Έντονες εσωτερικές αναταράξεις και θεσμική κρίση γνωρίζει το τελευταίο διάστημα η «Εφημερίδα των Συντακτών» (ΕΦΣΥΝ), μετά από διαδοχικές απομάκρυνσεις γνωστών υπογραφών και δημόσιες καταγγελίες για παρεμβάσεις στο περιεχόμενο των δημοσιευμάτων.

Μετά την απόλυση του δημοσιογράφου Μάριου Διονέλλη τον περασμένο Φεβρουάριο, η πρόσφατη απομάκρυνση και του Γιάννη Κιμπουρόπουλου —η οποία ακολούθησε την καταγγελία του για λογοκρισία σε κείμενο που αφορούσε τη ΔΕΗ— ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για την κατεύθυνση της εκδοτικής γραμμής υπό τη νέα διοίκηση του ομίλου Μελισσανίδη.

Το χρονικό των καταγγελιών για λογοκρισία και οι επιχειρηματικοί όμιλοι

Η ρήξη στο εσωτερικό της εφημερίδας ήρθε στην επιφάνεια όταν ο Γιάννης Κιμπουρόπουλος δημοσιοποίησε την καταγγελία του για την απόρριψη κειμένου του, με την αιτιολογία ότι αυτό «άγγιζε τη ΔΕΗ». Σύμφωνα με τον κ. Διονέλλη, το επίμαχο άρθρο δεν περιείχε κάποια αποκάλυψη ή σκάνδαλο, αλλά κατέγραφε τις διαφορετικές οπτικές, κυρίως των εργαζομένων στα εργοστάσια, γύρω από τη διαδικασία της βίαιης απολιγνιτοποίησης της χώρας —στοιχεία που είναι ήδη δημόσια γνωστά.

Στο κείμενό του, ο κ. Κιμπουρόπουλος έθετε ένα καίριο ερώτημα για τη σχέση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης με τους μεγάλους διαφημιζομένους:

«[…] είναι τόσο ρητές οι εντολές της ΔΕΗ προς τα ΜΜΕ να μην αφήνεται η παραμικρή σκιά εις βάρος της στα δημοσιεύματα όσο δίνει διαφήμιση; Ή μήπως οι διευθύνσεις των ΜΜΕ στα οποία δίνει διαφήμιση υπερ-ερμηνεύουν τις “διακριτικές” υποδείξεις και απαιτήσεις της διαφημιζόμενης εταιρείας, από αφέλεια, φόβο ή ιδιοτέλεια;»

Όπως αναφέρει ο Μάριος Διονέλλης, ανάλογα φαινόμενα είχε καταγγείλει στο παρελθόν και ο επίσης απολυμένος δημοσιογράφος Τάσος Τσακίρογλου, αναφερόμενος σε λογοκρισία δικού του κειμένου που σχετιζόταν με την ίδια επιχείρηση ενέργειας.

Στη δική του περίπτωση, ο Μάριος Διονέλλης επισημαίνει ότι το άρθρο που οδήγησε στην απομάκρυνσή του —και το οποίο αποτελεί πλέον μέρος της αγωγής του κατά του ομίλου Μελισσανίδη— αφορούσε τις επίσημες και ήδη δημοσιευμένες αποφάσεις του Υπουργείου Υποδομών.

Το ρεπορτάζ κατέγραφε ότι οι κατασκευαστικές εταιρείες ΤΕΡΝΑ, ΑΚΤΩΡ και INTRAKAT, οι οποίες υλοποιούν τα έργα του ΒΟΑΚ και του νέου αεροδρομίου στην Κρήτη, έλαβαν αποζημιώσεις ύψους 509 εκατομμυρίων ευρώ λόγω καθυστερήσεων του ελληνικού δημοσίου.

Όπως καταγγέλλει ο κ. Διονέλλης, η διεύθυνση του ζήτησε να απαλείψει τα ονόματα των συγκεκριμένων κατασκευαστικών εταιρειών από το κείμενο, και όταν ο ίδιος αρνήθηκε, το δημοσίευμα αποσύρθηκε.

