Στο επίκεντρο σοβαρών επεισοδίων και υλικών καταστροφών βρέθηκε το ιστορικό κτίριο του Δημοτικού Σχολείου στο χωριό Βασιλική Λασιθίου, στον Δήμο Ιεράπετρας, καθώς άγνωστοι προχώρησαν σε βανδαλισμούς, αναγράφοντας συνθήματα σχετικά με το Ισραήλ και καταστρέφοντας τις εγκαταστάσεις υγιεινής του χώρου. Το περιστατικό συνδέεται άμεσα με την ένταση που έχει πυροδοτήσει η πρόθεση ομάδας αλλοδαπών, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονται και Ισραηλινοί, για την παραχώρηση του σχολικού συγκροτήματος με σκοπό τη δημιουργία ιδιωτικού «διεθνούς» σχολείου.

Οι φθορές αυτές προκάλεσαν την άμεση και φορτισμένη δημόσια παρέμβαση του Ιωάννη Κωστάκη, πρώην μέλους του Πολιτιστικού Συλλόγου Βασιλικής και παλαιού μαθητή του σχολείου, ο οποίος με επιστολή του καταδικάζει απερίφραστα την επίθεση, ξεκαθαρίζοντας ότι το δικαίωμα στη διαμαρτυρία δεν μπορεί να ταυτίζεται με την καταστροφή της ιστορικής μνήμης και του μόχθου μιας ολόκληρης τοπικής κοινωνίας.

Οι καταστροφές στο σχολείο και η σύνδεση με το σχέδιο παραχώρησης

Σύμφωνα με τα στοιχεία και το φωτογραφικό υλικό που τέθηκαν στη δημοσιότητα προς τεκμηρίωση των γεγονότων, άγνωστοι εισήλθαν στους χώρους του ανενεργού διδακτηρίου, επιφέροντας εκτεταμένες ζημιές. Πέρα από την αναγραφή συνθημάτων πολιτικού περιεχομένου με αναφορές στο Ισραήλ σε διάφορα σημεία του κτιρίου, οι δράστες προκάλεσαν καταστροφές στις τουαλέτες του σχολείου.

Η κίνηση αυτή εκδηλώθηκε ως αντίδραση στις συζητήσεις που διεξάγονται για το μέλλον του ακινήτου και συγκεκριμένα στην πρόταση που έχει κατατεθεί προς τον Δήμο Ιεράπετρας για την αξιοποίηση του χώρου από αλλοδαπούς πολίτες και επενδυτές ισραηλινής καταγωγής. Το ζήτημα, το οποίο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και συλλογή υπογραφών στην περιοχή, μεταφέρθηκε βίαια στο ίδιο το κτιριακό συγκρότημα, μετατρέποντας έναν κοινόχρηστο χώρο ιστορικής αξίας σε πεδίο σύγκρουσης.

Η μεταπολεμική ιστορία του κτιρίου και η εθελοντική συντήρηση από τον Σύλλογο

Στην παρέμβασή του, υπό τον τίτλο «Μην καταστρέφετε ό,τι μια ολόκληρη γενιά προσπαθεί να κρατήσει όρθιο», ο κ. Κωστάκης ανατρέχει στις ιστορικές ρίζες του διδακτηρίου, αναδεικνύοντας τη σημασία του για τη συλλογική ταυτότητα του χωριού:

«Υπάρχουν κτίρια που είναι κάτι περισσότερο από τούβλα, πέτρες και τοίχοι. Είναι η μνήμη ενός τόπου. Είναι οι άνθρωποί του. Είναι οι γενιές που πέρασαν από μέσα τους. Το Δημοτικό Σχολείο Βασιλικής είναι ένα τέτοιο κτίριο. Χτίστηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σε μια δύσκολη εποχή για τον τόπο μας. Σε χρόνια που οι άνθρωποι προσπαθούσαν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους, το σχολείο αποτέλεσε έναν χώρο ελπίδας και δημιουργίας. Από τις αίθουσές του πέρασαν εκατοντάδες παιδιά της Βασιλικής. Παιδιά που έμαθαν εκεί τα πρώτα τους γράμματα, έκαναν τις πρώτες τους φιλίες, ονειρεύτηκαν το μέλλον τους».

Όπως υπογραμμίζει, το σχολείο διατηρείται όρθιο σήμερα αποκλειστικά χάρη στην αυταπάρνηση των κατοίκων και του τοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου, οι οποίοι με προσωπικό χρόνο, κόπο και οικονομικές θυσίες αποτρέπουν την εγκατάλειψη και την κατάρρευσή του, γεγονός που καθιστά τις πράξεις βανδαλισμού ακόμη πιο επώδυνες για την κοινότητα.

