Σε τροχιά δυναμικών κινητοποιήσεων εισέρχονται οι εργαζόμενοι στις δημόσιες δομές υγείας της Κρήτης, καθώς για την Τετάρτη 27 Μαΐου 2026 έχει προγραμματιστεί παγκρήτια πανυγειονομική κινητοποίηση στο Ηράκλειο. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως επιστέγασμα της έντασης που επικρατεί στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ) και στο Βενιζέλειο, με τους υγειονομικούς να προειδοποιούν ότι το σύστημα υγείας του νησιού βρίσκεται σε οριακό σημείο.

Η κινητοποίηση, η οποία περιλαμβάνει στάση εργασίας και πορεία διαμαρτυρίας, αναδεικνύει τις δομικές ελλείψεις σε προσωπικό, τις καθηλωμένες αμοιβές και τη θεσμική διαφωνία των εργαζομένων με τις επιχειρούμενες μεταρρυθμίσεις στον υγειονομικό χάρτη της χώρας.

Το πρόγραμμα της απεργίας και η συμμετοχή των σωματείων

Το Σωματείο Εργαζομένων ΠΑΓΝΗ ανακοίνωσε την επίσημη συμμετοχή του στην 7ωρη στάση εργασίας που έχει προκηρύξει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Δημοσίων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ) για την προσεχή Τετάρτη. Η στάση εργασίας θα ξεκινήσει στις 08:00 π.μ. και θα ολοκληρωθεί στις 03:00 μ.μ., με τη διοίκηση του σωματείου να απευθύνει κάλεσμα για μαζική συμμετοχή του προσωπικού.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό των διοργανωτών, η προσυγκέντρωση των υγειονομικών έχει οριστεί για τις 10:30 π.μ. στην πύλη του Βενιζελείου Νοσοκομείου. Από το σημείο εκείνο θα ξεκινήσει πορεία διαμαρτυρίας, η οποία θα καταλήξει στις 12:00 μ. στην Πλατεία Ελευθερίας, στο κέντρο του Ηρακλείου, όπου θα πραγματοποιηθεί η κεντρική συγκέντρωση των εργαζομένων από όλους τους νομούς της Κρήτης.

Υποστελέχωση, «εντέλλεσθε» και λειτουργικά προβλήματα

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων επισημαίνουν ότι η κατάσταση στις δημόσιες μονάδες υγείας παρουσιάζει χαρακτηριστικά συστημικής κρίσης, καθώς τα προβλήματα της μίας δομής μετακυλίονται αναγκαία στην άλλη. «Κανένα νοσοκομείο δεν μπορεί να σωθεί μόνο του», τονίζεται στη διακήρυξη του σωματείου, το οποίο καταγγέλλει τις ασκούμενες κυβερνητικές πολιτικές αλλά και τη στάση των τοπικών διοτήτων.

Η πλευρά των υγειονομικών υποστηρίζει ότι οι προκηρύξεις μόνιμων θέσεων παραμένουν ελάχιστες σε σχέση με τα υφistάμενα οργανικά κενά, με αποτέλεσμα να μην καλύπτονται ούτε οι τακτικές συνταξιοδοτήσεις και οι παραιτήσεις προσωπικού, οι οποίες αυξάνονται λόγω των εξαντλητικών ωραρίων εργασίας. Παράλληλα, καταλογίζουν στη διοίκηση της 7ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ) Κρήτης πρακτικές προσωρινής κάλυψης των κενών μέσω της έκδοσης εντολών («εντέλλεσθε») για υποχρεωτικές μετακινήσεις εργαζομένων, ακόμη και μεταξύ μη συναφών ειδικοτήτων. Κατά τους εργαζόμενους, η υποστελέχωση αυτή οδηγεί σε επισφαλή λειτουργία των δημόσιων μονάδων, εγκυμονώντας κινδύνους τόσο για το προσωπικό όσο και για τους ασθενείς.

Η διαφωνία για τη δημοσιονομική εναρμόνιση και τα ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια

Στο επίκεντρο της κριτικής των σωματείων βρίσκεται η στρατηγική κατεύθυνση για τη μετατροπή των δημόσιων νοσοκομείων σε αυτοχρηματοδοτούμενες επιχειρηματικές μονάδες. Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι η «εναρμόνιση με τους δημοσιονομικούς στόχους» μεταφράζεται στην πράξη σε σταδιακή μείωση της κρατικής χρηματοδότησης και υποβάθμιση των δωρεάν παροχών.

