Στην Κρήτη, και αυτό το καλοκαίρι, βρισκόμαστε ξανά αντιμέτωποι με ένα νέο μεταναστευτικό ρεύμα. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Οκτώβριο του 2025, η κυβέρνηση, μέσω του αρμόδιου Υπουργού κ. Πλεύρη, σχεδόν θριαμβολογούσε, υποστηρίζοντας ότι με τα μέτρα που έλαβε μείωσε τις αφίξεις κατά 40%.

Στην πραγματικότητα, η μείωση αυτή δεν αφορούσε την Κρήτη, η οποία την ίδια περίοδο κατέγραφε αύξηση 400% στις αφίξεις μεταναστών από τη Λιβύη. Αυτό που αποκαλύφθηκε ήταν μια ουσιαστική μετατόπιση των μεταναστευτικών διαδρομών και, ταυτόχρονα, η αποτυχία της πολιτικής αποτροπής.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ροές από τα τουρκικά παράλια προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου έχουν σχεδόν εκμηδενιστεί. Όμως, αυτό δεν οφείλεται στις ενέργειες του Υπουργείου Μετανάστευσης, όπως αφήνεται να εννοηθεί, αλλά σε εξωγενείς παράγοντες: γεωπολιτικές πιέσεις, ευρωτουρκικές συμφωνίες και, ενδεχομένως, στις μεταβαλλόμενες πολιτικές της Άγκυρας.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το μεταναστευτικό δεν σταμάτησε — απλώς μετατοπίστηκε. Οι ροές δεν εξαφανίστηκαν, στράφηκαν προς τις αφρικανικές ακτές και συγκεκριμένα στη Λιβύη. Μια χώρα που κάποτε, επί Καντάφι, αποτελούσε σύμμαχο, σήμερα είναι ένα αποτυχημένο κράτος που κυβερνάται από εγκληματίες. Το αποτέλεσμα είναι η Κρήτη να έχει πλέον μετατραπεί σε ένα νέο, βασικό σημείο εισόδου μεταναστών προς την Ελλάδα.

Το Υπουργείο γνώριζε ότι αυτή η μετατόπιση θα συνέβαινε. Όμως, αντί να προετοιμαστεί, να δημιουργήσει τις κατάλληλες υποδομές, να εξοπλίσει τις αρχές με τα απαραίτητα μέσα για να ανταπεξέλθουν και να προχωρήσει σε κινήσεις που θα περιόριζαν τις ροές, επέλεξε να λειτουργήσει με όρους φθηνού λαϊκισμού — και μάλιστα στο όνομα της πατρίδας.

Ο Υπουργός Μετανάστευσης πόλωσε το κλίμα στην Κρήτη, μιλώντας πρώτος για «εισβολείς» που η κυβέρνησή του θα αποτρέψει. Αυτή η επιλογή της πόλωσης δεν ήταν καθόλου τυχαία.

Την ίδια ακριβώς περίοδο πέρυσι, στον δημόσιο λόγο κυριαρχούσαν οι σοβαρότατες αποκαλύψεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η εμπλοκή κυβερνητικών στελεχών είχε πολύ αρνητικό αντίκτυπο στη δημοφιλία της κυβέρνησης, γεγονός που αποτυπωνόταν ξεκάθαρα στις δημοσκοπήσεις. Έτσι, η κυβέρνηση επέλεξε να μεταφέρει τη συζήτηση σε ένα πεδίο που θεωρούσε ευνοϊκό για την ίδια: το μεταναστευτικό.

Μίλησε για «εξωτερικό εχθρό» και «οργανωμένο εισβολέα», κανονικοποιώντας ακροδεξιά αφηγήματα, με μοναδικό σκοπό να εγκλωβίσει την κεντροαριστερή αντιπολίτευση σε μειονεκτική θέση. Τόσο κοντόφθαλμη αποδείχθηκε η πολιτική της.

Στο πλαίσιο αυτής της τεχνητής κρίσης, υιοθετήθηκαν μέτρα που παραβιάζουν ευθέως το Διεθνές Δίκαιο, όπως η τρίμηνη αναστολή της δυνατότητας κατάθεσης αιτήματος ασύλου, μετατρέποντας την Κρήτη σε έναν χώρο «παγώματος» δικαιωμάτων.

