Της Νατάσσας Στασινού
Οι αγορές πετρελαίου δείχνουν ψυχραιμία — ίσως υπερβολική. Παρά τον πόλεμο με το Ιράν και την αποκοπή ενός κρίσιμου ενεργειακού διαδρόμου, οι τιμές δεν έχουν εκτοξευθεί όσο θα ανέμενε κανείς.
Οι οδηγοί συνεχίζουν να γεμίζουν τα ρεζερβουάρ τους, τα αεροπλάνα πετούν, η καθημερινότητα στη Δύση δεν έχει διαταραχθεί δραματικά.
Αυτή η εικόνα, όμως, είναι απατηλή.
Η παγκόσμια οικονομία ζει τις τελευταίες εβδομάδες με «καύσιμα του παρελθόντος»: φορτία πετρελαίου που είχαν ήδη ξεκινήσει πριν ξεσπάσει η κρίση, αποθέματα που τώρα εξαντλούνται, και μια τεχνητή ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Αυτό το μαξιλάρι χάνεται. Και όταν τελειώσει, η πραγματική ένταση θα γίνει ορατή.
Τα σημάδια είναι ήδη εκεί. Τα διαθέσιμα φορτία μειώνονται με ρυθμούς-ρεκόρ, τα διυλιστήρια αρχίζουν να περιορίζουν την παραγωγή και οι τιμές των καυσίμων στην πραγματική αγορά — όχι στα futures — έχουν εκτοξευθεί. Στην Ασία, η κρίση έχει ήδη μεταφραστεί σε δελτία καυσίμων, κλείσιμο εργοστασίων και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Η Ευρώπη, αντίθετα, αγοράζει χρόνο — αλλά με κόστος. Επιδοτεί την κατανάλωση, απορροφά το σοκ με δημόσιο χρήμα και αποφεύγει τη «ζήτηση που καταστρέφεται». Το αποτέλεσμα είναι μια επικίνδυνη στρέβλωση: οι τιμές ανεβαίνουν, αλλά η κατανάλωση δεν προσαρμόζεται. Και όταν αυτό συμβαίνει σε μια αγορά με περιορισμένη προσφορά, η προσαρμογή έρχεται βίαια.
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη πετρελαίου. Είναι η αλληλουχία επιπτώσεων: ακριβότερες μεταφορές, πίεση στη βιομηχανία, αυξήσεις σε τρόφιμα, πλαστικά, λιπάσματα. Ήδη επιχειρήσεις περιορίζουν δραστηριότητες, αεροπορικές κόβουν πτήσεις, ενώ η ευρωπαϊκή οικονομία φλερτάρει ξανά με την ύφεση.
Το πιο ανησυχητικό; Ακόμη και αν αύριο ανοίξουν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, η ζημιά δεν θα εξαφανιστεί. Οι αλυσίδες εφοδιασμού έχουν ήδη διαταραχθεί, τα αποθέματα έχουν μειωθεί και η εμπιστοσύνη έχει κλονιστεί.
Η ιστορία των ενεργειακών κρίσεων διδάσκει ότι η πρώτη φάση είναι πάντα «ανεκτή». Η δεύτερη είναι εκείνη που πονά. Και αυτή μόλις ξεκινά.
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
