Νέα τροπή λαμβάνει η δημόσια αντιπαράθεση γύρω από τις δικαστικές κλητεύσεις μαθητών του Μουσικού Σχολείου Χανίων, καθώς οι γονείς των τριών διωκόμενων εφήβων προχώρησαν σε μια κοινή, αναλυτική επιστολή-παρέμβαση. Απαντώντας σε πρόσφατη αρθρογραφία του διευθυντή του σχολείου, κ. Ανδρεδάκη, οι κηδεμόνες αμφισβητούν τη νομική και παιδαγωγική βάση των ενεργειών του, κατηγορώντας τον για επιλεκτική επίκληση της νομοθεσίας και αυθαίρετη στοχοποίηση συγκεκριμένων μελών της μαθητικής κοινότητας. Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει το βαθύ χάσμα απόψεων σχετικά με τον χαρακτήρα του εκπαιδευτικού ιδρύματος, φέροντας στο επίκεντρο τη σύγκρουση ανάμεσα στην αυστηρή διοικητική καταστολή και την παιδαγωγική διαμεσολάβηση, λίγες μόλις ημέρες μετά τη μαζική κινητοποίηση μαθητών, εκπαιδευτικών και φορέων στα Χανιά.

Η αντιπαράθεση για την εκπαιδευτική νομοθεσία

Στο επίκεντρο της κριτικής των γονέων βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο η διεύθυνση του σχολείου επιστρατεύει το θεσμικό πλαίσιο για να δικαιολογήσει τις ενέργειές της. Σύμφωνα με την επιστολή, η επίκληση του Νόμου 1566/1985 και του Νόμου 4823/2021 από τον κ. Ανδρεδάκη, με σκοπό την ανάδειξη του καθοριστικού ρόλου του διευθυντή στην εύρυθμη λειτουργία του σχολείου, κρίνεται ως επιλεκτική και παραπλανητική.

Οι γονείς υποστηρίζουν ότι ο διευθυντής παραλείπει σκοπίμως άλλες θεμελιώδεις πτυχές του καθήκοντός του, όπως αυτές αποτυπώνονται στην Υπουργική Απόφαση Φ.353.1/324/105657/Δ1 (ΦΕΚ 1340/2002). Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, ορίζεται ρητά ότι ο επικεφαλής μιας σχολικής μονάδας οφείλει να εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις για τη δημοκρατική λειτουργία του σχολείου, να αμβλύνει τις αντιθέσεις ενθαρρύνοντας τις πρωτοβουλίες των εκπαιδευτικών και να συνεργάζεται τόσο με τους γονείς όσο και με τις μαθητικές κοινότητες για την οργάνωση της σχολικής ζωής μέσα σε κλίμα κατανόησης και υπευθυνότητας. Οι κηδεμόνες καταγγέλλουν ότι η πρακτική διοίκησης του κ. Ανδρεδάκη τα τελευταία έτη κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από τις προβλέψεις αυτές.

Το σχολείο ως κοινότητα και το ερώτημα της σκοπιμότητας

Η νομική διάσταση των μαθητικών κινητοποιήσεων αποτελεί ένα ακόμη σημείο τριβής. Οι γονείς αναγνωρίζουν την ύπαρξη διατάξεων στον Ποινικό Κώδικα που αφορούν τις καταλήψεις, τις αυτεπάγγελτες διώξεις ή την παραμέληση εποπτείας ανηλίκων. Εντούτοις, θέτουν το ερώτημα γιατί η Πολιτεία διαχρονικά αποφεύγει την εξάντληση της αυστηρότητάς της μέσω μιας τυφλής εφαρμογής του «γράμματος του νόμου», συνεκτιμώντας παράγοντες όπως η απουσία βανδαλισμών ή βίαιων ενεργειών.

Η εξήγηση, σύμφωνα με την επιστολή, έγκειται στο γεγονός ότι οι εμπλεκόμενοι είναι στην πλειονότητά τους ανήλικοι μαθητές και ότι το σχολείο δεν αποτελεί μια τυπική διοικητική υπηρεσία του κράτους, αλλά μια ζωντανή κοινότητα. Στόχος της κοινότητας αυτής είναι η διαπαιδαγώγηση ελεύθερων, υπεύθυνων και δημοκρατικών πολιτών, μια αποστολή που υπονομεύεται όταν επιλέγεται η οδός της ποινικοποίησης.

Διαβάστε ολόκληρη την απαντητική επιστολή των γονέων:

∆εν πέρασαν παρά μόνο λίγες ημέρες από την κινητοποίηση μαθητών, εκπαιδευτικών, γονέων και φορέων με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα στο Μουσικό Σχολείο Χανίων, και δυστυχώς ο κ. Ανδρεδάκης επιβεβαίωσε με την αρθρογραφία του στο hania.news την ακαταλληλότητά του να διαχειρίζεται από θέση ευθύνης τις τύχες ενός σχολείου.

