Ο πρεσβευτής του Ηνωμένου Βασιλείου στις ΗΠΑ δήλωσε ότι η μόνη χώρα που έχει «ειδική σχέση» με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι «πιθανώς το Ισραήλ».
«Η συμβουλή μου προς τον πρωθυπουργό μου είναι: “Δεν μπορώ απλώς να κλείσω τα αυτιά μου και να πω ότι είναι ειδική, όλα θα πάνε καλά”», δήλωσε ο Σερ Κρίστιαν Τέρνερ σε μια ομάδα φοιτητών σχετικά με τη διατλαντική σχέση τον Φεβρουάριο.
Οι δηλώσεις αναφέρθηκαν για πρώτη φορά από τους Financial Times την Τρίτη, λίγο πριν ο βασιλιάς Κάρολος Γ’ φτάσει στον Λευκό Οίκο κατά τη διάρκεια της κρατικής του επίσκεψης στις ΗΠΑ – η οποία πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης έντασης λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών (FCDO) δήλωσε ότι τα «ιδιωτικά, ανεπίσημα σχόλια» δεν αποτελούν «καμία αντανάκλαση» της θέσης της κυβέρνησης.
Σε μια διαρρεύσασα ηχογράφηση της συνάντησης του Σερ Κρίστιαν με Βρετανούς μαθητές λυκείου που επισκέπτονταν τις ΗΠΑ, ακούγεται να λέει: «Η “ειδική σχέση” είναι μια φράση που προσπαθώ να μην προφέρω, επειδή είναι αρκετά νοσταλγική, κοιτάζει προς το παρελθόν και κουβαλάει πολλά “βαρίδια”».
«Νομίζω ότι υπάρχει πιθανώς μία χώρα που έχει ειδική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και αυτή είναι πιθανώς το Ισραήλ», είπε.
Η χρονική στιγμή είναι άβολη για τον Βασιλιά, ο οποίος βρίσκεται στις ΗΠΑ για να προσπαθήσει να ενισχύσει την «ειδική σχέση» Ηνωμένου Βασιλείου-ΗΠΑ σε μια περίοδο που οι σχέσεις μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του πρωθυπουργού Σερ Κιρ Στάρμερ βρίσκονται σε πολύ χαμηλό επίπεδο.
Στην ηχογράφηση, ο Σερ Κρίστιαν είπε επίσης ότι οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο μοιράζονται «μια βαθιά ιστορία και συγγένεια», ιδιαίτερα στην ασφάλεια και την άμυνα, και σημείωσε ότι οι οικονομίες τους είναι «πολύ κοντά».
«Υπάρχουν πράγματα που κάνουμε μαζί, τα οποία δεν κάνουν άλλες δύο χώρες».
Είπε ότι δεν πιστεύει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ βρίσκονται σε «στιγμή ρήξης», αλλά ότι «είμαστε σίγουρα στο τέλος μιας εποχής και η εποχή αλλάζει».
«Εμείς στην Ευρώπη δεν μπορούμε απλώς να βασιζόμαστε σε μια ομπρέλα ασφαλείας των ΗΠΑ. Έτσι, η σχέση θα συνεχιστεί, αν θέλετε, ως ειδική, αλλά νομίζω ότι θα πρέπει να είναι διαφορετική. Και η συμβουλή μου προς τον πρωθυπουργό μου είναι: “Δεν μπορώ απλώς να κλείσω τα αυτιά μου και να πω ότι είναι ειδική, όλα θα πάνε καλά”· πρέπει να εργαστούμε πολύ καθαρά για να δούμε τι φέρνουμε εμείς, το Ηνωμένο Βασίλειο, στο τραπέζι».
Είναι κατανοητό ότι οι διπλωμάτες δεν χρησιμοποιούν πλέον τη φράση «ειδική σχέση», έναν όρο που ορισμένοι θεωρούν ξεπερασμένο.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Τζακ Στρο δήλωσε στην εκπομπή The World Tonight του BBC Radio 4 ότι ο Σερ Κρίστιαν είχε «απολύτως δίκιο» να λέει ότι το Ισραήλ έχει ειδική σχέση με τις ΗΠΑ.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδοτούν τις στρατιωτικές δαπάνες του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών του για αμερικανικούς εξοπλισμούς, και αυτό από μόνο το καθιστά τη σχέση ειδική», δήλωσε ο Στρο.