Ιωάννης Κωστάκης: «Η διαμαρτυρία είναι δικαίωμα, η καταστροφή όχι»

Διαχωρίζοντας πλήρως τη θεμιτή πολιτική διαφωνία από τη φθορά δημόσιας περιουσίας, ο πρώην συνδικαλιστής του συλλόγου επισημαίνει ότι η εκδήλωση αντιρρήσεων δεν νομιμοποιεί τη βία κατά των υποδομών:

«Δεν έχει σημασία ποια είναι η πολιτική άποψη αυτών που το έκαναν. Δεν έχει σημασία ποια θέση παίρνει ο καθένας για τον πόλεμο ή για τις διεθνείς εξελίξεις. Η διαφωνία είναι δικαίωμα. Η διαμαρτυρία είναι δικαίωμα. Η καταστροφή, όμως, δεν είναι δικαίωμα. Ένας τοίχος μπορεί να ξαναβαφτεί. Μια τουαλέτα μπορεί να επισκευαστεί. Μια πόρτα μπορεί να αντικατασταθεί, αλλά υπάρχει κάτι που δεν επισκευάζεται εύκολα: ο σεβασμός που χάνεται απέναντι στην ιστορία ενός τόπου».

Θέτοντας σειρά ερωτημάτων για το μήνυμα που μεταδίδεται στη νέα γενιά, σημειώνει:

«Τι θα πούμε εμείς στα παιδιά που σήμερα μεγαλώνουν στη Βασιλική; Ότι δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε μεταξύ μας; Ότι δεν μπορούμε να διαφωνήσουμε χωρίς να καταστρέψουμε; Ότι ό,τι είναι παλιό και δύσκολο να συντηρηθεί δεν αξίζει να προστατευτεί; Όχι. Το σχολείο αυτό αξίζει κάτι καλύτερο. Αξίζει τον σεβασμό μας. Αξίζει τη φροντίδα μας. Αξίζει να μείνει όρθιο. Γιατί δεν είναι απλώς το σχολείο του χθες. Είναι η γέφυρα ανάμεσα στις γενιές. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα σήμερα: Μπορούμε να διαφωνούμε για τον κόσμο ολόκληρο, χωρίς να καταστρέφουμε τον δικό μας μικρό κόσμο».

Κλείνοντας, ο κ. Κωστάκης κατέθεσε την προσωπική του μαρτυρία ως παλαιός μαθητής του ιδρύματος, τονίζοντας το ηθικό χρέος προστασίας της κοινής κληρονομιάς:

«Είμαι κι εγώ ένας από τους μαθητές που πέρασαν από τις αίθουσες του Δημοτικού Σχολείου Βασιλικής. […] Σήμερα, κοιτάζοντας αυτό το σχολείο και γνωρίζοντας την ιστορία του, αισθάνομαι πραγματικά τυχερός και ευγνώμων που υπήρξα μαθητής του. Γι’ αυτό και δεν μπορώ να βλέπω αδιάφορα να πληγώνεται ένας χώρος που αποτελεί κομμάτι της δικής μου ζωής, αλλά και της ζωής τόσων ανθρώπων της Βασιλικής. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το μεγαλύτερο χρέος όλων εμάς που περάσαμε από εκεί: να προστατεύσουμε ό,τι παραλάβαμε, ώστε να μπορέσουν να το αγαπήσουν και οι επόμενες γενιές».

Διαβάστε αναλυτικότερα:

Μην καταστρέφετε ό, τι μια ολόκληρη γενιά προσπαθεί να κρατήσει όρθιο

Υπάρχουν κτίρια που είναι κάτι περισσότερο από τούβλα, πέτρες και τοίχοι. Είναι η μνήμη ενός τόπου. Είναι οι άνθρωποί του. Είναι οι γενιές που πέρασαν από μέσα τους.

Το Δημοτικό Σχολείο Βασιλικής είναι ένα τέτοιο κτίριο.

Χτίστηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σε μια δύσκολη εποχή για τον τόπο μας. Σε χρόνια που οι άνθρωποι προσπαθούσαν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους, το σχολείο αποτέλεσε έναν χώρο ελπίδας και δημιουργίας.

Από τις αίθουσές του πέρασαν εκατοντάδες παιδιά της Βασιλικής. Παιδιά που έμαθαν εκεί τα πρώτα τους γράμματα, έκαναν τις πρώτες τους φιλίες, ονειρεύτηκαν το μέλλον τους. Πολλά από αυτά τα παιδιά μεγάλωσαν και έγιναν άνθρωποι που πρόσφεραν και συνεχίζουν να προσφέρουν στην κοινωνία, ο καθένας από τη δική του θέση.

Για κάποιους, λοιπόν, το σχολείο αυτό είναι απλώς ένα παλιό κτίριο.

Για τη Βασιλική, όμως, είναι ένα κομμάτι της ιστορίας της.

