Το 60 Minutes επαναφέρει στο φως τη συνέντευξη-ντοκουμέντο του τότε προέδρου Αλί Χαμενεΐ — «Η Δύση δεν γνωρίζει την αλήθεια για το Ιράν», δήλωνε από το πρώην ανάκτορο του Σάχη — Οι δηλώσεις για την Αμερική, τον πόλεμο με το Ιράκ, τις εκτελέσεις και τη Χεζμπολάχ που αποκτούν νέα βαρύτητα μετά τον θάνατό του

Τον Μάρτιο του 2026, ο Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε ισραηλινο-αμερικανική επίθεση που έπληξε το συγκρότημά του. Ήταν ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν από το 1989 — ο άνθρωπος που καθόρισε την πορεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Στο πλαίσιο αυτής της εξέλιξης, το αμερικανικό 60 Minutes έφερε ξανά στο φως ένα μοναδικό ντοκουμέντο: τη μοναδική τηλεοπτική συνέντευξη που έδωσε ποτέ ο Χαμενεΐ σε δυτικό μέσο ενημέρωσης.

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε το 1982, μόλις τρία χρόνια μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, όταν ο Χαμενεΐ ήταν ακόμα πρόεδρος της χώρας — όχι Ανώτατος Ηγέτης. Ο δημοσιογράφος Τζορτζ Νέγκους του 60 Minutes ταξίδεψε στο Ιράν και πήρε τη συνέντευξη μέσα σε ένα από τα πρώην ανάκτορα του Σάχη, μετατρεπμένο σε έδρα της νέας εξουσίας. Η εκπομπή περιλαμβάνει τμήματα που δεν είχαν μεταδοθεί ποτέ πριν. Η συνέντευξη διεξήχθη με κρατικά διορισμένο μεταφραστή.

«Το μεγαλύτερο κέρδος ήταν ότι ο Σάχης δεν υπάρχει πια»

Στην ερώτηση τι κέρδισε ο ιρανικός λαός από την επανάσταση, ο Χαμενεΐ απάντησε μέσω ενός παραδείγματος: ένας Ιρανός συγγραφέας, ερωτηθείς για το τι κέρδισε, απάντησε ότι το κέρδος του ήταν η ημέρα που έφυγε ο Σάχης. Κατά τον τότε πρόεδρο Χαμενεΐ, ο Σάχης αποτελούσε σύμβολο ξένης κυριαρχίας στο Ιράν. Η απομάκρυνσή του σήμαινε ότι η ασφαλής βάση αμερικανικής επιρροής στη χώρα δεν υπήρχε πλέον.

Στο ερώτημα ποιος κυβερνά πραγματικά το Ιράν — ο Αγιατολάχ Χομεϊνί, ο πρόεδρος ή το κοινοβούλιο — ο Χαμενεΐ απάντησε ότι η χώρα διοικείται σύμφωνα με το Σύνταγμα από τρεις εξουσίες: εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η καθοδήγηση και οι συμβουλές του Αγιατολάχ Χομεϊνί διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο.

Εκτελέσεις, τρομοκρατία και ο ρόλος της αριστεράς

Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε στα στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας, σύμφωνα με τα οποία είχαν εκτελεστεί σχεδόν 4.000 άνθρωποι, ενώ αναφέρονταν φυλακίσεις και βασανιστήρια. Ο Χαμενεΐ απάντησε ότι η Δύση δεν γνωρίζει τις πραγματικότητες της ιρανικής κοινωνίας και ότι η δυτική κριτική δεν αντικατοπτρίζει σωστά τα τεκταινόμενα.

Σε ερώτηση αν είναι επικίνδυνο να ζει κανείς στο Ιράν εναντιωμένος στην κυβέρνηση, ο Χαμενεΐ έκανε μια διάκριση: αν κάποιος απλώς διαφωνεί ιδεολογικά, δεν κινδυνεύει — υπάρχουν βουλευτές στο κοινοβούλιο που δεν ταυτίζονται με την κυβέρνηση, εκφωνούν λόγους και κανείς δεν τους ενοχλεί. Αν όμως κάποιος πάρει τα όπλα και βγει στους δρόμους κατά της κυβέρνησης, τότε η κατάσταση αλλάζει.

Σχετικά με τη σχέση της ισλαμικής επανάστασης με την αριστερά, ο Χαμενεΐ παραδέχθηκε ότι πριν από την επανάσταση υπήρξε συνεργασία μεταξύ ισλαμιστών και αριστερών ομάδων. Μετά τη νίκη, όμως, η πλειοψηφία του λαού, ως πιστή στο Ισλάμ, καθόρισε το μέλλον. Πολλοί αριστεροί αποδέχθηκαν τη νέα πραγματικότητα, ενώ μια μικρή μειοψηφία κατέφυγε σε ένοπλη δράση — αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «τρομοκρατία». Εξέφρασε την ελπίδα ότι η ομάδα αυτή θα ξεριζωθεί σύντομα.

Ο πόλεμος με το Ιράκ και η βεβαιότητα νίκης

Ερωτηθείς για τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ — που βρισκόταν σε εξέλιξη κατά τη στιγμή της συνέντευξης — ο Χαμενεΐ αρνήθηκε να θέσει χρονικό ορίζοντα. Ωστόσο, εξέφρασε βεβαιότητα για τη νίκη: «Θα κερδίσουμε τον πόλεμο. Το Ιράκ θα αναγκαστεί να αποσύρει τις δυνάμεις του — αν του απομείνουν».

Όταν ρωτήθηκε αν η ισλαμική επανάσταση μπορεί να εξαπλωθεί σε άλλες χώρες, ο Χαμενεΐ διέκρινε μεταξύ πολιτιστικής επιρροής και πολιτικής παρέμβασης. Η κουλτούρα της επανάστασης, είπε, έχει ήδη εξαπλωθεί σε πολλές χώρες. Αν όμως το ερώτημα αφορά ανατροπές καθεστώτων, αυτό εξαρτάται από τις εσωτερικές συνθήκες κάθε χώρας. «Δεν σκοπεύουμε να επεμβαίνουμε στα εσωτερικά άλλων κρατών», δήλωσε.

«Ο κύριος εχθρός μας είναι η Αμερική»

Η πιο κοφτή ερώτηση ήρθε κοντά στο τέλος: ποιος είναι ο κύριος εχθρός του Ιράν; Η απάντηση ήταν μονολεκτική: η Αμερική. Όλες οι άλλες χώρες του κόσμου, είπε, μπορούν να είναι φίλοι.

Στην τελευταία ερώτηση — αν φοβάται απόπειρα δολοφονίας εναντίον του — ο Χαμενεΐ απάντησε ότι «είμαστε πάντα σε αναμονή τέτοιων γεγονότων» και ότι οι εχθροί σίγουρα έχουν τέτοια πρόθεση. «Το ερώτημα είναι πόσο θα πετύχουν», είπε.

Δείτε το βίντεο της συνέντευξης: