Σκηνές ακραίας έντασης και βίας εκτυλίχθηκαν στην είσοδο του λιμένα της Θεούτα (Ceuta), στον ισπανικό θύλακα της Βόρειας Αφρικής, όταν εξαγριωμένο πλήθος διαδηλωτών επιτέθηκε και προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές στο όχημα στο οποίο επέβαιναν η βουλευτής της τοπικής Συνέλευσης Χούλια Φερέρας (Julia Ferreras), ο δικηγόρος και ακτιβιστής της διεθνούς πρωτοβουλίας Flotilla για τη Γάζα Ραφαέλ Μπορέγο (Rafael Borrego) και η νομικός διεθνών δικαιωμάτων Σοφία Κάνοβας (Sofía Cánovas).

Η κινητοποίηση, η οποία είχε συγκεντρώσει δεκάδες κατοίκους με σκοπό να εμποδίσουν την άφιξη ανθρωπιστικής αποστολής από την Παμπλόνα, κλιμακώθηκε σε ανεξέλεγκτο επεισόδιο με ρίψη λίθων, αυγών και απόπειρες παραβίασης των θυρών του αυτοκινήτου, αναγκάζοντας την Εθνική Αστυνομία να επέμβει με προειδοποιητικές βολές στον αέρα.

Το περιστατικό, το οποίο οδήγησε σε τουλάχιστον μία σύλληψη και προκάλεσε ελαφρούς τραυματισμούς από θραύσματα κρυστάλλων, έλαβε άμεσα πανεθνικές πολιτικές διαστάσεις, με τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ να καταδικάζει απερίφραστα την κανονικοποίηση του μίσους και να εκφράζει την πλήρη στήριξή του στους πληγέντες και στις ανθρωπιστικές οργανώσεις της περιοχής.

Η πολιορκία του οχήματος και η διαφυγή: «Πήγαιναν να μας σκοτώσουν»

Τα γεγονότα πυροδοτήθηκαν όταν ο δικηγόρος από τη Μάλαγα Ραφαέλ Μπορέγο έγινε αντιληπτός από συγκεντρωμένους πολίτες στον περίβολο του λιμανιού, οι οποίοι τον θεώρησαν μέλος μη κυβερνητικής οργάνωσης. Μέσα σε συνθήκες γενικευμένης αναταραχής, ο ακτιβιστής επιχείρησε να διαφύγει και επιβιβάστηκε σε ένα γκρι αυτοκίνητο που οδηγούσε η βουλευτής του κόμματος Ceuta Ya!, Χούλια Φερέρας, στο οποίο βρισκόταν και η νομικός Σοφία Κάνοβας. Παρά το γεγονός ότι η κ. Φερέρας προειδοποίησε τους διαδηλωτές ότι φέρει την ιδιότητα της εκλεγμένης δημόσιας λειτουργού, το πλήθος περικύκλωσε το αυτοκίνητο και εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση.

Περιγράφοντας τις δραματικές στιγμές σε δηλώσεις του στο ενημερωτικό μέσο elDiario.es, ο Ραφαέλ Μπορέγο έκανε λόγο για ευθεία απειλή κατά της ζωής τους:

«Μας διέλυσαν. Αυτό ήταν μια αγριότητα. Πήγαιναν να μας σκοτώσουν. […] Ένας κύριος μπερδεύτηκε. Δεν ξέρω σε τι αναφερόταν, αλλά είπε “αυτός είναι ένας από αυτούς, είναι ένας από αυτούς, είναι φιλο-εταϊστής [proetarra]”, και όλος ο κόσμος έπεσε πάνω μου. Εγώ έφυγα από το πλήθος όπως μπόρεσα, αλλά το αυτοκίνητο στο οποίο επιβιβάστηκα βρισκόταν δίπλα στο συγκεντρωμένο πλήθος».

