Με στόχο την αναβάθμιση της αισθητικής του αστικού περιβάλλοντος και την ουσιαστική εξοικείωση των πολιτών με τη σύγχρονη πλαστική τέχνη, ο Δήμος Χανίων παρουσίασε επισήμως το πρωί της Δευτέρας το 1ο Συμπόσιο Γλυπτικής.

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχωρήθηκε στις 11:10 στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας, ενόψει των εγκαινίων της διοργάνωσης που πραγματοποιούνται στις 18:30 το απόγευμα, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης και η ιδρύτρια του Μουσείου «Αντωνία Παπατζανάκη» και εμπνεύστρια του εγχειρήματος, Αντωνία Παπατζανάκη, ανέλυσαν το σκεπτικό μιας πρωτοβουλίας που συγκεντρώνει επτά διακεκριμένους καλλιτέχνες της μεταπολεμικής γενιάς.

Για έναν ολόκληρο μήνα, το πάρκο μετατρέπεται σε ένα ανοιχτό υπαίθριο εργαστήριο, όπου κάτοικοι και επισκέπτες θα μπορούν να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τη λάξευση και τη διαμόρφωση μνημειακών έργων, τα οποία θα παραμείνουν ως μόνιμη πολιτιστική παρακαταθήκη στα Χανιά.

Η επένδυση στην τέχνη του δημόσιου χώρου: Οι τοποθετήσεις του Παναγιώτη Σημανδηράκη

Ανοίγοντας τη συνέντευξη Τύπου, ο δήμαρχος Χανίων εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη θεσμοθέτηση μιας δράσης που αλλάζει τα πολιτιστικά δεδομένα της περιοχής, υπογραμμίζοντας τη συνεργασία των τοπικών φορέων:

«Με ιδιαίτερη χαρά και υπερηφάνεια ο Δήμος Χανίων παρουσιάζει το 1ο Συμπόσιο Γλυπτικής του Δήμου Χανίων. Μια συνεργασία πολλών φορέων, με βασική όμως κινητήρια δύναμη την Αντωνία Παπατζανάκη και το Μουσείο Αντωνία Παπατζανάκη. Μέσα από αυτή τη συνέργεια καταφέραμε για πρώτη φορά να προσκαλέσουμε επτά διακεκριμένους γλύπτες, ώστε να δημιουργήσουν για τον δημόσιο χώρο: να δημιουργήσουν γλυπτά τα οποία θα μείνουν στην πόλη, γλυπτά τα οποία θα αποτυπώνουν τη δυναμική της και θα δώσουν αξία και μία αισθητική σε όλα αυτά τα οποία αναβαθμίζουμε τα τελευταία χρόνια».

Ο κ. Σημανδηράκης εστίασε στη διαδραστική διάσταση της διοργάνωσης, σημειώνοντας ότι η δημόσια θέαση της καλλιτεχνικής πράξης προσδίδει ξεχωριστή βαρύτητα στην παρέμβαση: «Τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την εμπειρία που προσφέρουν οι καλλιτέχνες για έναν ολόκληρο μήνα εδώ, στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας, όπου οι πολίτες και οι περαστικοί μπορούν να παρακολουθήσουν από κοντά τη γένεση σημαντικών έργων, τα οποία στη συνέχεια θα κοσμήσουν την πόλη μας».

Παράλληλα, απηύθυνε ιδιαίτερη αναφορά στη μνήμη της εκλιπούσας γλύπτριας Ασπασίας Παπαδοπεράκη: «Μέσα από μία από τις επτά δημιουργίες καλούμαστε σήμερα να την τιμήσουμε, να τη θυμηθούμε, αλλά κυρίως να διασώσουμε τα έργα και την παρακαταθήκη της».

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με τον τελικό προορισμό των γλυπτών, ο δήμαρχος διευκρίνισε ότι μετά την ολοκλήρωσή τους θα ακολουθήσει θεσμική διαβούλευση:

«Όταν ολοκληρωθούν τα γλυπτά, θα υπάρξει μία συζήτηση. Θα υπάρξει μια πρώτη περίοδος όπου θα μπορούν να εκτεθούν όλα μαζί, και στη συνέχεια το δημοτικό συμβούλιο, σε συνεργασία με τους ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού της πόλης, θα αποφασίσει για την καλύτερη δυνατή χωροθέτησή τους».

Η γεφύρωση με τη σύγχρονη γλυπτική: Το σκεπτικό της Αντωνίας Παπατζανάκη

Από την πλευρά της, η γλύπτρια και ιδρύτρια του Μουσείου «Αντωνία Παπατζανάκη» προσδιόρισε το κενό που έρχεται να καλύψει το συμπόσιο στη σύγχρονη φυσιογνωμία των Χανίων. Όπως επεσήμανε, παρά το έντονο ιστορικό φορτίο της πόλης, η σύγχρονη εικαστική έκφραση δεν έχει αποτυπωθεί επαρκώς στον κοινόχρηστο χώρο:

«Τα Χανιά έχουν μια σπουδαία πολιτιστική παράδοση και παράδοση στη μνημειακή γλυπτική· ωστόσο, απουσιάζει παντελώς η σύγχρονη γλυπτική. Αυτή την ανάγκη ήρθε να καλύψει το συμπόσιο: να εκφράσει το ζωντανό παρόν της πόλης. Εν περιλήψει, να σας πω ότι πάνω από 50 καλλιτέχνες ζουν και δημιουργούν στα Χανιά. Παρ’ όλα αυτά, αυτός ο παλμός, η ενέργεια και η δημιουργικότητα δεν αποτυπώνονται στον δημόσιο χώρο. Το συμπόσιο, λοιπόν, έρχεται να καλύψει αυτό το κενό και να γεφυρώσει την ιστορικότητα με τη σύγχρονη γλυπτική».

