Σε μια κίνηση μείζονος διπλωματικής κλιμάκωσης προχώρησε το Ισραήλ, ανακοινώνοντας την Τρίτη το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η απόφαση αποτελεί άμεση απάντηση στους κοινούς σχεδιασμούς του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και του Καναδά για την απαγόρευση εισαγωγών προϊόντων που προέρχονται από τους ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη.
Η ισραηλινή κυβέρνηση συνόδευσε την κίνηση αυτή με μια σειρά πρόσθετων αυστηρών αντιμέτρων εις βάρος του Λονδίνου, εξοστρακίζοντας τη Βρετανία από συντονιστικές αποστολές για τη Γάζα και απαγορεύοντας την είσοδο σε Βρετανούς αξιωματούχους.
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον παρενέβη δυναμικά στην κρίση, με τον πρέσβη των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι (Mike Huckabee), να προειδοποιεί το Λονδίνο για εκτεταμένες οικονομικές συνέπειες στις Ηνωμένες Πολιτείες και για σοβαρές αναταράξεις στον τομέα της προμήθειας φαρμάκων.
Τα αντίποινα του Τελ Αβίβ: Λουκέτο στο προξενείο, μπλόκο στον Κόρμπιν και αποπομπή από τη Γάζα
Το βρετανικό προξενείο στην Ανατολική Ιερουσαλήμ αποτελεί κρίσιμο δίαυλο επαφής, καθώς είναι επίσημα διαπιστευμένο στην Παλαιστινιακή Αρχή στη Δυτική Όχθη. Το κλείσιμό του συνιστά ευθεία υποβάθμιση των διμερών διπλωματικών σχέσεων και περιορίζει δραστικά την επιχειρησιακή παρουσία της Βρετανίας στην περιοχή.
Παράλληλα, όπως ανακοίνωσε ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ (Gideon Saar), τα αντίμετρα του Τελ Αβίβ επεκτείνονται σε πολλαπλά επίπεδα:
-
Η Βρετανία παύει να συμμετέχει στην υπό αμερικανική ηγεσία αποστολή συντονισμού για τη Λωρίδα της Γάζας.
-
Επιβάλλεται απαγόρευση εισόδου στο Ισραήλ σε Βρετανούς αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων ο πρώην ηγέτης του Εργατικού Κόμματος Τζέρεμι Κόρμπιν (Jeremy Corbyn), καθώς και σε άλλους Βρετανούς υπηκόους.
Η σύγκρουση Σάαρ με τον Βρετανό ΥΠΕΞ Έντ Μίλιμπαντ
Ο επικεφαλής της ισραηλινής διπλωματίας εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της βρετανικής κυβέρνησης, καταγγέλλοντας ευθεία ανάμειξη στις εσωτερικές πολιτικές διαδικασίες του Ισραήλ:
«Η βρετανική κίνηση είναι ηθικά στρεβλή και συνιστά κατάφωρη ανάμειξη στις υποθέσεις ενός κυρίαρχου κράτους και στην εκλογική του διαδικασία».
Ο κ. Σάαρ στράφηκε ανοιχτά και κατά του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Έντ Μίλιμπαντ (Ed Miliband), απορρίπτοντας πλήρως τις δηλώσεις του περί εθνοκάθαρσης των Παλαιστινίων από το Ισραήλ, τις οποίες χαρακτήρισε κατηγορηματικά ως «εξωφρενικά ψεύδη».
Η αμερικανική παρέμβαση: Οι προειδοποιήσεις Χάκαμπι για οικονομικό αντίκτυπο και φάρμακα
Στην αντιπαράθεση παρενέβη άμεσα ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, εκτιμώντας ότι οι επιλογές του Λονδίνου θα έχουν αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα και ενεργοποιώντας το αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο πολιτειών των ΗΠΑ κατά των μποϊκοτάζ εις βάρος του Ισραήλ:
«Θα σας έλεγα ότι πιθανότατα θα έχει ένα πολύ αρνητικό αποτέλεσμα που δεν εξυπηρετεί όποιον στόχο, ίσως, έχουν οι Βρετανοί. Βάσει της νομοθεσίας της Φλόριντα —και υπάρχουν και άλλες πολιτείες με παρόμοιους νόμους— εάν οι Βρετανοί προχωρήσουν σε μια τέτοια κίνηση εναντίον του εταίρου Ισραήλ, δεν θα μπορούν να δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στη Φλόριντα. Αυτό σημαίνει ότι θα δείτε τεράστιο οικονομικό αντίκτυπο στις βρετανικές επιχειρήσεις, στις οποίες θα απαγορευτεί να συναλλάσσονται όχι μόνο στη Φλόριντα, αλλά σε μια σειρά από πολιτείες σε ολόκληρη τη χώρα».
