Τουλάχιστον 10 εν ενεργεία στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους από αυτοκτονία από την αρχή του έτους, συμπεριλαμβανομένων έξι τον Απρίλιο, σύμφωνα με πληροφορίες της Haaretz. Τρεις άλλοι στρατιώτες που υπηρέτησαν ως έφεδροι κατά τη διάρκεια του πολέμου αυτοκτόνησαν αυτόν τον μήνα, ενώ δεν βρίσκονταν πλέον σε ενεργό υπηρεσία. Δύο αστυνομικοί, συμπεριλαμβανομένου ενός κληρωτού αξιωματικού της Συνοριακής Αστυνομίας, πέθαναν επίσης από αυτοκτονία αυτόν τον μήνα.
τα δεδομένα δείχνουν μια συνεχή αύξηση των αυτοκτονιών εντός του αμυντικού κατεστημένου, μια τάση που ξεκίνησε μετά το ξέσπασμα του πολέμου στις 7 Οκτωβρίου. Πηγές του στρατού παραδέχθηκαν ότι δυσκολεύονται να λάβουν αποτελεσματικά μέτρα για τη μείωση του φαινομένου, ειδικά σε περιπτώσεις όπου οι στρατιώτες που βρίσκονται σε κρίση δεν αναζητούν θεραπεία.
«Στην αρχή του πολέμου, πιστεύαμε ότι είχαμε την κατάσταση υπό έλεγχο», παραδέχθηκε πρόσφατα ανώτερος αξιωματούχος της Διεύθυνσης Προσωπικού του IDF, «και αυτό εξερράγη στα πρόσωπά μας». Αρκετοί άλλοι αξιωματικοί της διεύθυνσης απέδωσαν τον υψηλό αριθμό αυτοκτονιών αυτόν τον μήνα στις εκδηλώσεις για την Ημέρα Μνήμης και στη μεγάλη έμφαση στο πένθος και την απώλεια. Ειδικοί ψυχικής υγείας που μίλησαν στη Haaretz αμφισβήτησαν αυτή την εξήγηση, λέγοντας ότι δεν είχαν δει δραματική αύξηση των αυτοκτονιών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα προηγούμενα χρόνια.
«Είναι πιθανό αυτά τα γεγονότα να έχουν κάποια επιρροή, αλλά αυτό δεν μπορεί να προσδιοριστεί οριστικά», δήλωσε ένας ειδικός. Σύμφωνα με αξιωματικούς της Διεύθυνσης Προσωπικού, οι παρατεταμένες μάχες έχουν επίσης επιφέρει πλήγμα. Ένας σχετικά μικρός αριθμός μελών των ενόπλων δυνάμεων συνεχίζει να φέρει ένα συσσωρευμένο βάρος, γεγονός που επηρεάζει την ψυχική τους υγεία και πιθανώς συμβάλλει στην αύξηση των αυτοκτονιών.
Ακτιβιστές που εργάζονται με μέλη των ενόπλων δυνάμεων που πάσχουν από ψυχικά τραύματα σχετιζόμενα με τον στρατό πρόσφεραν μια άλλη εξήγηση σε συνομιλίες με τη Haaretz. Είπαν ότι το εύρος της υποστήριξης ψυχικής υγείας που παρέχεται από τον IDF έχει μειωθεί, παρά τους δημόσιους ισχυρισμούς του στρατού για το αντίθετο.
Τον Φεβρουάριο, ο στρατός αποφάσισε να ακυρώσει τις ημέρες ψυχολογικής αποφόρτισης για τους εφέδρους που πραγματοποιούνταν πριν από την επιστροφή τους στην πολιτική ζωή. Μετά τον πόλεμο με το Ιράν και την αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού, ο στρατός αποφάσισε να επαναφέρει την αποφόρτιση, αν και όχι για όλους. Η Haaretz έμαθε για μέλη των ενόπλων δυνάμεων στα βόρεια σύνορα και στη Δυτική Όχθη που απολύθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες χωρίς να συναντηθούν με κανέναν επαγγελματία.
«Είναι απλώς ανεύθυνο να μας στέλνουν σπίτι έτσι», είπε ένας από αυτούς. «Ξοδεύουν δισεκατομμύρια σε πυρομαχικά και αναχαιτιστές, και κάνουν οικονομία σε αυτό;»
Αρκετοί έφεδροι αξιωματικοί ψυχικής υγείας δήλωσαν ότι ακόμη και αυτές οι ημέρες αποφόρτισης δεν αποτελούν επαρκή λύση για τους στρατιώτες, ορισμένοι από τους οποίους έχουν υπηρετήσει εκατοντάδες ημέρες κατά τη διάρκεια του πολέμου.
