Η επίσημη επάνοδος του Αλέξη Τσίπρα στην πρώτη γραμμή της πολιτικής σκηνής, με την ίδρυση του νέου κόμματος ΕΛΑΣ, διαμορφώνει νέα δεδομένα στο εγχώριο πολιτικό σύστημα και ανακατεύει την τράπουλα στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε την Πέμπτη το απόγευμα στον δημοσιογράφο Αντώνη Σρόιτερ και το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού Alpha, ο πρώην πρωθυπουργός προσδιορίσε τη στρατηγική του επιδίωξη, ξεκαθαρίζοντας ότι ο νέος φορέας στοχεύει αποκλειστικά στην ανάληψη της διακυβέρνησης και όχι στην καταγραφή ποσοστών διαμαρτυρίας.
Παράλληλα, ο κ. Τσίπρας έθεσε αυστηρούς όρους για τη συμπόρευση παλαιών και νέων στελεχών, ενώ απέκλεισε κατηγορηματικά κάθε σενάριο προεκλογικής ή μετεκλογικής συνεργασίας με τον ΣΥΡΙΖΑ, δείχνοντας τον δρόμο προς την ανασύσταση ενός ισχυρού διπολικού συστήματος.
Η διάγνωση του πολιτικού κενού και η ανάγκη για ισχυρή αντιπολίτευση
Έπειτα από μια περίοδο σχεδόν χιλίων ημερών μακριά από την πρώτη γραμμή, η απόφαση για την επιστροφή στην ενεργό δράση υπαγορεύτηκε, σύμφωνα με τον κ. Τσίπρα, από την ανάγκη κάλυψης ενός σημαντικού ελλείμματος εκπροσώπησης στον προοδευτικό και δημοκρατικό χώρο. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η τριετής πολιτική κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας, χωρίς την ύπαρξη ενός ισχυρού αντιπολιτευτικού αντίβαρου, αποδείχθηκε επιζήμια για τη λειτουργία του πολιτεύματος, οδηγώντας την κυβέρνηση Μητσοτάκη σε φαινόμενα αλαζονείας κατά την άσκηση της εξουσίας.
Απαντώντας στο ερώτημα αν η τρέχουσα συγκυρία δικαιώνει την τότε απόφασή του να αποχωρήσει από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίστηκε κατηγορηματικός, επισημαίνοντας την ανάγκη για πολιτική ευθύτητα:
«Οφείλεις να έχεις το θάρρος, όταν βλέπεις ότι κλείνει ένας πολιτικός κύκλος, να το παραδέχεσαι. Έκλεισε τότε εκείνος ο ιστορικός κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ, και μαζί του αισθάνθηκα ότι είχε κλείσει και ένας μεγάλος δικός μου προσωπικός πολιτικός κύκλος. Σήμερα δεν έρχομαι να ανοίξω τον ίδιο κύκλο, ούτε πιάνω το νήμα από εκεί που το άφησα —αν το ήθελα, θα μπορούσα να το είχα κάνει. Ανοίγω έναν νέο κύκλο με ένα νέο κόμμα, με νέα πρόσωπα, με τις ίδιες πάντα αξίες, αλλά με διαφορετική αντίληψη για το πώς κάνουμε πολιτική.»
Ο κ. Τσίπρας πρόσθεσε ότι η προσπάθεια της ΕΛΑΣ επιδιώκει τη συσπείρωση ευρύτερων δυνάμεων πέρα από τα στενά όρια της παραδοσιακής Αριστεράς, επισημαίνοντας ότι παραμένει προσεκτικός στα πρώτα βήματα του εγχειρήματος, αποφεύγοντας τους πρόωρους πανηγυρισμούς παρά τα θετικά μηνύματα των πρώτων δημοσκοπήσεων.
Η οργανωτική δομή της ΕΛΑΣ και το κριτήριο της κυβερνησιμότητας
Η ταχύτητα συγκρότησης του νέου κόμματος προβάλλεται από την ηγεσία του ως τεκμήριο επιχειρησιακής ετοιμότητας. Μέσα σε διάστημα 26 ημερών από την ίδρυσή της, η ΕΛΑΣ διαθέτει δεκάδες χιλιάδες μέλη, ένα Εθνικό Συμβούλιο 350 προσώπων με έντονη τοπική αναφορά, καθώς και μια ομάδα 50 προσωπικοτήτων με αυτόνομη κοινωνική και επιστημονική διαδρομή, οι οποίοι στελεχώνουν τους τομείς ευθύνης της σκιώδους κυβέρνησης.
