Εκατομμύρια ασθενείς με καρκίνο του μαστού θα μπορούσαν να αποφύγουν με ασφάλεια τη χημειοθεραπεία, καθώς επιστήμονες ανέπτυξαν ένα τεστ DNA που διακρίνει ποιοι ασθενείς είναι πιθανό να ωφεληθούν από τη θεραπεία και ποιοι όχι, σύμφωνα με τα αποτελέσματα διεθνούς κλινικής δοκιμής.

Η μελέτη έδειξε ότι περισσότεροι από τα δύο τρίτα των συμμετεχόντων θα μπορούσαν να γλιτώσουν τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας και να αντιμετωπιστούν μόνο με ορμονοθεραπεία.

Η χημειοθεραπεία προκαλεί συχνά κόπωση, ναυτία, απώλεια μαλλιών, εξασθένηση του ανοσοποιητικού και προβλήματα γονιμότητας.

Η έρευνα, υπό την καθοδήγηση του University College London (UCL), περιέλαβε περισσότερους από 4.000 νεοδιαγνωσμένους ασθενείς άνω των 40 ετών από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ταϊλάνδη.

Το τεστ DNA που αλλάζει τα δεδομένα

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το γονιδιακό τεστ Prosigna για να μετρήσουν τη δραστηριότητα 50 γονιδίων που σχετίζονται με την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού και να υπολογίσουν τον κίνδυνο υποτροπής της νόσου.

Όσοι έλαβαν χαμηλή βαθμολογία –περίπου τα δύο τρίτα του συνόλου– δεν υποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία. Το ποσοστό επιβίωσης πέντε ετών της ομάδας τους έφτασε το 93,7%, έναντι 94,9% μεταξύ των ασθενών που υποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία.

Η κύρια θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού παραμένει η χειρουργική αφαίρεση των όγκων, ενώ η χημειοθεραπεία συχνά ακολουθεί για να μειώσει τον κίνδυνο επανεμφάνισης.

Η θεραπεία αυτή προτείνεται επίσης σε ασθενείς με πρώιμο στάδιο καρκίνου που έχει εξαπλωθεί στους γειτονικούς λεμφαδένες.

Χιλιάδες ασθενείς θα μπορούσαν να αποφύγουν τη χημειοθεραπεία

Σύμφωνα με το UCL, οι κλινικοί γιατροί εκφράζουν ανησυχία ότι η χημειοθεραπεία προσφέρει μικρό όφελος στους ασθενείς με τον πιο κοινό τύπο καρκίνου του μαστού. Το πανεπιστήμιο εκτιμά ότι περισσότεροι από 5.000 ασθενείς του NHS θα μπορούσαν κάθε χρόνο να αποφύγουν τη θεραπεία χάρη στη νέα μέθοδο.

Η Karen Bonham από το Κάρντιφ, που συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «τεράστια ανακούφιση» και είπε πως αισθάνεται «σαν Χριστούγεννα».

Η 64χρονη απέφυγε τη χημειοθεραπεία χάρη στο τεστ Prosigna και έχει λάβει οκτώ χρόνια ακτινοθεραπείας και ορμονοθεραπείας. «Η διάγνωση και η θεραπεία του καρκίνου μπορεί να είναι σοκαριστικές», ανέφερε, προσθέτοντας: «Σε ωθούν σε έναν κόσμο αβεβαιότητας· οι προτεραιότητες της ζωής αλλάζουν – απλώς θέλεις να επιβιώσεις».

Προς πιο εξατομικευμένες θεραπείες

Τα αποτελέσματα της μελέτης θα παρουσιαστούν στο ετήσιο συνέδριο της American Society of Clinical Oncology, το μεγαλύτερο συνέδριο για τον καρκίνο παγκοσμίως, που πραγματοποιείται στο Σικάγο των ΗΠΑ.

Ο επικεφαλής ερευνητής της δοκιμής και καθηγητής ογκολογίας μαστού στο UCL Cancer Institute, καθηγητής Rob Stein, δήλωσε: «Τα αποτελέσματα αυτά σηματοδοτούν ένα σημαντικό βήμα προς πιο εξατομικευμένες θεραπείες».

Όπως τόνισε, η μελέτη χρησιμοποίησε επιτυχώς τη βιολογία του όγκου για τη λήψη αποφάσεων, αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε κλινικά χαρακτηριστικά. «Για τους ασθενείς, αυτό σημαίνει ότι πολλοί μπορούν να απαλλαγούν από το σωματικό και συναισθηματικό βάρος της χημειοθεραπείας και τις μακροπρόθεσμες παρενέργειές της», πρόσθεσε.

Ο καθηγητής υπογράμμισε επίσης ότι για τα συστήματα υγείας, η προσέγγιση αυτή αντιπροσωπεύει μια πιο αποδοτική και τεκμηριωμένη χρήση πόρων. Σύμφωνα με το UCL, δεν είναι ακόμη γνωστό αν τα ευρήματα ισχύουν για άτομα κάτω των 40 ετών, με τα σχετικά αποτελέσματα να αναμένονται τα επόμενα χρόνια.

BBC