Και σήμερα αυτό το σχολείο εξακολουθεί να λειτουργεί χάρη στην προσπάθεια του Συλλόγου του χωριού και ανθρώπων που αρνούνται να το αφήσουν να εγκαταλειφθεί και να καταρρεύσει. Με προσωπικό χρόνο, κόπο και οικονομικές θυσίες προσπαθούν να το συντηρήσουν και να το κρατήσουν ζωντανό. Κι όμως, μέσα σε αυτή την προσπάθεια, κάποιοι άγνωστοι επέλεξαν να το βανδαλίσουν.

Έγραψαν συνθήματα στους χώρους του σχετικά με το Ισραήλ και στη συνέχεια προκάλεσαν καταστροφές στις τουαλέτες.

Δεν έχει σημασία ποια είναι η πολιτική άποψη αυτών που το έκαναν. Δεν έχει σημασία ποια θέση παίρνει ο καθένας για τον πόλεμο ή για τις διεθνείς εξελίξεις. Η διαφωνία είναι δικαίωμα. Η διαμαρτυρία είναι δικαίωμα. Η καταστροφή, όμως, δεν είναι δικαίωμα.

Ένας τοίχος μπορεί να ξαναβαφτεί. Μια τουαλέτα μπορεί να επισκευαστεί. Μια πόρτα μπορεί να αντικατασταθεί. αλλά υπάρχει κάτι που δεν επισκευάζεται εύκολα:

ο σεβασμός που χάνεται απέναντι στην ιστορία ενός τόπου.

Αναρωτιέμαι τι θα ένιωθαν τα παιδιά που κάθισαν στα θρανία αυτού του σχολείου, αν έβλεπαν σήμερα τον χώρο στον οποίο μεγάλωσαν να γίνεται αντικείμενο καταστροφής.

Τι θα έλεγαν οι άνθρωποι που μετά τον πόλεμο αγωνίστηκαν για να χτιστεί;

Τι θα έλεγαν οι γονείς που έστελναν εκεί τα παιδιά τους;

Και τι θα πούμε εμείς στα παιδιά που σήμερα μεγαλώνουν στη Βασιλική;

Ότι δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε μεταξύ μας;
Ότι δεν μπορούμε να διαφωνήσουμε χωρίς να καταστρέψουμε;
Ότι ό, τι είναι παλιό και δύσκολο να συντηρηθεί δεν αξίζει να προστατευτεί;

Όχι.

Το σχολείο αυτό αξίζει κάτι καλύτερο.

Αξίζει τον σεβασμό μας. Αξίζει τη φροντίδα μας. Αξίζει να μείνει όρθιο.

Γιατί δεν είναι απλώς το σχολείο του χθες.

Είναι η γέφυρα ανάμεσα στις γενιές.

Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα σήμερα:

Μπορούμε να διαφωνούμε για τον κόσμο ολόκληρο, χωρίς να καταστρέφουμε τον δικό μας μικρό κόσμο.

Το Δημοτικό Σχολείο Βασιλικής χτίστηκε για να δώσει ζωή και μέλλον σε έναν τόπο που είχε γνωρίσει τις πληγές του πολέμου.

Ας μην επιτρέψουμε να γίνει σήμερα θύμα μιας άλλης μορφής βίας.

Ας το κρατήσουμε όρθιο. Για εκείνους που πέρασαν. Για εκείνους που είναι σήμερα εδώ. Και κυρίως για εκείνους που θα έρθουν αύριο.

Είμαι κι εγώ ένας από τους μαθητές που πέρασαν από τις αίθουσες του Δημοτικού Σχολείου Βασιλικής. Εκεί έμαθα τα πρώτα μου γράμματα, εκεί έκανα τα πρώτα μου βήματα στη γνώση, εκεί έζησα ένα κομμάτι των παιδικών μου χρόνων.

Σήμερα, κοιτάζοντας αυτό το σχολείο και γνωρίζοντας την ιστορία του, αισθάνομαι πραγματικά τυχερός και ευγνώμων που υπήρξα μαθητής του.

Γι’ αυτό και δεν μπορώ να βλέπω αδιάφορα να πληγώνεται ένας χώρος που αποτελεί κομμάτι της δικής μου ζωής, αλλά και της ζωής τόσων ανθρώπων της Βασιλικής.

Ίσως τελικά αυτό να είναι και το μεγαλύτερο χρέος όλων εμάς που περάσαμε από εκεί: να προστατεύσουμε ό, τι παραλάβαμε, ώστε να μπορέσουν να το αγαπήσουν και οι επόμενες γενιές.

ΚΩΣΤΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Υ.Γ. Παραθέτουμε φωτογραφικό υλικό από τους χώρους του σχολείου, προς τεκμηρίωση των αναφερόμενων περιστατικών και των φθορών που προκλήθηκαν.

Με πληροφορίες από radiolasithi.gr