Της Jennifer Kavanagh

Αυτές τις μέρες, όλοι στην Ουάσιγκτον μιλούν για τα αποθέματα πυραύλων των ΗΠΑ. Το προηγουμένως εξειδικευμένο αυτό θέμα έχει βρεθεί στην πρώτη σελίδα των μεγάλων εφημερίδων και συζητείται καθημερινά σε τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά προγράμματα.

Και για καλό λόγο. Μετά τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος εξάντλησε σοβαρά τα αμερικανικά αποθέματα πυραύλων, συμπεριλαμβανομένων των πιο εξελιγμένων όπλων αεράμυνας και επίθεσης, υπάρχουν αυξανόμενα ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα του αμερικανικού στρατού να πράξει όσα απαιτούνται για την υπεράσπιση των συμφερόντων των ΗΠΑ, ειδικά βραχυπρόθεσμα.

Τα νέα γίνονται πολύ χειρότερα, ωστόσο. Όχι μόνο οι πρώτες 40 ημέρες της σύγκρουσης με το Ιράν επιδείνωσαν τις ελλείψεις ακριβών και υψηλής τεχνολογίας αμερικανικών πυρομαχικών, αλλά έδειξαν επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι έτοιμες για έναν πόλεμο μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.

Παρόλο που ο στρατός των ΗΠΑ κατάφερε να πετύχει μεμονωμένες τακτικές επιτυχίες στο Ιράν, η σύγκρουση και το αποτέλεσμά της υπονόμευσαν απότομα βασικές αρχές της αμερικανικής στρατιωτικής στρατηγικής και προκάλεσαν αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα των σχεδίων έκτακτης ανάγκης των ΗΠΑ, ιδίως για έναν μελλοντικό πόλεμο στην Ασία. Προχωρώντας προς το μέλλον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αναβαθμονομήσουν τις δεσμεύσεις τους ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στην πραγματικότητα του σύγχρονου πολέμου και στα αυξανόμενα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.

Ένας πόλεμος κατά του Ιράν και ένας στην Ασία (για παράδειγμα, για την Ταϊβάν) θα έμοιαζαν διαφορετικοί με πολλούς τρόπους, ειδικά δεδομένου ότι ο πρώτος είναι επιθετικός και ο δεύτερος θα ήταν πιθανότατα αμυντικός. Υπάρχουν όμως αρκετές αξιοσημείωτες ομοιότητες. Πρώτον, όπως και στη Μέση Ανατολή, έτσι και στην Ασία, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό σε προκεχωρημένες βάσεις (forward bases) σε όλη την περιοχή για την απογείωση αεροσκαφών και τη στέγαση δυνατοτήτων εφοδιαστικής και υποστήριξης μάχης. Θα εξαρτιόταν από την επίγεια αεράμυνα και ένα δίκτυο ραντάρ και αισθητήρων για την προστασία αυτών των βάσεων και για την πληροφόρηση σχετικά με τη στόχευση των αμερικανικών πυραύλων.

Δεύτερον, στην Ασία όπως και στο Ιράν, ο αμερικανικός στρατός θα εκμεταλλευόταν μαχητικά αεροσκάφη, βομβαρδιστικά και πολεμικά πλοία χρησιμοποιώντας όπλα stand-off παράλληλα με επίγειους πυραύλους για να πλήξει τις εχθρικές αεράμυνες, τα ραντάρ και τους εκτοξευτές πυραύλων. Θα στόχευε επίσης εχθρικά αεροσκάφη και ναυτικά σκάφη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που υποστηρίζουν μια αμφίβια εισβολή ή εκείνων που επιβάλλουν αποκλεισμό.

Τρίτον, στην περίπτωση ενός πολέμου για την Ταϊβάν, οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν drones για να δημιουργήσουν ένα «τοπίο κόλασης» (hellscape) για τις κινεζικές δυνάμεις, εμποδίζοντας την ικανότητά τους να προχωρήσουν μέσω θαλάσσης, αέρος ή εδάφους. Τα drones έπαιξαν επίσης σημαντικό ρόλο στο Ιράν, με τον αμερικανικό στρατό να κάνει το ντεμπούτο νέων συστημάτων.

Ο πόλεμος στο Ιράν, που διεξήχθη με έναν ασθενέστερο αντίπαλο, αμφισβητεί καθέναν από αυτούς τους θεμελιώδεις πυλώνες της αμερικανικής στρατιωτικής στρατηγικής για μελλοντικούς πολέμους μεγάλων δυνάμεων, είτε εναντίον της Κίνας είτε άλλων.