Σύμφωνα με την κατάθεση του ίδιου μετά την υποβολή επίσημης καταγγελίας, οι διαδηλωτές απέκλεισαν την έξοδο του λιμένα, αφήνοντας τις αστυνομικές δυνάμεις προσωρινά σε κατάσταση αδυναμίας:

«Συγκεντρώθηκαν πάνω μας. Μας πέταξαν αυγά, μας πέταξαν πέτρες, έσπασαν το παρμπρίζ μπροστά και πίσω, μας άνοιξαν την πόρτα για να μπουν μέσα».

Η κλιμάκωση απετράπη χάρη στην άμεση παρέμβαση ενός στελέχους της Εθνικής Αστυνομίας, ο οποίος κατόρθωσε να εισέλθει στο όχημα και να απομακρύνει τους επιβαίνοντες από τον κλοιό των επιτιθέμενων, αποτρέποντας σοβαρότερες σωματικές βλάβες. Η συνοδός του κ. Μπορέγο υπέστη επιφανειακά τραύματα στο χέρι από τα θρυμματισμένα γυαλιά του πίσω παρμπρίζ, το οποίο κατέρρευσε από πρόσκρουση πέτρας.

Το υπόβαθρο της έντασης: Φήμες περί «φιλο-ΕΤΑ» οργάνωσης και η πορεία στο Ταραχάλ

Το εκρηκτικό κλίμα στο λιμάνι της Θεούτα είχε διαμορφωθεί ώρες νωρίτερα, ως απόρροια διαδικτυακών αναρτήσεων και της βαθύτερης κοινωνικής πόλωσης γύρω από το μεταναστευτικό ζήτημα. Το πλήθος είχε συγκεντρωθεί για να «υποδεχθεί» μέλη της αντικαπιταλιστικής συλλογικότητας «Negu Gorriak / Derecho a techo» από την Παμπλόνα, τα οποία ταξίδευαν στον θύλακα με σκοπό τη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας και την καταγγελία καταγγελλόμενων στρατιωτικών παρεμβάσεων εις βάρος μεταναστών.

Έπειτα από δημοσίευμα σε δεξιό ψηφιακό μέσο ενημέρωσης, διακινήθηκαν ευρέως φήμες μεταξύ ομάδων κατοίκων που χαρακτήριζαν τη βασκική συλλογικότητα ως «φιλο-εταϊκή» (προσκείμενη στην πρώην ένοπλη οργάνωση ETA). Υπό το σύνθημα «Είμαστε καμπάγιας, όχι εταϊστές» («Somos caballas, no etarras», με τη λέξη caballas να αποτελεί την παραδοσιακή ονομασία των κατοίκων της Θεούτα), οι συγκεντρωμένοι επιδίωκαν να αποκλείσουν την είσοδο της αποστολής στην πόλη.

Η συγκέντρωση αυτή αποτέλεσε τη συνέχεια μίας κινητοποίησης που είχε ξεκινήσει από το μεσημέρι, όταν εκατοντάδες πολίτες πραγματοποίησαν πορεία προς το συνοριακό πέρασμα του Ελ Ταραχάλ (El Tarajal), αξιώνοντας αυξημένα μέτρα φύλαξης των συνόρων και διατρανώνοντας την ισπανική κυριαρχία με συνθήματα όπως «Μαρόκο, άθλιο, αυτό ανήκει στους καμπάγιας» («Marruecos, canalla, esto es de los caballas»).

Κατά την επέμβαση των αρχών στο λιμάνι, οι αστυνομικοί προχώρησαν σε απώθηση του πλήθους και έριξαν άσφαιρα πυρά (salvas) στον αέρα, γεγονός που προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση των παρευρισκομένων, οι οποίοι στράφηκαν λεκτικά κατά των ενστόλων φωνάζοντας «πηγαίνετε στο Τραμπολίν» («Id al Trampolín»), αναφερόμενοι στον πρόχειρο καταυλισμό μεταναστών σε μία από τις παραλίες της πόλης. Από τις συγκρούσεις επιβεβαιώθηκε η σύλληψη τουλάχιστον ενός ατόμου με τις κατηγορίες της πρόκλησης φθορών και της αντίστασης κατά της αρχής.