Το πρόβλημα, όμως, δεν επιλύεται με επικοινωνιακά τεχνάσματα ούτε με στρατιωτικού τύπου ρητορική. Η μετάθεση της συζήτησης από τα πραγματικά κοινωνικά προβλήματα —όπως η διαφθορά, η ακρίβεια και η διάλυση των δημόσιων δομών— προς έναν εξωτερικό «κίνδυνο», αποτελούσε στην ουσία της μια τακτική αντιπερισπασμού με ολέθριες συνέπειες.

Υπηρετώντας μικροπολιτικές σκοπιμότητες, η κυβέρνηση οδηγήθηκε σε απόλυτη αποτυχία στο πεδίο: παρά τα σκληρά μέτρα που εφαρμόστηκαν οι αφίξεις από τη Λιβύη όχι μόνο δεν μειώθηκαν, αλλά καταγράφουν διαρκώς νέα ρεκόρ.

Το χειρότερο είναι ότι, έχοντας στρώσει το έδαφος για την κυριαρχία του ακροδεξιού αφηγήματος, η κυβέρνηση δέχεται πλέον επίθεση από εξίσου λαϊκιστικές φωνές, οι οποίες την κατηγορούν ότι οι αφίξεις αυξάνονται επειδή δεν είναι «αρκετά σκληρή» — λες και τα σκληρά μέτρα που δοκιμάστηκαν είχαν την οποιαδήποτε επιτυχία!

Έτσι, φτάσαμε στο σημείο να ακούμε συμπολίτες μας να ζητούν ακόμα και τον πνιγμό ανθρώπων στη θάλασσα, ενώ άλλοι αντιδρούν όταν κάποια άρθρα επισημαίνουν το αυτονόητο: ότι θα έπρεπε να δίνονται παπούτσια σε ξυπόλητους μετανάστες που περπατούν πάνω στην καυτή καλοκαιρινή άσφαλτο.

Αύριο, ο Υπουργός Μετανάστευσης θα επισκεφθεί την Κρήτη. Ωστόσο, παρόλο που το μεταναστευτικό ρεύμα παρουσιάζει πλέον σημαντική ροή και προς το Ηράκλειο και εκεί εντοπίζεται το πρόβλημα ως και προς τις δομές που δεν υπάρχουν, ο ίδιος απέφυγε να μεταβεί, φοβόμενος ίσως τις αντιδράσεις που θα αντιμετώπιζε. Αν αυτό δεν αποτυπώνει ανάγλυφα το μέγεθος της αποτυχίας της κυβερνητικής πολιτικής, τότε τι το αποτυπώνει;

Το μεταναστευτικό δεν είναι ένα ζήτημα που μπορεί να «λυθεί» επικοινωνιακά, ούτε επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση πρόσκαιρων κυβερνητικών αναγκών. Πρόκειται για μια σύνθετη, βαθιά ανθρώπινη και διεθνή πρόκληση, η οποία απαιτεί συγκροτημένο σχέδιο, σοβαρές υποδομές, αλληλεγγύη, ευρωπαϊκή συνεργασία και, πάνω απ’ όλα, απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Αντί για κραυγές περί «εισβολής», η Κρήτη χρειάζεται διαφανή ενημέρωση, ουσιαστική υποστήριξη, νηφάλιο διάλογο και προπαντός ένα πραγματικό πλάνο διαχείρισης. Αυτό που δε χρειάζεται είναι πολιτικά παιχνίδια στην πλάτη των Κρητικών και των μεταναστών.

Ο μεγάλος φόβος είναι ότι, καθώς οι εκλογές πλησιάζουν, πολλοί επενδύουν ήδη στο μεταναστευτικό με ξεκάθαρα λαϊκιστική στόχευση, αποσκοπώντας στη συσπείρωση και τη συγκέντρωση ψήφων από αγανακτισμένους πολίτες. Για να διαμορφωθεί όμως αυτή η κατάσταση, έβαλε καθοριστικά το χέρι της και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.

Το δίλημμα, επομένως, είναι σαφές: θα οικοδομήσουμε βιώσιμες λύσεις ή θα συνεχίσουμε να κυνηγάμε εφήμερες εντυπώσεις;

Ο πολιτικός και θεσμικός κατήφορος δεν είναι αναπόφευκτος· μπορεί και πρέπει να ανακοπεί. Η επιλογή αφορά όλους μας και ξεκινά από την καθαρή αναγνώριση της πραγματικότητας — όχι από την παραμόρφωσή της.