Η Γαύδος, το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης, βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες στο επίκεντρο μιας σφοδρής αντιπαράθεσης, καθώς η επιχείρηση κατεδάφισης των αυθαίρετων κατασκευών στις περιοχές Λαυρακάς και Αη Γιάννης κορυφώνεται. Η κίνηση των αρχών να προχωρήσουν στην απομάκρυνση των παραπηγμάτων, τα οποία για δεκαετίες αποτέλεσαν σύμβολο του εναλλακτικού τρόπου ζωής στο νησί, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους διαμένοντες. Μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που ζουν στο σημείο, αναδεικνύεται το χάσμα ανάμεσα στη θεσμική επιβολή της τάξης και την επιθυμία μιας μερίδας πολιτών για διαβίωση σε άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον, υπό τη σκιά αστυνομικών επεμβάσεων και δικαστικών αποφάσεων.

Μια από τις κεντρικές πτυχές της αντιπαράθεσης αφορά το προφίλ των ανθρώπων που επιλέγουν τον Λαυρακά για τη διαμονή τους. Η Σωκρίνα Σφουντούρη, κάτοικος της περιοχής τα τελευταία έξι χρόνια, μίλησε στον κάτοικο του νησιού Σωτήρη Λουκόπουλου και διαψεύδει τις φήμες που θέλουν τους διαμένοντες να στερούνται εισοδημάτων ή να είναι άστεγοι. «Είμαστε φυσιολάτρες και έχουμε επιλέξει αυτόν τον τρόπο ζωής», αναφέρει, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια συνειδητή επιλογή ελευθερίας σε έναν τόπο που θεωρούν μοναδικό στον κόσμο.

Ακολουθεί η συνέντευξη απομαγνητοφωνημένη:

Σωκρίνα Σφουντούρη: Καλησπέρα. Ονομάζομαι Σωκρίνα Σφουντούρη και είμαι μία από τους διαμένοντες εδώ στον Λαυρακά. Ζούμε τραγικές στιγμές με όλα αυτά που συμβαίνουν. Το θέμα αυτό κρατάει πολλά χρόνια και τώρα κορυφώνεται. Αυτό εδώ είναι ένα από τα εναπομείναντα καλύβια που απειλούνται τις επόμενες μέρες. Ο εργολάβος που έχουν στείλει λέει ότι η δουλειά πρέπει να τελειώσει σε μια εβδομάδα, «για να μην αγχωθεί ο εισαγγελέας». Είναι ένα από τα καλύβια που στέκονται ακόμα όρθια, αλλά μας απειλούν ότι θα το ρίξουν σύντομα, όπως έχουν ήδη ρίξει τα υπόλοιπα.

Είναι τραγικό αυτό που ζούμε και δεν ξέρω πόσες ψυχές έχει αγγίξει. Εμείς εδώ είμαστε φυσιολάτρες και έχουμε επιλέξει αυτόν τον τρόπο ζωής. Ακούω διάφορα, ότι δήθεν δεν έχουμε εισοδήματα ή ότι είμαστε άστεγοι. Αυτά δεν ισχύουν. Είμαστε άνθρωποι που αγαπάμε τη φύση και η ψυχή μας μπορεί να ανασαίνει μόνο εδώ. Τέτοιος τόπος δεν υπάρχει σε όλο τον κόσμο, όχι μόνο στην Ελλάδα. Σκοπός μας αυτή τη στιγμή είναι να υπομείνουμε και να αντισταθούμε στο κακό.

Μας έφεραν εδώ την αστυνομία επιθετικά. Μας απείλησαν με γκλομπ και μας διέταξαν να βγούμε έξω και να πάρουμε τα πράγματά μας. Στο πρώτο καλύβι που έριξαν, δεν μας άφησαν περιθώριο για τίποτα· τα προσωπικά μας αντικείμενα κατέληξαν στην άμμο. Η δήμαρχος δεν νοιάστηκε, δεν ήρθε ποτέ να μας γνωρίσει. Και τώρα, επειδή αρνούμαστε να φύγουμε —καθώς δεν έχουμε και πού αλλού να πάμε, αλλά και δεν το θέλουμε— απειλούν να γκρεμίσουν τα καλύβια με τα πράγματά μας μέσα.

Σωτήρης Λουκόπουλος: Πόσα χρόνια βρίσκεσαι στο νησί, Σωκρίνα μου; Τι παράπονα έχεις από τον Δήμο;

Σωκρίνα Σφουντούρη: Τα παράπονά μου ξεκινούν από το γεγονός ότι, αν και ανήκω στον Δήμο Γαύδου, η συγκεκριμένη κυρία μας έχει κάνει τη ζωή πολύ δύσκολη. Επέλεξα τη Γαύδο ως ελεύθερος πολίτης για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Ενώ ο Δήμος θα έπρεπε να ασκεί κοινωνικό έργο και να μας βοηθά με τα επιδόματα ή με τη μεταφορά των χαρτιών μας, μας έχει κόψει όλα τα δικαιώματα. Μας τα αρνήθηκε με ειρωνεία και φασισμό. Δεν υπάρχει τίποτα το ανθρώπινο στη συμπεριφορά της, κάτι που είναι πλέον αποδεδειγμένο σε όλους μας. Είναι κρίμα από τον Θεό για αυτό που πρεσβεύουμε.

Θα πω επίσης ότι ο φυγόποινος που βρέθηκε στο νησί δεν έμενε στα παραπήγματα του Λαυρακά ή του Αγίου Ιωάννη, όπως ακούστηκε ξεκάθαρα. Ήταν στο νησί, ναι, αλλά δεν είχε καμία σχέση με τα δικά μας καλύβια. Αυτά είναι απλώς κουτσομπολιά και φήμες.

Σ.Λ.: Περνάει και ένα ελικόπτερο τώρα από πάνω μας… αυτά είναι τα καθημερινά πλέον εδώ στη Γαύδο. Συνέχισε όμως, πες μας τι ζητάς σήμερα.

Σωκρίνα Σφουντούρη: Αυτό που συμβαίνει πονάει πάρα πολύ. Άνθρωποι ζουν εδώ από 6 έως και 22 χρόνια. Εγώ είμαι από τις πιο «νέες», με 6 χρόνια παραμονής. Πάντα υπήρχε φιλία με τους ντόπιους και με τους προηγούμενους δημάρχους, όπως τον Στρατή ή τη Γκέλη· ήμασταν όλοι ένα. Αυτή η γυναίκα ήρθε και επέλεξε τον διαχωρισμό και τον «τεχνοκρατικό φασισμό» στην πιο ακραία του μορφή.

Ήθελα απλώς να μεταφέρω το κλίμα που επικρατεί. Δεν είμαστε ούτε άστεγοι, ούτε στερούμαστε εισοδήματος. Λατρεύουμε αυτόν τον τόπο και είμαστε εδώ γιατί μόνο εδώ θα μπορούσαμε να ζήσουμε. Αυτό που συμβαίνει είναι για εμάς μια τραγωδία, το νιώθουμε σαν θανατικό.