Η πολιτική διάσταση και το παράδοξο της στήριξης στον Αλέξη Τσίπρα

Μια από τις πιο σύνθετες πτυχές της κρίσης στην ΕΦΣΥΝ αφορά την έντονη πολιτική στήριξη που παρέχει η εφημερίδα στο νέο κόμμα και προσωπικά στον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Ο κ. Διονέλλης αναδεικνύει μια σημαντική αντίφαση ανάμεσα στην εσωτερική διαχείριση των ρεπορτάζ και την πολιτική γραμμή που προβάλλεται στις σελίδες του εντύπου.

Συγκεκριμένα, στις 27 Απριλίου, η εφημερίδα φιλοξένησε εκτενή παρέμβαση του κ. Τσίπρα, με τίτλο: «Αλέξης Τσίπρας: Το “μεγάλο κόλπο” της ΔΕΗ με την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος». Η δήλωση αυτή αποτελούσε ευθεία καταγγελία για τη διαχείριση 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ κρατικού χρήματος.

Αναλύοντας το παράδοξο αυτό, ο κ. Διονέλλης σημειώνει:

«Η ίδια εφημερίδα, που απολύει τον Κιμπουρόπουλο επειδή το κείμενό του για την απολιγνιτοποίηση κάπου… “αγγίζει τη ΔΕΗ”, η ίδια αυτή εφημερίδα να υμνεί τον Αλέξη που καταγγέλλει τη ΔΕΗ και την κυβέρνηση για σκάνδαλο με κρατικό χρήμα; Αλήθεια τώρα;»

Η κριτική επεκτείνεται και στις προεκλογικές υποσχέσεις του πολιτικού αρχηγού για την επιβολή «πατριωτικής εισφοράς» στους υπερπλούσιους, με τον απολυμένο δημοσιογράφο να αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν να επαγγέλλεται κανείς τη φορολόγηση των εργολάβων, των ενεργειακών ομίλων και των εφοπλιστών που ελέγχουν τα μέσα ενημέρωσης (συμπεριλαμβανομένου του νέου ιδιοκτήτη της εφημερίδας), όταν η ίδια η εφημερίδα που τον υποστηρίζει δεν ανέχεται ούτε την αναφορά των ονομάτων τους από τους συντάκτες της.

Πιο αναλυτικά, ο απολυμένος δημοσιογράφος της Εφημερίδας των Συντακτών Μάριος Διονέλλης σχολιάζοντας την απόλυση και του Γιάννη Κιμπουρόπουλου αναφέρει τα εξής:

Όταν πριν από περίπου δέκα μέρες ο Γιάννης Κιμπουρόπουλος δημοσίευσε την καταγγελία του για λογοκρισία που υπέστη από την Εφημερίδα των Συντακτών, υπήρξε ένα σημείο του κειμένου που με έβαλε σε σκέψεις. Ελεγε ο Γιάννης πως το κείμενό του (που κόπηκε επειδή «άγγιζε τη ΔΕΗ» όπως ρητά του είπανε), στην πραγματικότητα δεν έλεγε και τίποτα φοβερό.

Δεν είχε δηλαδή μια αποκάλυψη, ένα σκάνδαλο, έναν στημένο διαγωνισμό ή κάτι άλλο που θα μπορούσε να αποτελεί πραγματική είδηση ή καταγγελία. Στην ουσία, στο κείμενό του, επεσήμανε πως υπάρχουν και διαφορετικές οπτικές (ειδικά των εργαζομένων στα εργοστάσια της ΔΕΗ) για την βίαιη απολιγνιτοποίηση της χώρας. Ούτε η απολιγνιτοποίηση γίνεται στα κρυφά, ούτε οι αντιδράσεις των εργαζομένων είναι μυστικές. Εντούτοις, ο Γιάννης διερωτήθηκε: «είναι τόσο ρητές οι εντολές της ΔΕΗ προς τα ΜΜΕ να μην αφήνεται η παραμικρή σκιά εις βάρος της στα δημοσιεύματα όσο δίνει διαφήμιση; Ή μήπως οι διευθύνσεις των ΜΜΕ στα οποία δίνει διαφήμιση υπερ-ερμηνεύουν τις “διακριτικές” υποδείξεις και απαιτήσεις της διαφημιζόμενης εταιρείας, από αφέλεια, φόβο ή ιδιοτέλεια;»

Τα ίδια κατήγγειλε και ο επίσης απολυμένος Τάσος Τσακίρογλου, για λογοκρισία και σε δικό του κείμενο παλιότερα, όταν επίσης αφορούσε τη ΔΕΗ.