«Τελικά, είναι μια συνάντηση λίγων ωρών και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν καθοδηγείται από κλινικό ψυχολόγο», δήλωσε ένας αξιωματικός. «Είναι μια αρχή, αλλά πραγματικά δεν είναι αρκετό. Είναι λίγο σαν να βάζεις ένα τσιρότο σε μια κεντρική αρτηρία που αιμορραγεί».
Ορισμένες επίλεκτες μονάδες αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν πιο ολοκληρωμένες συνεδρίες ψυχολογικής αποφόρτισης, χρηματοδοτούμενες μέσω δωρεών.
Στρατιώτες ανέφεραν επίσης μείωση της παρουσίας αξιωματικών ψυχικής υγείας στο πεδίο. Ορισμένοι δήλωσαν ότι δεν είχαν συναντηθεί με κανέναν αξιωματικό αφού ενεπλάκησαν σε περιστατικά με απώλειες στον νότιο Λίβανο. Ο στρατός συνέχισε επίσης να στρατολογεί άτομα με ψυχικά τραύματα κατά τη διάρκεια του πολέμου, ακόμη και αφού είχαν καταγραφεί στο Υπουργείο Άμυνας λόγω της ψυχικής τους κατάστασης και πριν οποιαδήποτε ιατρική επιτροπή αξιολογήσει την κατάσταση αναπηρίας τους. Αυτό έγινε χωρίς να ελεγχθεί η καταλληλότητά τους για υπηρεσία.
Σε πολλές περιπτώσεις, όπως ανέφερε η Haaretz, οι διοικητές πίεσαν στρατιώτες με PTSD να παρουσιαστούν για υπηρεσία και μάλιστα τους απείλησαν με σύλληψη. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, δεκάδες κληρωτοί στρατιώτες δήλωσαν ότι οι διοικητές τούς εμπόδισαν να λάβουν θεραπεία ψυχικής υγείας. Ορισμένοι το έπραξαν λόγω των αυξανόμενων ελλείψεων σε ανθρώπινο δυναμικό στις ταξιαρχίες μάχης που καθιστούσαν τις αποστολές πιο δύσκολες. Άλλοι ενήργησαν βάσει ξεπερασμένων αντιλήψεων σχετικά με την ψυχική υγεία.
Αυτές οι συνθήκες, δήλωσε ένας πρώην επικεφαλής του κλινικού κλάδου ψυχικής υγείας στον IDF, θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τα ποσοστά αυτοκτονιών.
«Δεν μπορεί να σωθεί κάθε άνθρωπος, και ο στρατός δεν μπορεί να εναποθέσει όλη του την πίστη στο σύστημα ψυχικής υγείας», είπε. «Αλλά μια ανασκόπηση των περιπτώσεων υποδηλώνει ότι τουλάχιστον ορισμένες από αυτές θα μπορούσαν να είχαν σωθεί εάν οι διοικητές είχαν δώσει προσοχή στα προειδοποιητικά σημάδια. Το σύστημα πρέπει να βελτιωθεί. Αυτό δεν είναι πλέον απλώς μια προειδοποίηση. Είναι ένας πραγματικός συναγερμός».
Τα ευρύτερα δεδομένα προκαλούν επίσης ανησυχία. Στη δεκαετία πριν από τον πόλεμο της 7ης Οκτωβρίου, ο μέσος αριθμός αυτοκτονιών στον στρατό ήταν 12 ανά έτος. Έκτοτε, ο αριθμός έχει αυξηθεί. Από τις 7 Οκτωβρίου 2023 έως το τέλος εκείνου του έτους, επτά εν ενεργεία στρατιώτες πέθαναν από αυτοκτονία. Το 2024, 21 στρατιώτες αφαίρεσαν τη ζωή τους. Πέρυσι, το σύνολο έφτασε τους 22, ο υψηλότερος αριθμός των τελευταίων 15 ετών.
Τα δεδομένα του IDF παρέχουν μόνο μια μερική εικόνα, επειδή δεν περιλαμβάνουν στρατιώτες που πέθαναν από αυτοκτονία μετά την έξοδο από την ενεργό υπηρεσία. Για χρόνια, ο στρατός απέφευγε να αντιμετωπίσει το ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι οι απολυμένοι στρατιώτες δεν αποτελούσαν πλέον δική του ευθύνη. Ωστόσο, μια σειρά από ρεπορτάζ στα μέσα ενημέρωσης για στρατιώτες που συμμετείχαν στον πόλεμο και αργότερα αυτοκτόνησαν μετά την επιστροφή τους στην πολιτική ζωή, ανάγκασε τον στρατό να προβεί σε τουλάχιστον κάποιες αλλαγές πολιτικής.