Σύμφωνα με το σκεπτικό των υγειονομικών, το αναπτυσσόμενο μοντέλο επιδιώκει την άντληση εσόδων απευθείας από τους ασθενείς, ανοίγοντας παράλληλα την πόρτα σε ιδιώτες γιατρούς και ασφαλιστικές εταιρείες, οι οποίες θα εκμεταλλεύονται τις δημόσιες υποδομές. Αντίθετα, η κρατική χρηματοδότηση περιορίζεται, με τους εργαζόμενους να καταγγέλλουν ότι οι προϋπολογισμοί για την υγεία θυσιάζονται προς όφελος άλλων δαπανών, ενώ οι ίδιοι και οι εκπρόσωποί τους στοχοποιούνται από το Υπουργείο Υγείας και τις διοικήσεις των ΥΠΕ επειδή αναδεικνύουν τις ελλείψεις.

Οικονομικοί δείκτες και η αναλογία αμοιβών

Το σωματείο παραθέτει συγκεκριμένα οικονομικά και στατιστικά στοιχεία για να αποτυπώσει την επιβάρυνση των νοικοκυριών και των εργαζομένων. Σημειώνεται ότι η ιδιωτική δαπάνη υγείας ανά νοικοκυριό παρουσιάζει σταθερή άνοδο, την ώρα που οι αναλογίες νοσηλευτών ανά 1.000 κατοίκους παραμένουν καταβαραθρωμένες και οι βασικές αμοιβές των υγειονομικών είναι καθηλωμένες στα επίπεδα προ 15ετίας, παρά την κατακόρυφη αύξηση του πληθωρισμού, των ενοικίων και του ενεργειακού κόστους.

Οι εργαζόμενοι προχωρούν και σε μια συγκριτική αποτίμηση των αμοιβών στον κλάδο τους σε σχέση με τα κέρδη των ενεργειακών κολοσσών. Όπως αναφέρουν, την ώρα που οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες κατέγραψαν κέρδη ύψους 8.333 δολαρίων το δευτερόλεπτο κατά τον πρώτο μήνα του πολέμου στο Ιράν, η ωριαία αμοιβή ενός νοσηλευτή στο ΕΣΥ ανέρχεται σε 2 ευρώ, ενώ η αντίστοιχη αμοιβή ενός γιατρού ανά 24ωρη εφημερία προσδιορίζεται στα 5,5 ευρώ την ώρα.

Το διεκδικητικό πλαίσιο των εργαζομένων

Η παγκρήτια κινητοποίηση συνοδεύεται από ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αιτημάτων προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, με στόχο την ανατροπή της υφιστάμενης κατάστασης. Οι βασικές διεκδικήσεις των σωματείων επικεντρόνονται στα εξής σημεία:

• Στελέχωση και Μονιμοποιήσεις: Πλήρης κάλυψη των κενών σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία, την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) και το ΕΚΑΒ με μόνιμο προσωπικό πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Ταυτόχρονη ανοικτή προκήρυξη του συνόλου των κενών θέσεων με την παροχή κινήτρων και μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων.

• Όχι σε συγχωνεύσεις: Καμία κατάργηση ή συγχώνευση τμήματος, νοσοκομείου ή κέντρου υγείας. Απόρριψη του νέου «χάρτη υγείας» και άμεση ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας παιδιών και ενηλίκων.

• Κατάργηση πληρωμών ασθενών: Πλήρης κατάργηση της συμμετοχής των ασθενών για φάρμακα, εξετάσεις και νοσηλείες, καθώς και της πληρωμής στα απογευματινά ιατρεία και χειρουργεία. Αποκλεισμός των εργολάβων από τις υπηρεσίες του ΕΣΥ.

• Οικονομική αναβάθμιση: Επάρκεια της αποκλειστικά κρατικής χρηματοδότησης, αύξηση 20% στον βασικό μισθό, επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού και διπλασιασμός του ωρομισθίου της εφημερίας.

• Εργασιακά δικαιώματα: Άμεση ένταξη όλου του υγειονομικού προσωπικού στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ), σταθερό ωράριο εργασίας (6ωρο/5ήμερο/30ωρο για τα ΒΑΕ) χωρίς διευθέτηση του χρόνου εργασίας, και λήψη μέτρων υγείας και ασφάλειας στους χώρους δουλειάς.

Η έκβαση της παγκρήτιας κινητοποίησης αναμένεται να καθορίσει την ένταση της εσωτερικής αντιπαράθεσης στον τομέα της δημόσιας υγείας, με τους εργαζόμενους να επιμένουν στη θέση ότι «η υγεία είναι κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα», απορρίπτοντας κάθε προσέγγιση που βασίζεται στη λογική κόστους-οφέλους.