Η κ. Παπατζανάκη εξήγησε ότι οι προσκεκλημένοι δημιουργοί ανήκουν στη γενιά των βετεράνων της ελληνικής γλυπτικής, γεννημένοι τις δεκαετίες του 1930 και του 1940: «Είναι τα παιδιά της Κατοχής — άνθρωποι που φέρουν, είτε αυτό εκφράζεται άμεσα στα έργα τους είτε όχι, τις μνήμες του πολέμου και των δύσκολων περιόδων της πατρίδας μας».

Οι δημιουργοί, το έργο της Ασπασίας Παπαδοπεράκη και οι συντελεστές

Στο συμπόσιο εκπροσωπούνται κορυφαίες μορφές της ελληνικής πανεπιστημιακής και εικαστικής κοινότητας:

• Κρις Γιαννάκος: Γεννημένος στη Νέα Υόρκη αλλά μόνιμος κάτοικος Χανίων, ο οποίος στα 92 του χρόνια συνεχίζει να διδάσκει στο School of Visual Arts και δεν παρέστη για ιατρικούς λόγους.

• Ασπασία Παπαδοπεράκη: Η διακεκριμένη γλύπτρια, που απεβίωσε πριν από την έναρξη του συμποσίου, είχε αποδεχθεί με ενθουσιασμό τη συμμετοχή της. Το Μουσείο Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου και ο κ. Σχιζάκης παραχώρησαν το έργο της «Άγγελος», το οποίο θα μεγεθυνθεί σε τοπικό πωρόλιθο από τον γλύπτη Βασίλη Βασίλη. Όπως σημείωσε η κ. Παπατζανάκη, «ο πωρόλιθος ήταν ένα τοπικό υλικό που η Ασπασία λάτρευε να δουλεύει […] άλλωστε, η γλυπτική νικά τον θάνατο: εμείς ως δημιουργοί δεν θα ζούμε αύριο, αλλά τα έργα θα παραμείνουν στην πόλη για πάντα».

• Θόδωρος Παπαγιάννης: Παρών στη διοργάνωση, ομότιμος καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) με μακρά εμπειρία σε περισσότερα από 36 συμπόσια γλυπτικής στην Ελλάδα και στο μουσείο του.

• Γιάννης Παρμακέλης: Ακαδημαϊκός και ομότιμος καθηγητής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, το έργο του οποίου, υπό τον τίτλο «Κύβος», εκτελείται βάσει οδηγιών του από τον κ. Λαζαράκη λόγω προβλημάτων υγείας του δημιουργού.

• Κυριάκος Ρόκος: Παρών στα Χανιά, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και εκ των πρωτεργατών των συμποσίων, υπέρμαχος μιας τέχνης προσιτής σε ολόκληρη την κοινωνία.

• Μανώλης Τζομπανάκης: Πρώην διδάσκων στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Ρώμης, με εργαστήρια σε Ρώμη και Ηράκλειο, εκπρόσωπος της ελληνικής διασποράς.

• Γιώργος Χουλιαράς: Ομότιμος καθηγητής της ΑΣΚΤ, εκ των πρωτοπόρων στην καθιέρωση του θεσμού των συμποσίων στη χώρα.

Το απαιτητικό εγχείρημα της λάξευσης και της κατασκευής υποστηρίζεται από ομάδα βοηθών γλυπτών, αποτελούμενη από τους Παναγιώτη Λάμπρου, Σπύρο Ριζγάρα, Δημήτρη Σκαλκώτο και Οδυσσέα Τοσουνίδη.

Η διαδρομή προς τον Δημοτικό Κήπο και το όραμα του υπαίθριου μουσείου

Σύμφωνα με τον οργανωτικό σχεδιασμό, τα γλυπτά μετά το πέρας των εργασιών στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας θα μεταφερθούν συγκεντρωτικά στον Δημοτικό Κήπο Χανίων, όπου θα εκτεθούν για διάστημα τουλάχιστον ενός έτους. Κατά την περίοδο αυτή θα αξιολογηθεί εάν τα έργα θα διασκορπιστούν σε πλατείες και δημόσιους χώρους ή εάν θα παραμείνουν συγκεντρωμένα σε έναν ενιαίο χώρο, συγκροτώντας ένα μόνιμο υπαίθριο μουσείο γλυπτικής.

Όπως διατύπωσε η κ. Παπατζανάκη, το μακροπρόθεσμο όραμα αφορά τη δημιουργία ενός μόνιμου πάρκου γλυπτικής που θα ανανεώνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα με τη συμμετοχή νεότερων γενεών καλλιτεχνών.