Στη δική μου περίπτωση, το κείμενο που κόπηκε (και ήδη αποτελεί κομμάτι της αγωγής μου έναντι του Ομίλου Μελισσανίδη) επίσης δεν είχε καμία φοβερή είδηση. Ελεγε πως οι κατασκευαστικές εταιρείες που φτιάχνουν τον ΒΟΑΚ και το νέο αεροδρόμιο στην Κρήτη (ΤΕΡΝΑ – ΑΚΤΩΡ – ΙΝΤRΑΚΑΤ)πήραν αποζημιώσεις μισού δις (για την ακρίβεια 509 εκατομμύρια) για καθυστερήσεις του κράτους στα συγκεκριμένα έργα. Ούτε αυτό ήταν «αποκάλυψη». Δημοσιευμένες αποφάσεις του υπουργείου Υποδομών ήταν, αναδημοσιευμένες ήδη σε πάμπολλα ΜΜΕ, κάποιες από αυτές είχαν ήδη γίνει θέμα και με ερωτήσεις στη Βουλή. Κανένα μυστικό, καμία καταγγελία, κανένα συγκλονιστικό ρεπορτάζ. Κι όμως, οι διευθυντές μου ζήτησαν να μην αναφέρω στο κείμενό μου τα ονόματα των εταιρειών – φυσικά αρνήθηκα και το κείμενο κόπηκε.

Τι συμβαίνει λοιπόν εδώ; Ποιες είναι ο… μπούσουλας της λογοκρισίας που έχει δοθεί από τη νέα διοίκηση; Είναι ο φόβος που φυλάει τα έρμα; Ή απλά αφέλεια, όπως λέει και ο Γιάννης; Είναι η αυτοσυντήρηση μη γίνει καμιά στραβή και θυμώσει το αφεντικό ή μήπως η ανησυχία του υποστατικού που λύνει και δένει πλέον μέσα στο μαγαζί, ότι θα χρεωθεί πως κάτι του ξέφυγε; Φτάνω να αναρωτιέμαι, τι θα μας είχε συμβεί, πέρα από τη λογοκρισία και την απόλυση, αν τυχόν όντως τολμούσαμε να κάνουμε μια μεγάλη αποκάλυψη που θα στερούσε χρήμα από τα ταμεία της ΔΕΗ, της ΤΕΡΝΑ, του ΑΚΤΟΡΑ, της ΙΝΤΡΑΚΑΤ και των άλλων φίλων του αφεντικού.

Και ο Τσίπρας που κολλάει;

Το ίδιο με ρώτησαν πολλοί και τον Φλεβάρη όταν συνόδευσα με την ίδια φωτογραφία το πρώτο κείμενό μου μετά την απόλυση. Κάποιοι καλοπροαίρετα, κάποιοι με βρισιές και κατάρες που τολμούσα να μπλέξω σε αυτή την υπόθεση τον ανανήψαντα ηγέτη.

Η Εφημερίδα του Μελισσανίδη (γιατί των Συντακτών δεν είναι πια) στηρίζει με πάθος το νέο κόμμα και τον Τσίπρα προσωπικά. Δείτε όμως ένα παράξενο φαινόμενο… Ο Τσίπρας στην προσπάθειά του να πείσει πως είναι αριστερός, λέει κάτι πολύ περίεργα πράγματα για αυτούς τους ισχυρούς που εμείς οι δημοσιογράφοι της ΕΦΣΥΝ δεν πρέπει να αγγίζουμε (π.χ. για την ιδιωτική ΔΕΗ, μια που πιάσαμε αυτό το παράδειγμα): Στην ίδια την ΕΦΣΥΝ, στις 27 Απριλίου διαβάζουμε: «Αλέξης Τσίπρας: Το “μεγάλο κόλπο” της ΔΕΗ με την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος».

