Η αραίωση, το ηλιακό υπεριώδες και τα ρεύματα μειώνουν το μικροβιακό φορτίο μέσα σε λίγες ημέρες, αλλά ορισμένοι ιοί (π.χ. νοροϊός, ηπατίτιδα Α) επιβιώνουν στο θαλασσινό νερό αρκετά περισσότερο από τα κοινά βακτήρια-δείκτες.
Η άμμος συγκρατεί παθογόνα περισσότερο από το νερό. Η υγρή άμμος στη ζώνη του κύματος μπορεί να παραμείνει επιβαρυμένη ακόμη κι όταν οι μετρήσεις στο νερό έχουν βελτιωθεί ως εκ τούτου το γεγονός ότι παιδιά παίζουν με αυτή την άμμο θα έλεγε κανείς ότι είναι εγκληματικό και εγκυμονεί πολύ σοβαρούς κινδύνους.
Στις εκβολές ποταμών, όπως ο Κλαδισός, τα ιζήματα λειτουργούν ως δεξαμενή που επαναιωρείται με κυματισμό ή βροχή.
Γι’ αυτό οι υπηρεσίες δεν στηρίζονται στην όψη ή τη μυρωδιά, αλλά σε μικροβιολογικές αναλύσεις (E. coli και εντερόκοκκοι), συνήθως με επαναληπτικές δειγματοληψίες.
Κίνδυνοι για την υγεία από τα λύματα
Γαστρεντερικά (τα συχνότερα): νοροϊός, ροταϊός, Salmonella, Shigella, Campylobacter, παθογόνα στελέχη E. coli, καθώς και παράσιτα όπως Giardia και Cryptosporidium. Εκδηλώνονται με διάρροια, εμετό, κοιλιακό άλγος και πυρετό, συνήθως 1–3 ημέρες μετά την έκθεση. Αρκεί η κατάποση ελάχιστης ποσότητας νερού.
Ηπατίτιδα Α: μεταδίδεται κοπρανοστοματικά, με μεγάλη επώαση (2–6 εβδομάδες), οπότε η σύνδεση με το επεισόδιο συχνά δεν γίνεται αντιληπτή.
Δερματικές και επιφανειακές λοιμώξεις: εξωτερική ωτίτιδα (το κλασικό «αυτί του κολυμβητή»), επιπεφυκίτιδα, εξανθήματα, και μολύνσεις σε ανοιχτά τραύματα ή γδαρσίματα — εδώ ο κίνδυνος είναι σημαντικά αυξημένος.
Λεπτοσπείρωση: σπανιότερη, αλλά υπαρκτή όπου υπάρχουν λύματα και τρωκτικά· εισέρχεται μέσω τραυμάτων ή βλεννογόνων.
Αναπνευστικά: από εισπνοή σταγονιδίων, κυρίως σε άτομα που εργάστηκαν κοντά στην υπερχείλιση.
Χημικοί ρύποι: τα αστικά λύματα περιέχουν και απορρυπαντικά, βαρέα μέταλλα και υπολείμματα φαρμάκων — λιγότερο άμεσος κίνδυνος για λουόμενους, περισσότερο περιβαλλοντικός.
Θαλασσινά: τα δίθυρα (μύδια, αχιβάδες) φιλτράρουν και συγκεντρώνουν παθογόνα σε πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις από το νερό, και παραμένουν επικίνδυνα για αρκετό διάστημα μετά.
Τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο
Τα παιδιά κυρίως (καταπίνουν περισσότερο νερό και παίζουν στην άμμο), αλλά και ευάλωτες ομάδες όπως ηλικιωμένοι, έγκυες, ανοσοκατεσταλμένοι, και όσοι έχουν ανοιχτές πληγές.
Αν κάποιος κολύμπησε εκεί τις προηγούμενες ημέρες και εμφανίσει επίμονη διάρροια, υψηλό πυρετό, αίμα στα κόπρανα, σημεία αφυδάτωσης ή μολυσμένο τραύμα, καλό είναι να δει γιατρό και να αναφέρει ρητά την έκθεση σε λύματα — αλλάζει τη διαγνωστική προσέγγιση.