«Ήμασταν ο εχθρός προς εξόντωση»: Οι καταγγελίες των βουλευτών

Τοποθετούμενη για την επίθεση, η βουλευτής Χούλια Φερέρας κατέστησε σαφές ότι η βία δεν μπορεί να νομιμοποιηθεί υπό κανένα πρόσχημα, επισημαίνοντας την τυχαιότητα της παρουσίας τους στο επίκεντρο των επεισοδίων:

«Η βία δεν είναι δικαιολογημένη σε καμία στιγμή, ούτε απέναντί μου, που δεν είχα καμία σχέση με το θέμα, αλλά ούτε καν απέναντι στους ακτιβιστές που έρχονταν από έξω. Εμάς μας έτυχε περνώντας από εκεί· γίναμε ο στόχος, ο εχθρός προς εξόντωση. Όμως κανείς, σε καμία στιγμή, δεν μπορεί να δικαιολογήσει καμία πράξη βίας, εναντίον οποιουδήποτε — ούτε κατά του μεταναστευτικού πληθυσμού, ούτε κατά των ακτιβιστών, ούτε κατά των κατοίκων της Θεούτα».

Την ίδια ώρα, ο έτερος βουλευτής της τοπικής Συνέλευσης της Θεούτα, Μοχάμεντ Μουσταφά Αχμέντ (Mohamed Mustafa Ahmed), ο οποίος συνόδευσε τη συνάδελφό του στο αστυνομικό τμήμα, κατήγγειλε δημόσια τη σκληρότητα του συμβάντος μέσω ανάρτησής του:

«Περνώντας από το λιμάνι πριν από λίγο, οι διαδηλωτές επιτέθηκαν με χτυπήματα στο όχημα, πετώντας τα πάντα τόσο σε εκείνη όσο και στα δύο άτομα που τη συνοδεύαν (και τα οποία, παρεμπιπτόντως, ουδεμία σχέση έχουν με τους ακτιβιστές που έφταναν σήμερα). Τα βίντεο δείχνουν την ακραία βία που εξέπεμπαν. Απλώς αποκρουστικό. Και τώρα, ας συνεχίσει ο Χουάν Βίβας να λέει ότι η συμπεριφορά είναι υποδειγματική».

Στο περιστατικό παρενέβη άμεσα και η πολιτική παράταξη Coalición por Melilla (Συνασπισμός για τη Μελίγια), εκφράζοντας την πλήρη αλληλεγγύη της προς τη βουλευτή απέναντι στην επίθεση, την οποία απέδωσε σε ομάδες της «άκρας δεξιάς», υπογραμμίζοντας: «Καμία διαμαρτυρία ή πολιτική διαφορά δεν δικαιολογεί την παρενόχληση, τον εκφοβισμό ή τη βία εναντίον ενός δημόσιου εκπροσώπου».

Η παρέμβαση Πέδρο Σάντσεθ και το μήνυμα κατά της κανονικοποίησης του μίσους

Η σοβαρότητα του συμβάντος προκάλεσε την άμεση δημόσια τοποθέτηση του πρωθυπουργού της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα έθεσε το ζήτημα στην καρδιά της προστασίας του δημοκρατικού πολιτεύματος:

«Ζούμε σε μια δημοκρατική κοινωνία που μας κόστισε πολύ να οικοδομήσουμε. Δεν μπορούμε να παραμείνουμε αδιάφοροι απέναντι στην κανονικοποίηση του μίσους. Η βία δεν είναι ποτέ ο δρόμος. Η αλληλεγγύη μου στη βουλευτή Χούλια Φερέρας, στον ακτιβιστή Ραφαέλ Μπορέγο και στη δικηγόρο Σοφία Κάνοβας. Και η αναγνώρισή μου, επίσης, για το ανθρωπιστικό έργο όλων των μελών των ΜΚΟ που έχουν αναπτυχθεί στη Θεούτα».