Δηλαδή μια παρέμβαση – καταγγελία που βγάζει μάτι. Που αν πιστέψουμε πως όντως ο Τσίπρας το εννοεί αυτό το «σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος», βάζει σε πραγματικό κίνδυνο τα ταμεία της ΔΕΗ, στα οποία με την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου συνέρρευσαν 1,3 δις κρατικό χρήμα. Και που, με την παρέμβασή του ως πολιτικός αρχηγός, παρόλο που δεν λέει πουθενά τι θα κάνει μετά με τη ΔΕΗ, ας πιστέψουμε πως αφήνει κάποιες υποσχέσεις για διόρθωση του “μεγάλου κόλπου”, όταν με το καλό γίνει αυτός ξανά πρωθυπουργός. Κίνδυνος – θάνατος με λίγα λόγια για την εταιρία. Ενας κίνδυνος που μοστράρει φαρδιά – πλατιά στις σελίδες της εφημερίδας μας.

Θα μου πεις τώρα, το ίδιο είναι να το λέει ο Τσίπρας και το ίδιο ο Κιμπουρόπουλος ή εσύ; Εντάξει, δεν είναι το ίδιο, αλλά σας φαίνεται λογικό; Η ίδια εφημερίδα, που απολύει τον Κιμπουρόπουλο επειδή το κείμενό του για την απολιγνιτοποίηση κάπου… «αγγίζει τη ΔΕΗ», η ίδια αυτή εφημερίδα να υμνεί τον Αλέξη που καταγγέλλει τη ΔΕΗ και την κυβέρνηση για σκάνδαλο με κρατικό χρήμα; Αλήθεια τώρα;

Και βέβαια η ΔΕΗ είναι ένα μόνο παράδειγμα. Ο Αλέξης υπόσχεται πως όταν έρθει εν τη βασιλεία του, θα βάλει… πατριωτική εισφορά στους υπερπλούσιους. Δεν λέει βέβαια τα ονόματά τους, δεν λέει ούτε και πόση ακριβώς εισφορά θα τους βάλει αλλά εσείς ποιους λέτε να εννοεί; Αυτοί δεν είναι οι υπερπλούσιοι; Οι εργολάβοι, οι ενεργειάρχες και οι εφοπλιστές, που όλως τυχαίως ελέγχουν και τα media; (Μεταξύ αυτών και ο ίδιος ο Μελισσανίδης). Αυτοί δεν είναι που η σημερινή ΕΦΣΥΝ δεν ανέχεται ούτε καν να γράψουμε το όνομά τους, ούτε καν να τους αγγίξουμε;

Δες το ξανά: Ο Τσίπρας στηρίζεται από μία εφημερίδα που απολύει δημοσιογράφους επειδή αγγίζουν ολιγάρχες αλλά αν η στήριξη αποφέρει καρπούς, αυτός θα γίνει πρωθυπουργός για να τα βάλει με τους ίδιους ολιγάρχες που δεν θέλει να τους ακουμπάμε η εφημερίδα που τον στηρίζει. Ωραίο; Παράλογο;

Προφανώς κάποιος από τους δύο λέει ψέματα: Ή ο Μελισσανίδης κάνει στα ψέματα ότι στηρίζει τον Τσίπρα ή ο Τσίπρας λέει ψέματα ότι θα φορολογήσει τους φίλους του Μελισσανίδη. Λογικά ισχύει το δεύτερο, γιατί αν ισχύει το πρώτο, ο επόμενος που θα απολυθεί από την ΕΦΣΥΝ μόλις πει κάτι κακό, θα πρέπει να είναι ο… Τσίπρας.

Και η δημοσιογραφία;

Τελειώνω. (Είναι πολλά που πρέπει να ειπωθούν για όσα συμβαίνουν στην ΕΦΣΥΝ αλλά θα βαρεθείτε να τα διαβάζετε – Θα πούμε περισσότερα στο δικαστήριο) .