Πέρα από τις κυρώσεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Αμερικανός αξιωματούχος υπογράμμισε την εξάρτηση του βρετανικού συστήματος υγείας από την ισραηλινή φαρμακοβιομηχανία, θέτοντας παράλληλα ζήτημα άνισης μεταχείρισης:
«Εάν οι Βρετανοί προχωρήσουν και επιβάλουν κάποιου είδους μποϊκοτάζ και κυρώσεις, οι επιπτώσεις θα είναι σημαντικές. Το 25% των φαρμάκων που αγοράζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο κατασκευάζονται στο Ισραήλ. Πού, λοιπόν, θα τα αντικαταστήσετε; Και υποθέτω ότι ένα μεγάλο ερώτημα είναι: γιατί να ασκηθεί αυτού του είδους η πίεση στο Ισραήλ; Επιβάλλει επίσης το Ηνωμένο Βασίλειο τις ίδιες πολύ ισχυρές κυρώσεις στη Βόρεια Κορέα, στην Κίνα, στη Ρωσία; Δεν γνωρίζω γιατί το Ισραήλ στοχοποιείται μεμονωμένα για αυτού του είδους την προσοχή».
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
Τα εμπορικά μέτρα που πρότειναν η Βρετανία, η Γαλλία και ο Καναδάς την Τρίτη είναι τα τελευταία σε μια σειρά ενεργειών που στοχεύουν την εποικιστική πολιτική του Ισραήλ και υπογραμμίζουν την αυξανόμενη διπλωματική του απομόνωση μεταξύ ορισμένων από τους παραδοσιακούς συμμάχους του.
Σε αυτούς προσχώρησαν οι υπουργοί Εξωτερικών άλλων 10 χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Δανίας, της Νορβηγίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας και της Σουηδίας, σε μια δήλωση που επιβεβαιώνει την υποστήριξη σε μια κατόπιν διαπραγμάτευσης διευθέτηση δύο κρατών —ένα παλαιστινιακό κράτος που θα συνυπάρχει ειρηνικά δίπλα στο Ισραήλ. Η ανησυχία κλιμακώνεται σχετικά με την επέκταση των εποικισμών και τη βία στην κατεχόμενη από το Ισραήλ Δυτική Όχθη.
«Μαζί, είμαστε αποφασισμένοι: η λύση των δύο κρατών πρέπει να προστατευθεί και θα αναλάβουμε δράση επιδιώκοντας μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη», δήλωσαν.
Ο Μίλιμπαντ δήλωσε την Τρίτη ότι η Βρετανία δεν μπορεί πλέον απλώς να «καταγγέλλει» την αδικία και τον πόνο, αλλά έπρεπε να δράσει για να αντιταχθεί στην επέκταση των εποικισμών, η οποία, όπως είπε, απειλεί τη βιωσιμότητα ενός παλαιστινιακού κράτους.
«Διαδοχικές καναδικές κυβερνήσεις έχουν υποστηρίξει τη θέση ότι η λύση των δύο κρατών είναι ο δρόμος προς τα εμπρός για μια μακροπρόθεσμη ειρήνη που αντιμετωπίζει επίσης τις θεμιτές ανησυχίες ασφαλείας του Ισραήλ. Οι παράνομοι εποικισμοί στη Δυτική Όχθη υπονομεύουν σημαντικά αυτούς τους στόχους», έγραψε στο X η υπουργός Εξωτερικών του Καναδά, Ανίτα Ανάντ (Anita Anand).
Τα Ηνωμένα Έθνη, οι Παλαιστίνιοι και οι περισσότερες χώρες θεωρούν τους εποικισμούς παράνομους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Το Ισραήλ το αμφισβητεί αυτό. Ένα ρεπορτάζ του Reuters που δημοσιεύθηκε την Τρίτη διαπίστωσε ότι η κυβέρνηση του Ισραήλ χρηματοδοτεί ορισμένους από τους πιο ριζοσπαστικούς εποίκους της Δυτικής Όχθης, οι οποίοι χρησιμοποιούν παράνομα αγροκτήματα-φυλάκια (outpost farms) για να εκτοπίσουν Παλαιστινίους.
«ΦΡΕΝΗΡΗΣ ΕΠΕΚΤΑΣΗ» ΤΩΝ ΕΠΟΙΚΙΣΜΩΝ
Η Γαλλία, εισάγοντας επίσης απαγόρευση των προϊόντων από τη Δυτική Όχθη, επικαλέστηκε τη «φρενήρη επέκταση» των εποικισμών εκεί και μια «έξαρση της βίας» ως λόγους για την ανάληψη δράσης εκ μέρους της.