Η επιλογή αυτή, κατά τον κ. Τσίπρα, συνιστά μια σαφή δήλωση κυβερνησιμότητας, καθώς ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν επέστρεψε για να περιοριστεί στον ρόλο του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
«Θέλουμε να είμαστε μια κυβερνώσα Αριστερά και όχι μια Αριστερά της στείρας διαμαρτυρίας. […] Στόχος μου είναι να είμαι χρήσιμος στην κοινωνία που σήμερα ασφυκτιά. Επομένως, ο εκλογικός μας στόχος είναι να καταθέσουμε μια ρεαλιστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας απέναντι σε εκείνη της Νέας Δημοκρατίας, η οποία θα διεκδικήσει με αξιώσεις την πρώτη θέση για να κυβερνήσει τον τόπο.»
Οι δημοσκοπικοί δείκτες και η ανασύσταση του διπολισμού
Σχολιάζοντας τις αναλύσεις που θέλουν το νέο κόμμα να κινείται σε παρόμοια δημοσκοπικά επίπεδα με το παρελθόν, ο κ. Τσίπρας αντέκρουσε την άποψη περί στασιμότητας, τονίζοντας ότι το πολιτικό σκηνικό εισέρχεται σε μια εντελώς νέα φάση, πρωτόγνωρη από το 2016 και μετά. Υπογράμμισε ότι το σταθερό προβάδισμα άνω των δέκα μονάδων που διατηρούσε η Νέα Δημοκρατία περιορίζεται πλέον, με την ψαλίδα σε ορισμένες μετρήσεις να υποχωρεί κάτω από τις 7 μονάδες.
Επιπλέον, ως μείζονος σημασίας εξέλιξη αξιολογήθηκε η τάση υπέρβασης του πολυκερματισμού που χαρακτήριζε τον προοδευτικό χώρο τα τελευταία τρία χρόνια. Η σταδιακή επιστροφή σε ένα σύστημα δύο ισχυρών πόλων θεωρείται από την ηγεσία της ΕΛΑΣ ως το πρώτο αναγκαίο βήμα για την επίτευξη της εκλογικής νίκης και την εφαρμογή του προγράμματός της.
Οι δύο απαράβατοι όροι για τη συμπόρευση και το «μπλόκο» σε συνεργασίες
Το παράδοξο της μαζικής μετακίνησης στελεχών από τον ΣΥΡΙΖΑ προς τη νέα προσπάθεια αντιμετωπίστηκε από τον Αλέξη Τσίπρα με την επισήμανση ότι δεν υφίστανται αποκλεισμοί, αλλά η συμμετοχή διέπεται από δύο απαράβατους κανόνες.
-
Όχι στη γέννηση μέσα στη Βουλή: Έχοντας παραιτηθεί από το βουλευτικό του αξίωμα εδώ και οκτώ μήνες, ο κ. Τσίπρας ξεκαθάρισε ότι η προσπάθεια ξεκινά από την κοινωνική βάση. Οι εν ενεργεία βουλευτές που επιθυμούν να ενταχθούν στην ΕΛΑΣ οφείλουν προηγουμένως να παραιτηθούν από τη βουλευτική τους έδρα.
-
Καμία προκρατημένη θέση: Όλα τα μέλη θα τύχουν απόλυτα ισότιμης μεταχείρισης κατά τη συγκρότηση των ψηφοδελτίων από τα συλλογικά όργανα, χωρίς να υπάρχουν «ρεζερβέ» καρέκλες για κανέναν.
Στο πολιτικό σκέλος, ο πρώην πρωθυπουργός απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο τεχνητής συγκόλλησης των θραυσμάτων ενός χώρου που διασπάστηκε, απορρίπτοντας κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ ή άλλες υφιστάμενες δυνάμεις που θεωρεί ότι έχουν κλείσει οριστικά τον ιστορικό τους κύκλο.
«Δεν το επέλεξα, και αυτός είναι ένας δύσκολος δρόμος. Διότι αν επέλεγα τον άλλον δρόμο, θα ήταν σαφώς πιο εύκολος: θα είχαμε κρατική επιχορήγηση, τη δυνατότητα να έχουμε έτοιμους βουλευτές στη Βουλή και εξασφαλισμένο τηλεοπτικό χρόνο στις επόμενες εκλογές. Όχι, δεν επιλέγω αυτά. Επιλέγω τον δύσκολο δρόμο. Σενάριο προεκλογικής, εκλογικής ή μετεκλογικής συνεργασίας με ένα κόμμα που λέγεται ΣΥΡΙΖΑ, δεν υφίσταται. Και αυτό δεν αφορά μόνο τον ΣΥΡΙΖΑ.»