Ίσως το πιο σημαντικό είναι ότι ο πόλεμος στο Ιράν εγείρει σοβαρές αμφιβολίες για τη χρησιμότητα και τη βιωσιμότητα των προκεχωρημένων βάσεων των ΗΠΑ σε μια μεγάλη σύγκρουση. Μετά την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι αμερικανικές βάσεις σε όλη την περιοχή δεν αποτέλεσαν πηγές ισχύος, αλλά τεράστιες αδυναμίες και εύκολους στόχους. Από τις πρώτες μέρες του πολέμου, οι αμερικανικές βάσεις υπέστησαν σφοδρές επιθέσεις με drones και πυραύλους, ενώ φέρεται να βομβαρδίστηκαν ακόμη και από ιρανικά μαχητικά αεροσκάφη.

Οι ζημιές που υπέστησαν οι αμερικανικές βάσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή ήταν συγκλονιστικές. Υποδομές, συστήματα αεράμυνας και επίγειοι αισθητήρες και ραντάρ καταστράφηκαν. Πολυδάπανα αμερικανικά αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων ανεφοδιαστικών και αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης AWACS, υπέστησαν ζημιές. Στην πραγματικότητα, οι βάσεις στη Μέση Ανατολή ήταν τόσο ευάλωτες στην εχθρική επίθεση που το αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό δεν μπορούσε πλέον να επιχειρεί από αυτές και αναγκάστηκε να εργαστεί από κοντινές τοποθεσίες και ξενοδοχεία.

Εάν οι βάσεις στη Μέση Ανατολή δεν είναι υπερασπίσιμες, το Πεντάγωνο δεν μπορεί να υποθέσει ότι θα είναι ούτε εκείνες που είναι διασκορπισμένες στον Ειρηνικό. Στην πραγματικότητα, πολλές ή οι περισσότερες μπορεί να είναι σε μεγάλο βαθμό μη χρησιμοποιήσιμες, ειδικά στις κρίσιμες πρώτες ημέρες οποιουδήποτε πολέμου.

Ένα άλλο βασικό αποτέλεσμα στη Μέση Ανατολή που θα έπρεπε να σημάνει συναγερμό στην ανώτατη ηγεσία του Πενταγώνου είναι η ικανότητα του Ιράν να προκαλέσει ζημιά και να υποβαθμίσει τους αισθητήρες και τα ραντάρ που υποστηρίζουν το περιφερειακό δίκτυο αεράμυνας των ΗΠΑ, μια στρατιωτική επιτυχία του Ιράν που άφησε τις αμερικανικές βάσεις εκτεθειμένες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βασίζονται εδώ και καιρό σε επίγεια συστήματα αεράμυνας για την προστασία του προσωπικού, των υποδομών και των μέσων τους από τους εχθρικούς πυραύλους. Όμως το Ιράν ήταν σε θέση να απενεργοποιήσει αποτελεσματικά αυτά τα συστήματα, υποδηλώνοντας ότι αυτή η προσέγγιση στην προστασία των δυνάμεων είναι εντελώς ανεπαρκής σε έναν κόσμο «ακρίβειας μάζας» (precise mass), όπου ακόμη και οι αδύναμοι αντίπαλοι διαθέτουν προηγμένες ικανότητες στόχευσης. Εάν το αμερικανικό επίγειο δίκτυο αεράμυνας δεν μπόρεσε να επιβιώσει απέναντι στο Ιράν, είναι βέβαιο ότι είναι ανεπαρκές για έναν πόλεμο με την Κίνα.

Η εμπειρία των ΗΠΑ κατά του Ιράν εγείρει επίσης ερωτήματα σχετικά με τα σχέδια των ΗΠΑ να βασιστούν κυρίως σε όπλα stand-off για να πλήξουν κινεζικά πλοία και στρατιωτικούς στόχους σε μια περίπτωση σύγκρουσης στον Ινδο-Ειρηνικό. Αν και αυτή η στρατηγική εξελίχθηκε ως απάντηση στις ικανότητες αντιπρόσβασης/άρνησης περιοχής (A2/AD) της Κίνας, οι οποίες θα καταστήσουν αδύνατη τη λειτουργία κοντά στις ακτές της ηπειρωτικής χώρας, ο πόλεμος στο Ιράν υποδηλώνει ότι η προσέγγιση stand-off μπορεί να είναι περιορισμένη σε αυτά που μπορεί να επιτύχει.

