Σε πεδίο έντονης κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης μετατράπηκε το Δημαρχείο Άργους – Μυκηνών, μετά την παρέμβαση μελών της συλλογικότητας «Μηδενική Ανοχή: Κίνηση Χειραφέτησης Αναπήρων» και αλληλέγγυων πολιτών.

Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τον θάνατο του 20χρονου ανάπηρου Θοδωρή Ζαβραδινού Καραμπάμπα από ενέργειες αστυνομικών, καθώς και τη δημόσια τοποθέτηση του Δημάρχου, Γιάννη Μαλτέζου, την οποία η αναπηρική κοινότητα καταγγέλλει ως μισαναπηρική.

Στο πλαίσιο της διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκε συνάντηση 35 λεπτών με τον κ. Μαλτέζο, η οποία ωστόσο αξιολογήθηκε από τη συλλογικότητα ως ανεπιτυχής, ανοίγοντας μια ευρύτερη συζήτηση για τα δικαιώματα, την ορατότητα και την ασφάλεια των ατόμων με αναπηρία στον δημόσιο χώρο.

Το χρονικό της παρέμβασης στο Δημαρχείο και η συνάντηση με την τοπική αρχή

Η παρέμβαση ξεκίνησε όταν μέλη της «Μηδενικής Ανοχής» και πολίτες συγκεντρώθηκαν στο δημαρχιακό μέγαρο του Άργους, αξιώνοντας να συναντηθούν άμεσα με τον Δήμαρχο.

Σκόπος της παρουσίας τους ήταν η παράδοση κειμένου διαμαρτυρίας αναφορικά με το «ποσοστό μισαναπηρισμού» της δημοτικής αρχής, εκφράζοντας παράλληλα τη βαθιά τους οργή για τα κοινωνικά αντανακλαστικά που ενεργοποιήθηκαν μετά το συμβάν.

Η συνάντηση με τον κ. Γιάννη Μαλτέζο πραγματοποιήθηκε και διήρκησε 35 λεπτά, με τη συλλογικότητα όμως να σημειώνει εκ των υστέρων ότι η διαδικασία ολοκληρώθηκε ανεπιτυχώς, προσθέτοντας πως δεν ανέμεναν κάτι καλύτερο.

Μετά την ολοκλήρωση της παρουσίας τους στο κτίριο, οι συγκεντρωμένοι προγραμμάτισαν πορεία προς το συγκεκριμένο σημείο όπου οι αστυνομικές δυνάμεις αφαίρεσαν τη ζωή του 20χρονου.

Οι εκατέρωθεν τοποθετήσεις και η πολιτική αντιπαράθεση

Στο επίκεντρο της διαμαρτυρίας βρέθηκε η επίσημη δήλωση του Δημάρχου Άργους – Μυκηνών, η οποία προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αναπηρικής κοινότητας, με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτησή του υποστηρίζοντας ότι η τοποθέτησή του «στάζει αίμα».

Ο κ. Ιωάννης Μαλτέζος είχε δηλώσει συγκεκριμένα για το περιστατικό:

«…ακούσαμε τη μητέρα του θανόντος να αναφέρεται στα σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και την ιδιαιτερότητα του παιδιού της. Εννοείται ότι ένας νέος άνθρωπος χάθηκε και αυτό είναι ένα τραγικό γεγονός που δεν επιδέχεται σχετικοποίησης. Το ερώτημα όμως είναι αμείλικτο: Όταν γνωρίζεις ότι ένας νέος άνθρωπος αντιμετωρίζει τέτοια προβλήματα, πώς τον αφήνεις να κυκλοφορεί στους δρόμους της πόλης»…

Από την πλευρά της συλλογικότητας, η Γιώτα Καραγιάννη έδωσε το στίγμα της αντίδρασης των συγκεντρωμένων, τονίζοντας τις θεσμικές προεκτάσεις του ζητήματος:

«Η δολοφονία του Θοδωρή από αστυνομικούς αποτελεί μια δραματική υπενθύμιση ότι ο μισαναπηρισμός δεν ελλοχεύει μόνο στη γλώσσα ή στις κοινωνικές αναπαραστάσεις, αλλά διαπερνά θεσμούς, πρακτικές και πολιτικές».

Η ιδεολογική ανάλυση του μισαναπηρισμού και των κοινωνικών αποκλεισμών

Με αφορμή την κινητοποίηση, η «Μηδενική Ανοχή» ανέπτυξε τις θέσεις της γύρω από τις έννοιες του μισαναπηρισμού (disablism) και της εξιδανικευμένης κανονικότητας (ableism).

Σύμφωνα με τη συλλογικότητα, οι έννοιες αυτές έχουν βαθιές ρίζες σε ιδέες περί ευγονικής και σε ανθρωπομετρικά πρότυπα περί του «κανονικού», λειτουργώντας ως αξιολογικά εργαλεία που καθορίζουν ποιο ανάπηρο άτομο και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να πραγματώσει έναν κοινωνικό ρόλο.

Επισημαίνουν ότι ο μισαναπηρισμός δεν αποτελεί μια μεμονωμένη κακή συμπεριφορά της στιγμής, αλλά ένα ευρύτερο σύνολο υποθέσεων, αντιλήψεων και πρακτικών που αψηφούν τα δικαιώματα, αντιμετωπίζουν τους ανάπηρους ως κατώτερους και παράγουν αποκλεισμούς, περιγράφοντας σχέσεις εξουσίας και καταπίεσης, αντίστοιχα με τον ρατσισμό και τον σεξισμό. 

Η κίνηση υποστηρίζει ότι η άγνοια γύρω από την αναπηρία είναι σκόπιμη και οδηγεί στην εξαφάνιση των ανάπηρων ατόμων από τον δημόσιο χώρο με συγκεκριμένους τρόπους:

• Μέσω της ιδρυματοποίησης, του περιορισμού σε ιδιωτικούς χώρους και της παρεμπόδισης της ελεύθερης κινητικότητας.

• Μέσω της απουσίας της γνώσης, των εμπειριών και των αφηγήσεών τους από τη δημόσια σφαίρα, την πολιτική και την επιστήμη.

• Μέσω της παρουσίασής τους είτε ως παθητικών θυμάτων που χρήζουν βοήθειας και θεραπείας, είτε ως επικίνδυνων για τους άλλους, εξαιτίας της δικής τους βλάβης και όχι λόγω του κοινωνικού αποκλεισμού.

Η δημοσιοποίηση της φωτογραφίας του Θοδωρή και η διεκδίκηση της ορατότητας

Στο πλαίσιο της προσπάθειας να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη του θύματος, η συλλογικότητα προχώρησε στη δημοσιοποίηση της φωτογραφίας του 20χρονου Θοδωρή, έχοντας εξασφαλίσει τη ρητή και σύμφωνη γνώμη της μητέρας του, Ναταλίας, την οποία και ευχαρίστησαν δημόσια για την εμπιστοσύνη της.

Η ενέργεια αυτή, όπως διευκρινίζουν, δεν αποσκοπεί στη συγκίνηση της κοινής γνώμης, αλλά στη διασφάλιση ότι το πρόσωπο του θανόντος δεν θα ξεχαστεί, αποκαθιστώντας την παρουσία του στον δημόσιο χώρο από τον οποίο αποκλείστηκε.

Η διαμαρτυρία ολοκληρώθηκε με κεντρικά συνθήματα που διεκδικούν «Αξιοπρέπεια και Δικαιοσύνη για όλες, όλους και όλα», παραμένοντας σε σταθερή κατεύθυνση αμφισβήτησης των επίσημων χειρισμών.