις τον πατέρα σου, μην ξεχάσεις το γιο σου», λένε, και από αυτή τη φράση φυτρώνει η επόμενη σφαίρα. Είναι μια τύφλα που μεταδίδεται, μετατρέποντας την απώλεια σε αέναο φόνο.

Η κρατική ανευθυνότητα και το κυνήγι της ψήφου

Και το κράτος; Το κράτος παρακολουθεί ως θεατής, συχνά χαϊδεύοντας τα αυτιά των παρανομούντων. Όλοι γνωρίζουν —κυβέρνηση, βουλευτές, εισαγγελείς, αστυνομία— αλλά κανείς δεν ακουμπά το «κακό σπυρί». Γιατί πίσω από την παραβατικότητα κρύβονται ψήφοι. Πολλές ψήφοι. Το ρουσφέτι θριαμβεύει πάνω από τα πτώματα και οι πολιτικοί προτιμούν να κάνουν δημόσιες σχέσεις παρά να επιβάλουν την τάξη.

Η κορύφωση αυτής της ανευθυνότητας ήρθε πριν λίγους μήνες από τα χείλη του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη. Σε μια στιγμή πρωτοφανούς πολιτικής επιπολαιότητας, ο άνθρωπος που εποπτεύει τα νοσοκομεία —τα ίδια νοσοκομεία που υποδέχονται τα θύματα των πυροβολισμών— πρότεινε τη νομιμοποίηση της οπλοκατοχής στα πρότυπα των ΗΠΑ. Πρόκειται για ένα επικίνδυνο «χάϊδεμα» ακροδεξιών ενστίκτων που βαφτίζει το «νόμο του Λιντς» ως δικαίωμα στην άμυνα. Είναι μια ρητορική που το μόνο που καταφέρνει είναι να δίνει άλλοθι σε όσους θέλουν να πάρουν το νόμο στα χέρια τους.

Η ώρα της αλήθειας

Δεν μπορούν αυτές οι μειοψηφίες να συνεχίζουν να χαρακτηρίζουν την Κρήτη γιατί δεν εκπροσωπούν την Κρήτη. Δεν μπορεί να τους επιτρέπεται να συνεχίζουν να ζουν σε ένα καθεστώς ανομίας. Δεν είναι «περηφάνια» να κάνεις δώρο καλάσνικοφ σε γάμους και βαφτίσεις. Δεν είναι «παράδοση» να θερίζεις ζωές για μια τιμή που έχει χαθεί προ πολλού. Όσο η Πολιτεία ανέχεται τη σήψη στην ενδοχώρα για να μην χάσει την εκλογική της πελατεία, το χώμα θα συνεχίσει να ποτίζεται με αίμα κι η επαρχία θα ερημώνει γιατί οι πιο παραγωγικοί άνθρωποι δε θα μπορούν να βρούν θέση σε αυτή.

Η αλλαγή δεν θα έρθει με ευχολόγια, αλλά με την πλήρη αποκαθήλωση της υποκουλτούρας της βίας και την αυστηρή εφαρμογή του νόμου, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς «πλάτες».

Ουδείς δικαιούται να σκοτώνει άνθρωπο επειδή νοιώθει και είναι πληγωμένος.