Ο κ. Ανδρεδάκης εμφανίζεται ως αυτόκλητος εγγυητής του νόμου και της τάξης, επικαλούμενος διατάξεις του Ποινικού Κώδικα προκειμένου να δικαιολογήσει την απαράδεκτη —ηθικά και παιδαγωγικά— πράξη του να στοχοποιήσει συγκεκριμένους μαθητές· μία πράξη η οποία, με βάση τα πραγματικά περιστατικά, είναι έωλη και νομικά.

Η Επιλεκτική Επίκληση της Νομοθεσίας

Ειδικότερα, ο κ. Ανδρεδάκης επικαλείται τον Ν. 1566/1985 και τον Ν. 4823/2021 για να αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο ενός ∆ιευθυντή στην εύρυθμη λειτουργία ενός σχολείου και στην εκπαιδευτική διαδικασία. Όμως, η συγκεκριμένη επίκληση της εκπαιδευτικής νομοθεσίας είναι επιλεκτική και παραπλανητική.

Γιατί ο κ. Ανδρεδάκης δεν αναφέρεται και σε άλλες πτυχές του έργου ενός ∆ιευθυντή, όπως αυτές περιγράφονται στην ΥΑ Φ.353.1/324/105657/∆1 (γνωστή ως ΦΕΚ 1340/2002); Για παράδειγμα:

• α) Να εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις για την επίτευξη υψηλών στόχων και τη δημοκρατική λειτουργία του σχολείου (άρθρο 27, παρ. 2α).

• β) Να αμβλύνει τις αντιθέσεις, ενθαρρύνοντας πρωτοβουλίες των εκπαιδευτικών και παρέχοντας θετικά κίνητρα σε αυτούς (άρθρο 27, παρ. 2δ).

• γ) Να συνεργάζεται, μεταξύ άλλων, με τους εκπαιδευτικούς, καθώς και με τους μαθητές και τους γονείς για την από κοινού επίτευξη των εκπαιδευτικών στόχων (άρθρο 28, παρ. 1).

• δ) Να συνεργάζεται με τις μαθητικές κοινότητες για την οργάνωση της σχολικής ζωής, μέσα σε κλίμα κατανόησης και υπευθυνότητας (άρθρο 31, παρ. 3).

Μήπως επειδή όλα αυτά τα χρόνια ο κ. Ανδρεδάκης, με τη συμπεριφορά, τη διαχείριση και τις ενέργειές του, πράττει τα ακριβώς αντίθετα;

Το Σχολείο ως Κοινότητα και όχι ως Διοικητική Υπηρεσία

Πράγματι, στον Ποινικό Κώδικα υπάρχουν διατάξεις αναφορικά με θέματα καταλήψεων, αυτεπάγγελτων διώξεων, παραμέλησης εποπτείας ανηλίκων κ.ά. Έχει αναρωτηθεί, όμως, ο κ. Ανδρεδάκης γιατί η Πολιτεία διαχρονικά δεν εξαντλεί την αυστηρότητά της εφαρμόζοντας το «γράμμα του νόμου», αλλά συνεκτιμά και άλλα κριτήρια (π.χ. βανδαλισμούς, βίαιες ενέργειες κ.λπ.);

Μήπως επειδή έχουμε να κάνουμε με μαθητές (κατά βάση ανήλικους); Μήπως επειδή το Σχολείο δεν είναι απλώς μία τυπική διοικητική υπηρεσία του κράτους, όπως ένας οργανισμός, αλλά μία κοινότητα η οποία οφείλει να λειτουργεί έτσι ώστε να συμβάλλει στη διαπαιδαγώγηση ελεύθερων, υπεύθυνων, δημοκρατικών και ευαισθητοποιημένων πολιτών (βλ. παραπάνω άρθρο 28, παρ. 1);

Η Αυθαίρετη Στοχοποίηση των Μαθητών

Ακόμα και αν δεχτούμε το σκεπτικό του κ. Ανδρεδάκη, από πού προκύπτει η στοχευμένη ενοχοποίηση των τριών μαθητών; Το κρίσιμο ζήτημα εδώ δεν είναι μόνο αν «μπορεί» νομικά να δώσει στοιχεία. Είναι: ποια στοιχεία έδωσε, με ποιον τρόπο, σε ποιο στάδιο, με ποια αναγκαιότητα, και αν εξάντλησε προηγουμένως τον παιδαγωγικό και θεσμικό του ρόλο. Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη συζήτηση.

Ο Διευθυντής σωστά λέει ότι δεν μπορεί να αποκρύψει στοιχεία ή να αρνηθεί τη συνεργασία σε μια επίσημη έρευνα. Αν κληθεί από εισαγγελική ή ανακριτική αρχή, δεν μπορεί να ψευδολογήσει ούτε να αρνηθεί πλήρως τη συνεργασία. Αυτό είναι ορθό. Ωστόσο, άλλο πράγμα η υποχρέωση συνεργασίας με τη Δικαιοσύνη και άλλο η αυτόβουλη ή εκτεταμένη στοχοποίηση συγκεκριμένων ανήλικων μαθητών ως «υπευθύνων» μιας συλλογικής κινητοποίησης.