Σε περίπτωση που η ΕΛΑΣ αναδειχθεί πρώτο κόμμα ο κ. Τσίπρας δήλωσε με σαφήνεια ότι:
“…θα επιδιώξουμε και θα διερευνήσουμε τη δυνατότητα να σχηματίσουμε κυβέρνηση με βάση το πρόγραμμά μας, χωρίς εκπτώσεις —ένα πρόγραμμα αλλαγής πολιτικής. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό, σας λέω πολύ ευθέως ότι θα πάμε σε δεύτερες εκλογές, προκειμένου να διεκδικήσουμε εντολή καθαρής λύσης και αυτοδυναμίας από τον ελληνικό λαό.»
Αποστάσεις από τις εσωκομματικές εντάσεις του ΣΥΡΙΖΑ
Σχετικά με τις σχεσεις του κ. Τσίπρα με τα πρώην στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, σε μια συγκυρία όπου οι εσωτερικές ισορροπίες της αξιωματικής αντιπολίτευσης δοκιμάζονται, ερωτηθείς για το αν διατηρεί επικοινωνία με τον Σωκράτη Φάμελλο, και με αφορμή τις εντάσεις στην Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ, όπου ο Παύλος Πολάκης έθεσε ευθέως το ερώτημα για ενδεχόμενες επαφές μεταξύ των δύο ανδρών, ο κ. Τσίπρας εμφανίστηκε αποστασιοποιημένος.
Απαντώντας σχετικά με τις προσωπικές του επαφές και τις εσωτερικές τριβές του πρώην κόμματός του, ο κ. Τσίπρας δήλωσε:
«Τα τηλέφωνά μου είναι πάντα ανοιχτά και οι κοινωνικές μου επαφές είναι διαρκείς. Δεν κρατώ καμία κακία στους πρώην συντρόφους μου με τους οποίους πορευτήκαμε μαζί. Όμως σέβομαι απόλυτα τις συλλογικές διαδικασίες ενός διακριτού πλέον πολιτικού χώρου, όπως σέβομαι και τα πρόσωπα. Ως εκ τούτου, δεν έχει κανένα νόημα να αναλύουμε τώρα αν χαιρετιόμαστε σε κοινωνικές εκδηλώσεις. […] Δεν με απασχολεί καθόλου. Ήρθα σήμερα εδώ για να μιλήσουμε για τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας και όχι για τα εσωκομματικά προβλήματα του κυρίου Πολάκη με τον ΣΥΡΙΖΑ.»
Η κριτική στο «μοντέλο του TikTok» και ο δημοσιονομικός χώρος
Περνώντας στα ζητήματα της οικονομικής πολιτικής, ο αρχηγός της ΕΛΑΣ απάντησε στην κριτική της κυβέρνησης και της υπόλοιπης αντιπολίτευσης —συμπεριλαμβανομένων των αναφορών του Νίκου Ανδρουλάκη— περί προσωποπαγούς κόμματος χωρίς ολοκληρωμένο πρόγραμμα. Ο κ. Τσίπρας απέδωσε τις αιτιάσεις για υποτιθέμενες προθέσεις επιβολής εκτεταμένων φόρων σε μερίσματα, υψηλά εισοδήματα, πισίνες ή πολυτελή σκάφη στη στρέβλωση του σύγχρονου ψηφιακού διαλόγου.
Ο κ. Τσίπρας επέκρινε τον τρόπο διεξαγωγής της πολιτικής αντιπαράθεσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
«Δυστυχώς, στις μέρες μας ο πολιτικός διάλογος —ιδίως στην εποχή του TikTok— διεξάγεται συχνά με αποσπασματικές δηλώσεις. Απομονώνονται στιγμές από τηλεοπτικές συνεντεύξεις, οι οποίες κόβονται και συγκεντρώνουν πολλαπλάσιες προβολές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απ’ ό,τι στους ίδιους τους σταθμούς. Αυτός ο τρόπος διεξαγωγής του διαλόγου είναι στρεβλός.»
Επί της ουσίας των οικονομικών δεδομένων, ο πρώην πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι η δημοσιονομική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας από το 2019 και μετά δεν επιβάλλει καμία αύξηση φόρων για την υλοποίηση του κοινωνικού προγράμματος του κόμματός του. Όπως εξήγησε, η ετήσια υπεραπόδοση της οικονομίας έναντι των στόχων για τα πλεονάσματα διαμορφώνει έναν καθαρό δημοσιονομικό χώρο ύψους περίπου 6 δισεκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που επιτρέπει την ενίσχυση των πολιτών χωρίς επιπλέον επιβάρυνση των μεσαίων, χαμηλών ή υψηλών εισοδημάτων.