Παρόλο που ο στρατός των ΗΠΑ ήταν αποτελεσματικός στην καταστροφή μεγάλου μέρους της αεράμυνας του Ιράν, αναφορές δείχνουν ότι κατάφερε να εξουδετερώσει ίσως μόνο το 50% των πυραύλων και των εκτοξευτών της χώρας και ένα ακόμη μικρότερο μέρος της παραγωγής drones της. Πράγματι, αν και ο ρυθμός πυρός του Ιράν κατέρρευσε σημαντικά μετά τις πρώτες ημέρες του πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπόρεσαν ποτέ να καταστείλουν πλήρως τα πυρά των ιρανικών πυραύλων ή να τους σταματήσουν από το να εκτοξεύουν drones κατά αμερικανικών στόχων και στόχων των κρατών του Κόλπου. Οι αμερικανικές δυνάμεις είναι πιθανό να τα πάνε πολύ χειρότερα σε μια εκστρατεία για την εξουδετέρωση των δυνατοτήτων πυραύλων και drones της Κίνας, δεδομένης της πιο προηγμένης αεράμυνας και του βαθύτερου οπλοστασίου πυραύλων της Κίνας.

Επιπλέον, σε αυτού του είδους το αμφισβητούμενο περιβάλλον, στόχοι όπως η αεροπορική υπεροχή και ο έλεγχος της θάλασσας είναι σε μεγάλο βαθμό απρόσιτοι ακόμη και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρόλο που ο στρατός των ΗΠΑ πέτυχε τελικά έναν βαθμό αεροπορικής κυριαρχίας πάνω από το Ιράν, αυτό δεν εξάλειψε τον κίνδυνο για τα αμερικανικά αεροσκάφη. Οι περιορισμοί στην αμερικανική ναυτική ισχύ ήταν ακόμη πιο εκτεταμένοι. Όχι μόνο τα αμερικανικά πολεμικά πλοία αναγκάστηκαν να επιχειρούν σε απόσταση από τις ιρανικές ακτές λόγω των απειλών από πυραύλους και drones, αλλά και η ικανότητα του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ να ελέγχει τα ύδατα στα ανοικτά των ακτών του Ιράν ήταν περιορισμένη. Ο αμερικανικός αποκλεισμός άφησε να περάσουν τουλάχιστον τόσα ιρανικά πλοία όσα εξέτρεψε.

Σε έναν πόλεμο στην Ασία, τα αμερικανικά πολεμικά πλοία θα αντιμετώπιζαν ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις. Σε ένα σενάριο χειρότερης περίπτωσης, αεροπλανοφόρα και αντιτορπιλικά θα μπορούσαν να αναγκαστούν να επιχειρούν πέρα από τη δεύτερη αλυσίδα νησιών, μειώνοντας την αξία τους στην άμυνα της Ταϊβάν ή σε μια προσπάθεια αποκλεισμού των κινεζικών λιμανιών.

Τέλος, υπάρχει το ζήτημα των drones. Το Ιράν είχε το σαφές πλεονέκτημα εδώ, τόσο στον αέρα όσο και υποθαλάσσια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέχουν πολύ από το να είναι ανταγωνιστικές στον χώρο των drones, πόσο μάλλον έτοιμες να δημιουργήσουν ένα «τοπίο κόλασης» για την Κίνα, έναν από τους ηγέτες του κλάδου.

Το συμπέρασμα είναι ότι ο πόλεμος στο Ιράν έφερε στο προσκήνιο τα ελαττώματα και τις αδυναμίες της αμερικανικής στρατιωτικής στρατηγικής, τόσο γενικά όσο και ειδικά όσον αφορά τις πιθανές συγκρούσεις στην Ασία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέθεταν επί δεκαετίες ότι οι προκεχωρημένες βάσεις τους θα ήταν υπερασπίσιμες και ότι τα μέσα προβολής ισχύος, όπως βομβαρδιστικά, αεροπλανοφόρα και μαχητικά αεροσκάφη, θα τους επέτρεπαν να επικρατήσουν σε στρατιωτικές αναμετρήσεις ακόμη και μακριά από την πατρίδα τους.

Υπέθεταν ότι μπορούν να κυριαρχήσουν στον αέρα και τις θάλασσες και να προστατεύσουν τα μέσα στο έδαφος, ακόμη και κοντά στο έδαφος του αντιπάλου.

Αν αυτά τα πράγματα ίσχυαν ποτέ, δεν ισχύουν πια. Το χρήμα και ο χρόνος μπορούν να διορθώσουν τις ελλείψεις πυρομαχικών μεσοπρόθεσμα, αλλά δεν μπορούν να λύσουν αυτές τις πιο σοβαρές και, με πολλούς τρόπους, δυσεπίλυτες στρατηγικές ελλείψεις. Σε έναν ολοένα και πιο πολυπολικό κόσμο, όπου η πρόσβαση στη στρατιωτική ισχύ έχει εκδημοκρατιστεί και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μικρότερο πλεονέκτημα από ό,τι στο παρελθόν, αυτό που μπορούν να επιτύχουν οι ΗΠΑ με τη στρατιωτική βία θα είναι πιο περιορισμένο. Οι στρατηγικοί στόχοι και οι φιλοδοξίες των ΗΠΑ θα πρέπει να προσαρμοστούν αναλόγως.