Αλλά ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio) δήλωσε την Τρίτη ότι οι κυρώσεις θα μπορούσαν να είναι αποσταθεροποιητικές για τη Δυτική Όχθη, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν θα ακολουθήσει τη Βρετανία, τη Γαλλία και τον Καναδά στον αποκλεισμό εισαγωγών από τους ισραηλινούς εποικισμούς.
Τα κύρια προϊόντα από τους εποικισμούς της Δυτικής Όχθης είναι αγροτικά, συμπεριλαμβανομένων χουρμάδων, εσπεριδοειδών, βοτάνων και κρασιού, και αποτελούν μόνο ένα απειροελάχιστο κλάσμα των συνολικών εξαγωγών του Ισραήλ.
Δεδομένου του μικρού όγκου εξαγωγών από τους εποικισμούς, οι εμπορικές απαγορεύσεις είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολικές και δεν θα πλήξουν τις ευρύτερες διμερείς εμπορικές ροές, αλλά αποτελούν μέρος ευρύτερων προσπαθειών για την ενίσχυση της υποστήριξης στη λύση των δύο κρατών, ακριβώς τη στιγμή που το Ισραήλ ανακοίνωσε την Τρίτη σχέδια για 1.000 νέες κατοικίες στη Δυτική Όχθη.
Ο Μίλιμπαντ, ο οποίος έγινε υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας τον Ιούλιο, προχώρησε παραπέρα, λέγοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πιστεύει πως συντελείται εθνοκάθαρση Παλαιστινίων σε περιοχές της Δυτικής Όχθης.
«Σήμερα αρνούμαστε να είμαστε απλοί θεατές σε περαιτέρω πόνο και στην καταστροφή της λύσης των δύο κρατών», δήλωσε ο Μίλιμπαντ, αναφερόμενος στη μακροχρόνια υποστήριξη της Βρετανίας στην ιδέα αυτή, στην οποία το Ισραήλ αντιτίθεται.
Το επίκεντρο των πρόσφατων ανησυχιών είναι το εποικιστικό έργο E1 του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη, όχι μακριά από την Ιερουσαλήμ, το οποίο θα διχοτομούσε γη που οι Παλαιστίνιοι επιδιώκουν για ένα μελλοντικό ανεξάρτητο κράτος.
ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΙΣΡΑΗΛ-ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΟΛΟΕΝΑ ΚΑΙ ΠΙΟ ΤΕΤΑΜΕΝΕΣ
Οι σχέσεις Ισραήλ-Ηνωμένου Βασιλείου έχουν γίνει ολοένα και πιο τεταμένες τα τελευταία χρόνια, με το Λονδίνο να επικρίνει τη συμπεριφορά του Ισραήλ στη Γάζα, την επέκταση των εποικισμών στη Δυτική Όχθη και τις αυξανόμενες επιθέσεις εποίκων εναντίον Παλαιστινίων.
Η Βρετανία το 2025 συντάχθηκε με άλλες χώρες για την αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους ως μέσο για την προώθηση της λύσης των δύο κρατών, και είχε ήδη επιβάλει κυρώσεις σχετικά με τους εποικισμούς της Δυτικής Όχθης τον Ιούνιο.
Η απαγόρευση της Γαλλίας σε αγαθά από τους ισραηλινούς εποικισμούς έρχεται εν μέσω αυξανόμενης απογοήτευσης μεταξύ ορισμένων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πίεσαν για μια απάντηση σε επίπεδο μπλοκ στην επέκταση των εποικισμών, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει να εξασφαλίσουν την ειδική πλειοψηφία που απαιτείται για δράση της ΕΕ, κυρίως λόγω της αντίθεσης από χώρες συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας.
Ο Μίλιμπαντ δήλωσε ότι η νέα νομοθεσία θα τεθεί σε ισχύ σε έξι έως εννέα μήνες, αλλά είπε ότι επιβάλλει επίσης άμεσα κυρώσεις σε έναν αριθμό εξτρεμιστών εποίκων οι οποίοι, όπως δήλωσε, είχαν υποστηρίξει πράξεις βίας.
Αναγνωρίζοντας την απειλή για το Ισραήλ από το Ιράν, ο Μίλιμπαντ πρόσθεσε ότι θα επιβάλει κυρώσεις στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Al-Qard Al-Hassan που διαχειρίζεται η Χεζμπολάχ και θα επανεπιβάλει οικονομικές κυρώσεις στο Ιράν σε ευθυγράμμιση με την ΕΕ και τις ΗΠΑ.
($1 = 0,7393 λίρες)