Η «πατριωτική εισφορά» και οι στρεβλώσεις στα μερίσματα
Παρά την επάρκεια του δημοσιονομικού χώρου, ο κ. Τσίπρας υπογράμμισε την ανάγκη αποκατάστασης της κοινωνικής δικαιοσύνης απέναντι στην κραυγαλέα συσσώρευση πλούτου σε ελάχιστα χέρια. Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε την ανάγκη αναδιανομής με την αντιμετώπιση κρίσιμων εθνικών προκλήσεων, όπως το δημογραφικό πρόβλημα, επισημαίνοντας ότι τα παιδιά που φοιτούν φέτος στην Πέμπτη Δημοτικού ανέρχονται σε μόλις 65.000, έναντι των 120.000 που καταγράφονταν το 2010.
Προσδιορίζοντας το εργαλείο αυτής της πολιτικής, ο κ. Τσίπρας ανέφερε:
«Αυτή η αναδιανομή, όμως, δεν πρόκειται να γίνει φορολογώντας τις πισίνες ή τα γρήγορα σκάφη. Θα γίνει θεσμικά, μέσα από την πατριωτική εισφορά που έχουμε προτείνει. […] Δεν θα είναι εθελοντική. Θα αφορά όμως αποκλειστικά το πλουσιότερο 1% της χώρας και τις εξαιρετικά κερδοφόρες επιχειρήσεις, αφήνοντας ανέγγιχτο το υπόλοιπο 99% του πληθυσμού. Θα αναπτύξουμε αναλυτικά αυτές τις θέσεις στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.»
Παράλληλα, επικαλούμενος τα επίσημα στοιχεία του ΟΟΣΑ, ο κ. Τσίπρας επεσήμανε ότι η Ελλάδα επιβαρύνει φορολογικά τη μισθωτή εργασία κατά 25% περισσότερο από το κεφάλαιο. Αναγνώρισε ότι ο ίδιος ως πρωθυπουργός είχε μειώσει τον φόρο στα μερίσματα επειδή τότε ήταν δυσλειτουργικός, αλλά τόνισε ότι σήμερα απαιτείται εξορθολογισμός. Για τον λόγο αυτό, πρότεινε μια λελογισμένη, κλιμακωτή αύξηση στα μερίσματα, η οποία όμως θα περιορίζεται αυστηρά στις μεγάλες επιχειρήσεις, αφήνοντας ανέγγιχτες τις μικρομεσαίες δομές.
Το αναπτυξιακό μοντέλο και η εξοικονόμηση πόρων
Η στρατηγική της ΕΛΑΣ για τη μεγέθυνση της οικονομικής «πίτας» περιλαμβάνει την ίδρυση ενός Εθνικού Ταμείου Ανάπτυξης, το οποίο θα αντλεί πόρους από το σκέλος των δημοσίων δαπανών και θα τους μοχλεύει με ιδιωτικά κεφάλαια. Ο κ. Τσίπρας άσκησε κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, υποστηρίζοντας ότι έχασε μια ιστορική ευκαιρία διαχείρισης των 28 δισεκατομμυρίων ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, παρουσιάζοντας ρυθμό ανάπτυξης 2,1%, τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ το 2018, υπό καθεστώς μνημονίων, είχε επιτύχει 2,1% και το 2019 παρέδωσε την οικονομία με ρυθμό 2,3%.
Σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό, οι αναγκαίοι πόροι για τη χρηματοδότηση των κοινωνικών παροχών, όπως οι δωρεάν μετακινήσεις στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΕ) για τους πολίτες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και οι αυξήσεις στους μισθούς των γιατρών, των νοσηλευτών και των εκπαιδευτικών, θα προέλθουν από την πάταξη της διαφθοράς και την έντιμη διαχείριση των κρατικών δαπανών.
Προς επίρρωση της επιχειρηματολογίας του, ο κ. Τσίπρας παρέθεσε συγκεκριμένα στοιχεία για τις κρατικές δαπάνες και τις φοροαπαλλαγές:
-
Απευθείας αναθέσεις: Καταγραφή 12 δισεκατομμυρίων ευρώ σε απευθείας αναθέσεις και επιπλέον 8 δισεκατομμυρίων ευρώ σε διαγωνισμούς με έναν μόνο συμμετέχοντα κατά την τελευταία εξαετία.
-
Συμβουλευτικές εταιρείες: Εκτίναξη των σχετικών κρατικών δαπανών στα 600 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, από 25 εκατομμύρια ευρώ που είχαν διαμορφωθεί επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
-
Φοροαπαλλαγές: Ύπαρξη περίπου 1.200 φοροαπαλλαγών που στερούν από το κράτος το 30% των συνολικών του εσόδων, με τον κ. Τσίπρα να κάνει λόγο για «φοροαπαλλαγές απληστείας».
-
Φόρος υπεραξίας μετοχών: Η πλήρης κατάργησή του στέρησε από το ελληνικό δημόσιο περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ το 2025, ωφελώντας, κατά τον ίδιο, μόλις 61 συγκεκριμένα μεγάλα νομικά πρόσωπα.
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
