Σε επ’ αόριστον αναστολή της ανταπόκρισής του στις εκκλήσεις των πολιτών για περίθαλψη, κάλυψη κτηνιατρικών εξόδων, φιλοξενία και αποθεραπεία αδέσποτων ζώων προχωρά ο Φιλοζωικός Σύλλογος Χανίων «Η Προστασία των Ζώων», επικαλούμενος πλήρες οικονομικό και λειτουργικό αδιέξοδο.

Με ανακοίνωσή τους, οι εκπρόσωποι του σωματείου γνωστοποιούν ότι τα συσσωρευμένα χρέη προς κτηνιατρεία και δομές φιλοξενίας έχουν εκτοξευθεί στις 19.000 ευρώ, αδυνατώντας πλέον να καλύψουν ακόμη και τα περιστατικά που βρίσκονται ήδη υπό τη φροντίδα τους.

Παράλληλα, καταγγέλλουν τη δημοτική αρχή Χανίων για απουσία συνεχούς και ολοκληρωμένου προγράμματος περίθαλψης, όπως ρητά ορίζει ο νόμος 4830/21, επισημαίνοντας ότι το βάρος της διαχείρισης σοβαρών περιστατικών, χειρουργείων και μη επανεντάξιμων ζώων μετακυλίεται διαρκώς σε μια μικρή ομάδα εθελοντών.

Το οικονομικό αδιέξοδο των 19.000 ευρώ και η έλλειψη χώρων φιλοξενίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιεί ο σύλλογος, η οικονομική κατάσταση έχει καταστεί μη βιώσιμη, με τις οφειλές να αυξάνονται ραγδαία εξαιτίας της ανάγκης στέγασης αδέσποτων σε ιδιωτικούς χώρους με καταβολή αντιτίμου.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση:

«Οι λόγοι που πήραμε αυτή την απόφαση είναι ότι πλέον δε μπορούμε να ανταποκριθούμε ούτε καν στα περιστατικά που ΗΔΗ διαχειριζόμαστε. Το χρέος μας έχει εκτοξευθεί στα 19.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 7.700 ευρώ αφορούν σε φιλοξενίες με αμοιβή, διότι πλέον δεν υπάρχει χώρος στα σπίτια των απειροελάχιστων εθελοντών που κάνουν περίθαλψη».

Ξεκαθαρίζοντας την προέλευση των εξόδων, τα μέλη του σωματείου υπογραμμίζουν ότι οι οφειλές δεν αφορούν ζώα που εντόπισαν οι ίδιοι, αλλά περιστατικά τραυματισμένων ή ασθενών ζώων που εντοπίζουν πολίτες και τα οποία αναλαμβάνει ο σύλλογος ελλείψει άλλης μέριμνας: «Το χρέος προέρχεται από ζώα που έχουν βρει συμπολίτες μας και όχι από αυτά που βρίσκουμε εμείς και αναλαμβάνουμε εξ ολοκλήρου την ευθύνη».

Οι καταγγελίες για τις υποχρεώσεις του Δήμου Χανίων βάσει του Νόμου 4830/21

Στον πυρήνα της παρέμβασης του φιλοζωικού φορέα τίθεται η ανεπάρκεια των δημοτικών μηχανισμών να εφαρμόσουν το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο καθιστά τους δήμους αποκλειστικά υπεύθυνους για την ολοκληρωμένη φροντίδα των αδέσποτων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Αναλύοντας τις ελλείψεις στον Δήμο Χανίων, ο σύλλογος σημειώνει:

«Σύμφωνα με το νόμο 4830/21 οι δήμοι υποχρεούνται να έχουν ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ πρόγραμμα περισυλλογής και περίθαλψης ΚΑΘΟΛΗ τη διάρκεια του έτους. Ο δήμος Χανίων δε διαθέτει τέτοιο πρόγραμμα, παρά μόνο περιστασιακά. Αυτή τη στιγμή διαθέτει σύμβαση με ένα κτηνιατρείο ΜΟΝΟ για στειρώσεις και όχι για τραυματισμούς, ασθένειες κα, παρόλο που από τον προϋπολογισμό έχουν εγκριθεί δύο προγράμματα (1 με απευθείας ανάθεση και 1 με διαγωνισμό). Στο τέλος του πρώτου 15ημερου του Αυγούστου, υπάρχει μόνο το πρόγραμμα απευθείας ανάθεσης που δεν περιλαμβάνει περίθαλψη γιατί έχει τελειώσει το ποσό. Πρακτικά σε διάστημα σχεδόν [εννέα] μηνών, υπήρχε πρόγραμμα περίθαλψης μόνο για ένα μήνα με αποτέλεσμα οι εθελοντές να αναλαμβάνουν συνεχώς κοστοβόρα περιστατικά».