Στα τέλη του 2025, ο στρατός ανέφερε ότι η έρευνά του είχε εντοπίσει 15 τέτοιες περιπτώσεις. Η Haaretz έμαθε για τουλάχιστον τέσσερις επιπλέον περιπτώσεις από τότε, τρεις από αυτές τον Απρίλιο. Υπήρξαν επίσης αρκετές περιπτώσεις που αφορούσαν στρατιώτες που υπηρέτησαν σε προηγούμενους πολέμους, διαγνώστηκαν με PTSD και πέθαναν από αυτοκτονία μετά τις 7 Οκτωβρίου. Το Υπουργείο Άμυνας εντόπισε επίσης αρκετούς εφέδρους που υπηρέτησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, υπέφεραν από ψυχική οδύνη και αργότερα πέθαναν από υπερβολική δόση ναρκωτικών ή αλκοόλ μετά την απόλυσή τους.
Επίσημα, η Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας του στρατού αναφέρει ότι δεν έχουν εντοπιστεί σαφή κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των περιπτώσεων αυτοκτονιών από την έναρξη του πολέμου, είτε πρόκειται για την οικογενειακή κατάσταση, το οικονομικό υπόβαθρο ή τις στρατιωτικές συνθήκες. Οι αξιωματούχοι αποδίδουν την αύξηση των αυτοκτονιών κατά τη διάρκεια του πολέμου στην απότομη αύξηση του αριθμού των μελών των ενόπλων δυνάμεων, ιδιαίτερα στο σύστημα των εφέδρων.
Ο στρατός αναφέρει περαιτέρω ότι η ανασκόπηση των περιπτώσεων έδειξε πως ορισμένοι από αυτούς που αυτοκτόνησαν δεν ωθήθηκαν από την έκθεση στη μάχη. Τον περασμένο Ιανουάριο, για παράδειγμα, ένας μόνιμος αντισυνταγματάρχης που υπηρετούσε σε μη μάχιμο ρόλο αφαίρεσε τη ζωή του. Άνθρωποι που τον γνώριζαν είπαν ότι η ψυχική του κατάσταση επιδεινώθηκε μετά από συνεχή παρενόχληση από το στρατιωτικό σύστημα, το οποίο αρνήθηκε να χρηματοδοτήσει τις ιατρικές του θεραπείες, καθώς και λόγω χρεών που είχε συσσωρεύσει. «Το αίμα του είναι στα χέρια του IDF», δήλωσε ένας φίλος του.
Ταυτόχρονα, ο στρατός έχει εντοπίσει άλλες αυτοκτονίες στις οποίες υπήρχε σαφής σύνδεση με τη συμμετοχή στον πόλεμο. Μία από αυτές ήταν του Eliran Mizrahi, ενός έφεδρου χειριστή μπουλντόζας που πέθανε από αυτοκτονία τον περασμένο Ιούνιο. Είχε υπηρετήσει για μήνες στη Λωρίδα της Γάζας και είχε διαγνωστεί με PTSD (Μετατραυματική Διαταραχή Στρες).
Ένας στρατιώτης των τεθωρακισμένων που είχε διαγνωστεί με PTSD και αργότερα επέστρεψε στην εφεδρεία ήταν επίσης μεταξύ εκείνων που αυτοκτόνησαν. Το ίδιο και ένας έφεδρος τραυματιοφορέας που περιέθαλψε θύματα στον χώρο του πάρτι Nova κοντά στο Ρεΐμ. Δύο χειριστές drones αυτοκτόνησαν επίσης κατά τη διάρκεια του πολέμου. Φίλοι του ενός, ενός έφεδρου αντισυνταγματάρχη, είπαν ότι τους εκμυστηρεύτηκε πως δεν άντεχε πλέον τη φρίκη του πολέμου. Ο δεύτερος, ένας νεαρός κληρωτός αξιωματικός, αυτοκτόνησε λίγο μετά τη συντριβή ενός drone λόγω ανθρώπινου λάθους. Ειδικοί ψυχικής υγείας δήλωσαν στη Haaretz ότι η περίπτωση αυτή καταδεικνύει την τεράστια πίεση που ασκείται στα νεαρά μέλη των ενόπλων δυνάμεων σε καιρό πολέμου.
Μεταξύ εκείνων που αυτοκτόνησαν τον Απρίλιο ήταν στρατιώτες των οποίων η συμμετοχή σε μάχες πιθανότατα επηρέασε την ψυχική τους κατάσταση. Ένας ήταν έφεδρος στην ομάδα εφόδου της επίλεκτης μονάδας καταδρομών Shaldag, ο οποίος αυτοκτόνησε την περασμένη εβδομάδα, την Ημέρα της Ανεξαρτησίας. Είχε λάβει μέρος σε πολλές επιχειρήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου και πολέμησε επίσης στις κοινότητες στα σύνορα της Γάζας στις 7 Οκτωβρίου. Ένας άλλος στρατιώτης μάχης, κληρωτός στην Ταξιαρχία Kfir, πέθανε επίσης από αυτοκτονία αυτόν τον μήνα, όπως και ένας 23χρονος μόνιμος στρατιώτης στα τεθωρακισμένα. Ένας ακόμη στρατιώτης, έφεδρος νοσοκόμος μάχης στην Ταξιαρχία 646, αυτοκτόνησε το Σαββατοκύριακο στο νεκροταφείο Kiryat Ata αφού είχε πάει στο σπίτι του με άδεια.