Μια ερώτηση μόνο:

Ο Αλέξης Τσίπρας βλέπει τι γίνεται στην εφημερίδα που τον στηρίζει;

Νιώθει πόσο τον εκθέτει η συμπεριφορά του Μελισσανίδη απέναντι σε όλους εμάς, πρώην και νυν εργαζόμενους; Είναι υπερήφανος που βρέθηκε δίπλα σε αυτόν τον επιχειρηματία στην δεξίωση, τότε στην Αίγλη του Ζαππείου; Τότε που μιλούσανε για μια «δημοκρατική εφημερίδα με ανυπότακτη δημοσιογραφία»; Είναι «αριστερή» πολιτική για τον Τύπο η καταστροφή του πιο ελπιδοφόρου εγχειρήματος στα ελληνικά ΜΜΕ από τη μεταπολίτευση και δώθε; Και είναι τιμητικό για τον Τσίπρα να τον στηρίζει μια εφημερίδα που καταστρέφει το μεγαλύτερο κεφάλαιό της, που είναι η ανεξαρτησία και η αξιοπιστία των δημοσιογράφων της;

Και οι δημοσιογράφοι που είναι κοντά στον Τσίπρα τι λένε για όλα αυτά; Ο «αντ’ αυτού» αρθρογράφος Θανάσης Καρτερός (που μπήκε στο μισθολόγιο της ΕΦΣΥΝ αμέσως μετά τη δική μου απόλυση) είναι εντάξει με όλα αυτά; Του αρκεί ένας μισθός και ένα βήμα στις σελίδες της εφημερίδας για να δίνει τη «γραμμή» σε όλο το φιλο-τσιπρικό σύμπαν, ώστε να κάνει ότι δεν βλέπει όλα όσα συμβαίνουν στους παρακάτω ορόφους; Διαβάζει για τον τρόπο που υπέκλεψαν χθες τα προσωπικά δεδομένα και τα αρχεία του Γιάννη Κιμπουρόπουλου από τον υπολογιστή του; Είναι υπερήφανος (και αυτός και ο Τσίπρας) για τη στήριξη από μια τέτοια ιδιοκτησία;

Και οι υπόλοιποι στην εφημερίδα;

Δεν μιλώ για τους διακηρυγμένους εντολοδόχους – για έναν από αυτούς ακούγεται ήδη το «αρχιρουφιάνος» όταν περνά στους διαδρόμους. Ούτε για τους άλλους πρόθυμους να πουν πως «δεν είναι αυτό που νομίζετε» βλέποντας «προσλήψεις» την ώρα που γίνονται απολύσεις. Μιλώ για εκείνους που πριν λίγες μέρες ανέδειξαν πρώτο σε ψήφους τον Γιάννη Κιμπουρόπουλο στις εκλογές για το ΔΣ του Συνεταιρισμού των Εργαζομένων. Που είδαν τη συμπαιγνία των προθύμων να του στερεί την προεδρία και σήμερα τον βλέπουν απολυμένο. Είναι εντάξει με όλα αυτά; Ο ίδιος ο Γιάννης λέει πως η “σιωπηρή διακριτικότητα” του προηγούμενου διαστήματος δεν αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική…

Η χθεσινή απόφαση της γενικής συνέλευσης των εργαζομένων ζητά, ορθά, την παρέμβαση των σωματείων μας και δείχνει προς την κήρυξη απεργίας. Φτάνει όμως αυτό; Και με τη δική μου απόλυση εστάλησαν ένα σωρό χαρτιά στις Ενώσεις μας και στην ίδια τη διοίκηση η οποία τα έκανε προσάναμμα για τις κρύες νύχτες του Φλεβάρη.

Εγώ έκανα αυτό που μπορούσα. Διεκδικώ στα δικαστήρια την ακύρωση της απόλυσής μου. Όχι επειδή περιμένω να ξαναδουλέψω στην ΕΦΣΥΝ αλλά επειδή πιστεύω πως αυτό ειδικά το μαγαζί δεν φτιάχτηκε για να κάνει τις δουλειές κανενός αφεντικού. Όταν εγκρίναμε την πώληση στον Μελισσανίδη σας είχα προτείνει να φτιάξουμε ένα νέο πραγματικά συνεργατικό μέσο για να μην χάσουμε τη φωνή μας. Και άλλα πολλά μπορούν να γίνουν.

Αντέχουμε ή θα περιμένουμε ο καθένας πότε θα έρθει η σειρά του; Το μόνο σίγουρο πάντως είναι πως δεν θα μας σώσει ούτε ο Τσίπρας…