Ισραηλινός στρατιώτης, που εμφανίζεται με το ψευδώνυμο «Τζόναθαν», καταθέτει την εμπειρία του στον Economist, περιγράφοντας τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και την απογοήτευσή από όσα βίωσε.

Ενώ αρχικά κατατάχθηκε με αίσθημα αποφασιστικότητας μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, σήμερα παραδέχεται ότι κυριαρχείται από αισθήματα ντροπής για όσα έζησε και είδε κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του Economist.

Η μαρτυρία του δόθηκε στην ισραηλινή οργάνωση Breaking the Silence, η οποία από το 2004 συγκεντρώνει καταθέσεις στρατιωτικών σχετικά με τη δράση του ισραηλινού στρατού στα παλαιστινιακά εδάφη. Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, η οργάνωση έχει συλλέξει περισσότερες από 6.000 μαρτυρίες όλα αυτά τα χρόνια.

Ο «Τζόναθαν» αναφέρει ότι αμέσως μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου θεωρούσε απολύτως δικαιολογημένη τη στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα, θεωρώντας ότι «δεν υπήρχε άλλη επιλογή» πέρα από τη στρατιωτική απάντηση.

Όπως εξηγεί, η πραγματικότητα που συνάντησε στο πεδίο των επιχειρήσεων τον έκανε σταδιακά να επανεξετάσει τις αρχικές του απόψεις και να καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα.

«Η λέξη άμαχος δεν αναφερόταν»

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, οι μονάδες που εισήλθαν στη Γάζα δεν είχαν λάβει σαφείς κατευθύνσεις σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των αμάχων.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η βασική προτεραιότητα των στρατιωτών ήταν η αποφυγή φίλιων πυρών και η προστασία των δικών τους δυνάμεων, ενώ η διάκριση ανάμεσα σε μέλη της Χαμάς και σε άμαχους πολίτες δεν αποτελούσε κεντρικό στοιχείο των οδηγιών που λάμβαναν.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, είχε διαμορφωθεί η αντίληψη ότι όσοι παρέμεναν σε περιοχές που είχαν εκκενωθεί ή είχαν δεχθεί βομβαρδισμούς μπορούσαν να θεωρηθούν πιθανή απειλή. Παράλληλα, άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας αντιμετωπίζονταν συχνά ως πιθανοί στόχοι, ακόμη και στην περίπτωση που δεν έφεραν οπλισμό.

Σήμερα ο ίδιος χαρακτηρίζει αυτή την προσέγγιση λανθασμένη, ανήθικη και αντίθετη προς τις αρχές του διεθνούς δικαίου.

Οι ισχυρισμοί για χρήση ανθρώπινων ασπίδων

Ένα από τα πλέον σοβαρά ζητήματα που αναδεικνύονται στη μαρτυρία αφορά τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνταν Παλαιστίνιοι κατά τη διάρκεια στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Ο στρατιώτης περιγράφει μια διαδικασία που, όπως αναφέρει, ήταν γνωστή ως «Mosquito Protocol». Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, συλληφθέντες Παλαιστίνιοι υποχρεώνονταν να προηγούνται των ισραηλινών δυνάμεων κατά την είσοδο σε κτίρια ή άλλους χώρους που θεωρούνταν επικίνδυνοι, ώστε να εντοπίζονται τυχόν εκρηκτικοί μηχανισμοί ή ενέδρες.

Όπως σημειώνεται στο άρθρο, η συγκεκριμένη πρακτική φέρεται να επεκτάθηκε σταδιακά όσο εξελισσόταν ο πόλεμος και να χρησιμοποιήθηκε από διαφορετικές στρατιωτικές μονάδες.

Το Economist υπενθυμίζει ότι η χρήση ανθρώπινων ασπίδων απαγορεύεται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, ενώ αναφέρει ότι ο ισραηλινός στρατός έχει ανακοινώσει τη διεξαγωγή έρευνας για σχετικές καταγγελίες.

Οι καταστροφές κτιρίων και ολόκληρων συνοικιών

Ο «Τζόναθαν» υποστηρίζει ότι με την πάροδο του χρόνου οι κατεδαφίσεις εξελίχθηκαν σε βασικό αντικείμενο δράσης για πολλές μονάδες πεζικού.

Παρότι οι επιχειρήσεις συνοδεύονταν από στρατιωτικές αιτιολογήσεις, όπως η εξουδετέρωση υποδομών της Χαμάς ή η δημιουργία ζωνών ασφαλείας, ο ίδιος αναφέρει ότι συχνά δυσκολευόταν να κατανοήσει γιατί ήταν αναγκαία η ολοκληρωτική καταστροφή ολόκληρων γειτονιών.

Όπως εξομολογείται, όταν μέλη της οικογένειάς του τον ρωτούσαν για ποιο λόγο καίγονταν ή ισοπεδώνονταν κατοικίες, αδυνατούσε να δώσει μια απάντηση που να τον πείθει.

Η θέση των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων

Το δημοσίευμα φιλοξενεί και την επίσημη απάντηση των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), οι οποίες απορρίπτουν τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς.

Στην τοποθέτησή τους προς το περιοδικό, οι IDF αναφέρουν ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις διεξάγονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις θεμελιώδεις αρχές της αναλογικότητας, της διάκρισης στρατιωτικών και πολιτικών στόχων, καθώς και της προστασίας των αμάχων.

Παράλληλα, απορρίπτουν τις καταγγελίες περί συστηματικής χρήσης ανθρώπινων ασπίδων, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές απαγορεύονται ρητά από τις στρατιωτικές διαταγές και ότι κάθε σχετική αναφορά εξετάζεται από τις αρμόδιες αρχές.

Σε ό,τι αφορά τις καταστροφές κτιρίων, ο ισραηλινός στρατός υποστηρίζει ότι η Χαμάς αξιοποιούσε συστηματικά πολιτικές υποδομές για στρατιωτικούς σκοπούς και ότι η καταστροφή περιουσιών επιτρεπόταν αποκλειστικά όταν υπήρχε σαφής επιχειρησιακή ανάγκη.

«Το πρόβλημα είναι το σύστημα»

Καθώς ο πόλεμος συνεχιζόταν χωρίς να διαφαίνεται άμεσο τέλος, ο «Τζόναθαν» δηλώνει ότι ένιωθε ολοένα και μεγαλύτερη απογοήτευση.

Αν και αναγνωρίζει τη δική του ευθύνη για ενέργειες στις οποίες συμμετείχε, θεωρεί ότι το βασικό πρόβλημα δεν εντοπίζεται στους απλούς στρατιώτες που εκτελούσαν διαταγές, αλλά στις πολιτικές και στρατιωτικές επιλογές που καθόρισαν τη συνολική στρατηγική του πολέμου.

«Η συστηματική καταστροφή στη Γάζα δεν ήταν απόφαση των στρατιωτών», αναφέρει στο περιοδικό. «Ήταν πολιτική».

Η μαρτυρία αυτή έρχεται να προστεθεί στη διεθνή συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη γύρω από τον πόλεμο στη Γάζα, τις καταγγελίες για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και το βαρύ ανθρώπινο τίμημα μιας σύγκρουσης που έχει στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό του Ισραήλ όσο και διεθνώς.