Μια άγνωστη πτυχή της σύγχρονης ιστορίας της Κρήτης και μια δέσμευση που παρέμεινε εκκρεμής επί δεκαετίες, φέρνει στο φως η μαρτυρία του δημοσιογράφου Νίκου Αγγελάκη. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επίσκεψη της τότε Υπουργού Πολιτισμού, Μελίνας Μερκούρη, στο ιστορικό Θέρισο, και η δημόσια αναγγελία της για την αναστήλωση του Αγάλματος της Ελευθερίας — ενός μνημείου που παραμένει έως σήμερα κατακερματισμένο στο έδαφος, αποτελώντας μια «ανοιχτή πληγή» της περιόδου της δικτατορίας.

Η συνάντηση στο «Ξενία» και το ιστορικό βάρος της επετείου

Η ιστορική αναδρομή τοποθετείται στην παραμονή του εορτασμού της επετείου της Επανάστασης του Θερίσου. Η Μελίνα Μερκούρη, εκπροσωπώντας την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, είχε καταλύσει στο ξενοδοχείο «Ξενία», συνοδευόμενη από τον σύζυγό της και διεθνούς φήμης σκηνοθέτη, Ζυλ Ντασέν.

Σε μια κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον δημοσιογράφο Νίκο Αγγελάκη, η Υπουργός ενημερώθηκε διεξοδικά για την τύχη του Αγάλματος της Ελευθερίας. Το μνημείο, σύμβολο αγώνων, είχε γκρεμιστεί και κομματιαστεί κατά τη διάρκεια της Χούντας, και έκτοτε παρέμενε εγκαταλελειμμένο στο έδαφος. Η πληροφορία αυτή φέρεται να προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Μερκούρη, η οποία αντιλήφθηκε τη συμβολική σημασία της αποκατάστασής του, ειδικά σε έναν τόπο συνδεδεμένο με την ελευθερία και την επανάσταση.

Η ανακοίνωση της χρηματοδότησης από το βήμα του Θερίσου

Κατά τη διάρκεια της κεντρικής επετειακής εκδήλωσης στο Θέρισο, όπου η Μελίνα Μερκούρη ήταν η βασική ομιλήτρια, η δέσμευση απέκτησε επίσημο χαρακτήρα. Ενώπιον των παρισταμένων, η Υπουργός Πολιτισμού ανακοίνωσε τη διάθεση σημαντικής χρηματοδότησης προκειμένου να ξεκινήσουν άμεσα οι εργασίες αναστήλωσης του μνημείου.

Η αναγγελία αυτή χαιρετίστηκε τότε ως μια κίνηση αποκατάστασης της ιστορικής συνέχειας και απόδοσης τιμής στους δημοκρατικούς αγώνες. Η παρουσία της Μερκούρη, με το ειδικό βάρος που έφερε ως προσωπικότητα διεθνούς κύρους, προσέδιδε στην υπόσχεση μια αίσθηση βεβαιότητας για την υλοποίησή της.

Ένα ερώτημα που παραμένει αναπάντητο επί δεκαετίες

Παρά τις επίσημες διακηρύξεις και την ανακοίνωση των κονδυλίων, η αναστήλωση του Αγάλματος της Ελευθερίας δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Τα κομμάτια του αγάλματος παραμένουν έως σήμερα στο έδαφος, «καταγραμμένα» μόνο στη μνήμη όσων έζησαν εκείνη την εποχή.

Η μαρτυρία του κ. Αγγελάκη καταλήγει σε ένα καίριο ερώτημα που αφορά τη γραφειοκρατία, την πολιτική συνέχεια και την τύχη των δημόσιων δεσμεύσεων στην Ελλάδα. Γιατί, παρά τη διαπιστωμένη ανάγκη και την εξασφαλισμένη —σύμφωνα με τις τότε ανακοινώσεις— χρηματοδότηση, το έργο δεν προχώρησε; Η απάντηση σε αυτό το «γιατί» δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς στο παρόν.