Επιπλέον, τονίζεται ότι ο σύλλογος συμμετέχει στην πενταμελή επιτροπή παρακολούθησης του δήμου, όπου διαπιστώνεται πως ελλείψει δημοτικού ιατρείου ή κλινικής, οι εθελοντές καλούνται να επωμιστούν το σύνολο των νοσηλειών, των εξειδικευμένων επεμβάσεων (όπως ορθοπεδικά χειρουργεία) και της φροντίδας μη επανεντάξιμων ζώων —όπως παράλυτα, ακρωτηριασμένα ή ζώα με λοιμώδη νοσήματα— προκειμένου να αποτραπεί η ευθανασία τους.

Κοινωνική πίεση, αδυναμία υιοθεσιών και γραφειοκρατικά εμπόδια

Παράλληλα με τα οικονομικά βάρη, ο σύλλογος περιγράφει τις έντονες πιέσεις που δέχεται από την τοπική κοινωνία, καταρρίπτοντας την εσφαλμένη αντίληψη ότι οι φιλοζωικές οργανώσεις διαθέτουν κρατικές επιχορηγήσεις ή απεριόριστο ανθρώπινο δυναμικό.

Όπως αναφέρεται, τα έσοδα του σωματείου είναι μηδενικά, ενώ τα ζώα που παραμένουν στη φροντίδα τους είναι κατά κανόνα ενήλικα, μεγαλόσωμα, ηλικιωμένα ή με αναπηρίες —κατηγορίες για τις οποίες το ενδιαφέρον υιοθεσίας είναι σχεδόν ανύπαρκτο σε σχέση με τα μικρόσωμα κουτάβια.

Στο κείμενο καταγράφεται επίσης περιστατικό έντασης γύρω από σκύλο που είχε χαρακτηριστεί επιθετικός και προτάθηκε για ευθανασία:

«Σε πρόσφατη δε περίπτωση, που διαφωνήσαμε με την πρόταση ευθανασίας ενός σκύλου λόγω καταγγελίας ως επιθετικού και ζητήσαμε αξιολόγηση από εκπαιδευτή, αλλά δεν είχαμε χώρο ούτε χρήματα και αυτό παρέμεινε σε κλουβί κτηνιατρείου έως ότου βρεθεί λύση, βρεθήκαμε υπόλογοι και κατηγορηθήκαμε ακόμα και δημόσια απο άλλους εθελοντές ότι δεν κάναμε τίποτα και ήμασταν συνεργοί σε κακοποίηση. Η εύρεση χώρου δεν είναι υποχρέωση των εθελοντών, αλλά του δήμου».

Την ίδια ώρα, καταγγέλλονται σοβαρές καθυστερήσεις στην υλοποίηση εθελοντικών προγραμμάτων:

«Και παρόλο που έχει αποφασιστεί στην πενταμελή επιτροπή εδώ και ένα χρόνο η διενέργεια εθελοντικών δωρεάν στειρώσεων, πάγιο αίτημα χρόνων, παρόλο που οι εθελοντές κτηνίατροι έχουν καταθέσει τα χαρτιά τους από το Μάιο, δεν έχουμε δει ακόμα φως στο τούνελ… έχουν χαθεί στα γρανάζια της γραφειοκρατίας».

Η έκκληση προς τους πολίτες και η στάση αναμονής

Κλείνοντας την τοποθέτησή τους, οι εθελοντές του συλλόγου «Η Προστασία των Ζώων» ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να παραλάβουν κανένα νέο περιστατικό μέχρι να επιτευχθεί οικονομική εξισορρόπηση, καλώντας την τοπική κοινωνία να στρέψει τα αιτήματά της προς τον καθ’ ύλην αρμόδιο φορέα:

«Μέχρι να ορθοποδήσουμε –αν τα καταφέρουμε– δε θα αναλάβουμε κανένα περιστατικό. Πιέστε το δήμο, είναι υποχρεωμένος να έχει πρόγραμμα περίθαλψης όλο το χρόνο».

Το θεσμικό κενό στη διαχείριση της αστικής πανίδας

Η απόφαση αναστολής λειτουργίας του Φιλοζωικού Συλλόγου Χανίων φέρνει με δραματικό τρόπο στην επιφάνεια τα όρια του εθελοντισμού στην κάλυψη πάγιων κρατικών και αυτοδιοικητικών υποχρεώσεων.

Όταν οι θεσμικές προβλέψεις του νομοθετικού πλαισίου δεν συνοδεύονται από συνεχή χρηματοδότηση, λειτουργικές υποδομές και έγκαιρες συμβάσεις περίθαλψης, η διαχείριση της αστικής πανίδας καταρρέει, αφήνοντας την τοπική αυτοδιοίκηση αντιμέτωπη με τις αποκλειστικές της ευθύνες απέναντι στη δημόσια υγεία και την προστασία των ζώων.