Με ποια στοιχεία και από πού τα άντλησε ο κ. Ανδρεδάκης, ώστε να φτάσει να κατονομάσει αυτούς τους συγκεκριμένους μαθητές; Με ποια διάταξη ενοχοποιεί αυθαίρετα τρία μέλη του 15μελούς, όταν η απόφαση για κινητοποίηση ήταν συλλογική και καθολική;

Και εν τέλει, τι είδους «κατάληψη» είναι αυτή, ώστε να γίνεται επίκληση του Π.Κ., όταν —όπως έχουν όλοι παραδεχτεί— η είσοδος στο σχολείο ήταν απρόσκοπτη ακόμα και για τον ∆ιευθυντή της ∆∆Ε Χανίων, προκειμένου την ίδια ημέρα να ενημερωθεί για τις κτιριακές ελλείψεις του Μουσικού Σχολείου Χανίων, συνοδευόμενος όχι μόνο από τον κ. Ανδρεδάκη αλλά και από μέλη του 15μελούς που περιλαμβάνονται στην τριάδα των διωκόμενων μαθητών;

Προσωπικά Δεδομένα Ανηνίκων και GDPR

Υπάρχει επίσης και το ζήτημα των προσωπικών δεδομένων των ανηλίκων. Τα στοιχεία των μαθητών αποτελούν προσωπικά δεδομένα —και μάλιστα δεδομένα ανηλίκων— που προστατεύονται αυστηρά από το πλαίσιο του GDPR και την εκπαιδευτική νομοθεσία. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν ποτέ να δοθούν στις αρχές. Μπορούν, όταν υπάρχει νόμιμη βάση και επίσημη διαδικασία. Όμως, πρέπει πάντα να τηρείται η αρχή της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.

Άρα, τα κρίσιμα ερωτήματα είναι: Του ζητήθηκαν συγκεκριμένα ονόματα; Υπήρχε επίσημη εισαγγελική παραγγελία; Περιορίστηκε σε τυπική επιβεβαίωση στοιχείων ή υπέδειξε ο ίδιος «υπευθύνους»; Αυτό κάνει τεράστια διαφορά.

Ο Παιδαγωγικός Ρόλος έναντι της Καταστολής

Ο Διευθυντής δεν είναι μόνο διοικητικός υπάλληλος. Ο ίδιος σωστά επικαλείται τη θεσμική του ιδιότητα, όμως παραλείπει κάτι εξίσου θεμελιώδες: ο Διευθυντής είναι και ο παιδαγωγικός υπεύθυνος της σχολικής κοινότητας. Ο νόμος δεν του ζητά μόνο να εφαρμόζει τυφλά διαδικασίες· του ζητά και να προστατεύει το παιδαγωγικό κλίμα, να λειτουργεί διαμεσολαβητικά, να αποτρέπει την ένταση και την ποινικοποίηση όταν υπάρχουν εναλλακτικοί χειρισμοί.

Εδώ, λοιπόν, χωρά η πολιτική και παιδαγωγική κριτική: όχι ότι «παρανόμησε επειδή συνεργάστηκε με τις αρχές», αλλά ότι διαχειρίστηκε μια μαθητική κινητοποίηση πρωτίστως με διοικητικο-κατασταλτική λογική και όχι με παιδαγωγικά αντανακλαστικά.

Η ποινικοποίηση δεν αποτελεί υποχρεωτικό ή μοναδικό δρόμο. Πολλοί διευθυντές στην πράξη ενημερώνουν υπηρεσιακά, καταγράφουν τα γεγονότα, αποφεύγουν την προσωποποίηση των ευθυνών, προσπαθούν να κρατήσουν το θέμα εντός της εκπαιδευτικής κοινότητας και λειτουργούν αποκλιμακωτικά. Αυτός τι από όλα επέλεξε;

Εν κατακλείδι, ο κ. Ανδρεδάκης για μία ακόμη φορά δείχνει να μην αντιλαμβάνεται τον παιδαγωγικό του ρόλο ως ∆ιευθυντής. Και αυτό είναι το χειρότερο: να θεωρεί τον εαυτό του τιμητή της νομιμότητας, όταν είναι κοινό μυστικό ότι ασκεί πλημμελώς τα καθήκοντά του, ως αποτέλεσμα της αδράνειας με την οποία έχει αντιμετωπιστεί από τη ∆∆Ε Χανίων στο πρόσφατο παρελθόν.

Οι γονείς των τριών διωκόμενων μαθητών του Μουσικού Σχολείου Χανίων