Πρόσθεσε ότι ένιωθε «άβολα» να χρησιμοποιεί τη φράση «ειδική σχέση» κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργός Εξωτερικών και θα ήθελε να τη δει να «καταλήγει στον κάδο των απορριμμάτων».
Μιλώντας στο BBC Newsnight, ο πρώην πρεσβευτής της Βρετανίας Λόρδος Ντάροκ χαρακτήρισε τη διαρροή της ηχογράφησης «προδοσία» και «μαζική παραβίαση εμπιστοσύνης».
«Θα μετανιώσει πικρά γι’ αυτό [ο Σερ Κρίστιαν]», πρόσθεσε.
Σε απάντηση στα σχόλια του Σερ Κρίστιαν για το Ισραήλ, ο Λόρδος Ντάροκ είπε ότι ήταν «δύσκολο να δει κανείς κάποιον να διαφωνεί με οτιδήποτε από αυτά», καθώς αποτελεί «τη συζήτηση στους διαδρόμους σε όλο το Γουέστμινστερ».
Είναι αναμφισβήτητα αλήθεια ότι το Ισραήλ είναι αυτή τη στιγμή πολύ στενότερος σύμμαχος των Αμερικανών από το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτά τα δύο έθνη διεξάγουν αυτή τη στιγμή έναν πόλεμο στο Ιράν μαζί – έναν πόλεμο στον οποίο ο Βρετανός πρωθυπουργός αρνήθηκε να εμπλακεί.
Αλλά τίποτα από αυτά δεν θα γλιτώσει την αμηχανία από τη δημοσιοποίηση αυτών των παρατηρήσεων ακριβώς στη μέση της βασιλικής επίσκεψης.
Στις εκτενείς παρατηρήσεις του, ο Σερ Κρίστιαν δήλωσε επίσης ότι ήταν «εξαιρετικό» το γεγονός ότι το σκάνδαλο γύρω από τον χρηματιστή και σεξουαλικό παραβάτη Τζέφρι Έπσταϊν δεν είχε «αγγίξει κανέναν» στις ΗΠΑ.
Είπε ότι, αντίθετα, η διαμάχη είχε «γκρεμίσει» τον πρώην πρίγκιπα Άντριου Μάουντμπατεν-Ουίνδσορ και τον προκάτοχο του Σερ Κρίστιαν στην Ουάσιγκτον, Λόρδο Πίτερ Μάντελσον.
Ο Μάουντμπατεν-Ουίνδσορ έχει επανειλημμένα αρνηθεί οποιαδήποτε αδικοπραγία σε σχέση με τον Έπσταϊν. Ο Λόρδος Μάντελσον ζήτησε συγγνώμη για τη διατήρηση φιλίας με τον Έπσταϊν και δήλωσε ότι έμαθε «την πραγματική αλήθεια γι’ αυτόν» μόνο μετά τον θάνατό του.
Για κάποιους, αυτό θα ακουστεί ως κριτική στο αμερικανικό πολιτικό και δικαστικό σύστημα, κάτι για το οποίο ένας επιτυχημένος διπλωμάτης δεν θα ήθελε ποτέ να κατηγορηθεί.
Επίσης, επαναφέρει το όνομα του Τζέφρι Έπσταϊν στο προσκήνιο. Ο Βασιλιάς και η Βασίλισσα δέχονται πιέσεις να συναντηθούν με επιζώντες του Έπσταϊν όσο βρίσκονται στην Αμερική – κάτι που δεν σχεδιάζουν να κάνουν.
Ενώ ο πρόεδρος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις πολιτικές επιπτώσεις από τα αρχεία Έπσταϊν, κανείς δεν θα ευχαριστήσει τον πρεσβευτή που επανέφερε το όνομα του Έπσταϊν στα πρωτοσέλιδα.
Επαγγελματίας διπλωμάτης, ο Σερ Κρίστιαν διορίστηκε πρεσβευτής του Ηνωμένου Βασιλείου στις ΗΠΑ τον Δεκέμβριο.
Το FCDO ανέφερε σε ανακοίνωσή του: «Πρόκειται για ιδιωτικά, ανεπίσημα σχόλια που έγιναν σε μια ομάδα Βρετανών μαθητών λυκείου που επισκέπτονταν τις ΗΠΑ στις αρχές Φεβρουαρίου. Σίγουρα δεν αποτελούν καμία αντανάκλαση της θέσης της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου».