Ο κατάλογος των στρατιωτών που αυτοκτόνησαν αυτόν τον μήνα ενώ δεν βρίσκονταν σε ενεργό υπηρεσία περιλαμβάνει επίσης τον Yohanan Eliyahu Fredj, έναν 38χρονο κάτοικο της Kiryat Arba. Είχε απαλλαγεί από την εφεδρεία μετά από ένα σοβαρό περιστατικό κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα το 2014. Όταν άρχισε ο τρέχων πόλεμος, επέστρεψε στο μέτωπο και υπηρέτησε σε μάχιμο ρόλο στην Ταξιαρχία Carmeli. Ένας άλλος στρατιώτης μάχης στην ίδια ταξιαρχία, περίπου 40 ετών, αυτοκτόνησε την περασμένη εβδομάδα μετά από παρατεταμένη υπηρεσία σε καιρό πολέμου.
«Συγχώρεσέ με που δεν είδα πόσο δύσκολα ήταν για σένα», είπε η χήρα του στην κηδεία του.
«Μόλις πριν από λίγους μήνες, με πήρες τηλέφωνο γιατί ήθελες να συμβουλευτείς για έναν νεαρό στρατιώτη που ένιωθες ότι δεν ήταν καλά στον λόχο των εφέδρων σου», είπε ένας φίλος στον επικήδειο λόγο του. «Σε ρώτησα, “Τι γίνεται με σένα;” Και απάντησες, όπως πάντα, με ένα γέλιο: “Είμαι εντάξει”. Δεν έχω λόγια να περιγράψω τον πόνο μου και αυτόν των φίλων μας».
Ένας άλλος στρατιώτης αυτοκτόνησε αφού υπηρέτησε εκατοντάδες ημέρες εφεδρείας κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Διεύθυνση Πληροφοριών της Πολεμικής Αεροπορίας, όπου εκτίθετο συχνά σε πληροφορίες σχετικά με επιθέσεις και τα αποτελέσματά τους. «Ήταν ένας ιδιαίτερα απαιτητικός ρόλος», είπε ένας φίλος του. «Ερχόταν σπίτι και δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Τον έβλεπα να “σβήνει” και προσπάθησα να βοηθήσω, αλλά μάλλον όχι αρκετά. Ούτε ο στρατός έκανε αρκετά».
Ο IDF ανέφερε σε απάντησή του ότι «θεωρεί την ψυχική υγεία των μελών του, τόσο των κληρωτών όσο και των εφέδρων, ως αναπόσπαστο μέρος της ευθύνης και της δέσμευσής του απέναντί τους και στην επιχειρησιακή τους ετοιμότητα. Παρά τη μείωση των ημερών αποφόρτισης υπό τη μορφή που καθιερώθηκε φέτος, κάθε διοικητής ταξιαρχίας διαθέτει μια εργαλειοθήκη σχεδιασμένη να βοηθά τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων και να συντονίζει τις ημέρες αποφόρτισης ανάλογα με τις αναδυόμενες ανάγκες και την αποστολή».
Ο στρατός πρόσθεσε ότι «από την αρχή του πολέμου, το σύστημα ψυχικής υγείας έχει επεκταθεί σημαντικά, με την πρόσληψη εκατοντάδων επαγγελματιών και την ανάπτυξή τους σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της Λωρίδας της Γάζας και των βορείων συνόρων. Παράλληλα, παρέχονται διαδικασίες αποφόρτισης και συναισθηματική υποστήριξη σε δεκάδες χιλιάδες μέλη, και το εύρος της ανταπόκρισης συνεχίζει να επεκτείνεται ανάλογα με τις ανάγκες στο πεδίο.
Επιπλέον, όσοι έχουν ολοκληρώσει την εφεδρεία τους μπορούν να επικοινωνήσουν με τη Μονάδα Αντίδρασης Μάχης, η οποία παρέχει ιατρική και ψυχική υποστήριξη σε πολίτες που απολύθηκαν από την κληρωτή ή την εφεδρική υπηρεσία και υποφέρουν από ψυχική οδύνη λόγω της συμμετοχής τους σε μάχες ή επιχειρησιακή δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας».
Η Μονάδα Εκπροσώπου Τύπου του IDF τόνισε ότι «κάθε περίπτωση αυτοκτονίας εξετάζεται ενδελεχώς και διερευνάται από τους εξουσιοδοτημένους φορείς, με σκοπό την άντληση διδαγμάτων για το μέλλον».
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
