Στη συγκρότηση του πρώτου Εθνικού Συμβουλίου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) προχώρησε ο Αλέξης Τσίπρας, θέτοντας τις προγραμματικές και ιδεολογικές βάσεις του νεοσύστατου πολιτικού φορέα έναν μήνα μετά την επίσημη ίδρυσή του. Κατά την ομιλία του, ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε το πολιτικό τρίπτυχο «ηθική επανάσταση, νέος πατριωτισμός, νέα μεταπολίτευση», περιγράφοντας μια στρατηγική ριζικής αλλαγής του μοντέλου διακυβέρνησης και της αρχιτεκτονικής της πολιτικής στη χώρα. Με φόντο την έντονη κριτική στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη διαχείριση των δημοσίων πόρων, την ασυλία του τραπεζικού συστήματος και τη θεσμική υποβάθμιση, ο κ. Τσίπρας κατέθεσε ένα πλέγμα εμβληματικών προτάσεων άμεσης εφαρμογής, επιδιώκοντας να διαμορφώσει μια ορατή εναλλακτική πρόταση εξουσίας που θα απαντά στην καθημερινή πίεση των πολιτών από την ακρίβεια και τις κοινωνικές ανισότητες.
Η θεσμική δοκιμασία της Δημοκρατίας και η ανάγκη για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο
Η έναρξη των εργασιών του Εθνικού Συμβουλίου σηματοδοτεί, σύμφωνα με την ηγεσία της ΕΛΑΣ, μια προσπάθεια που εκκινεί από την ίδια την κοινωνική βάση με στόχο την αναγέννηση της χώρας. Πενήντα χρόνια μετά την αποκατάσταση του πολιτεύματος το 1974, ο κ. Τσίπρας προσδιορίσε την αποστολή της σύγχρονης γενιάς όχι ως μια μηχανική επανάληψη του παρελθόντος, αλλά ως μια μάχη για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς και τη διεύρυνση της δημοκρατικής λειτουργίας. Υποστήριξε ότι το κοινωνικό συμβόλαιο της Μεταπολίτευσης έχει διαρραγεί, καθώς η σχέση κράτους και πολίτη έχει τραυματιστεί από την απουσία ελέγχου και τη διαφθορά.
Περιγράφοντας την τρέχουσα θεσμική πραγματικότητα, ο κ. Τσίπρας επεσήμανε:
«Σήμερα η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται από τα τανκς. Δοκιμάζεται όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν δίκαια. Όταν η δικαιοσύνη δεν εμπνέει απόλυτη εμπιστοσύνη και όταν η εκτελεστική εξουσία αρνείται να λογοδοτήσει, επιδεικνύοντας αλαζονεία. […] Δοκιμάζεται η δημοκρατία όταν η εξουσία μάς λέει προκλητικά ότι “εν θα λογοδοτήσει στον κάθε κερατά”. Αυτή είναι για εκείνους η έννοια της διακυβέρνησης. Όταν η διαφθορά παρουσιάζεται ως μια φυσιολογική, αναπόφευκτη κατάσταση και όταν η πολιτική χάνει τελείως το ηθικό της περιεχόμενο.»
Για την υπέρβαση αυτής της κατάστασης, ο αρχηγός της ΕΛΑΣ προέκρινε την ανάγκη για μια ριζική αλλαγή πολιτικής που θα μεταβάλει τον τρόπο διακυβέρνησης, τη λειτουργία του κράτους και την άσκηση της εξουσίας, προτάσσοντας το συλλογικό συμφέρον έναντι των προσωπικών επιδιώξεων.
Ηθική επανάσταση και ο δομικός χαρακτήρας της διαφθοράς
Κεντρικό άξονα της πολιτικής διακήρυξης του νέου φορέα αποτελεί η εισαγωγή μιας νέας ηθικής στην πολιτική, απέναντι στην κυνική διαχείριση των κυβερνητικών αξιωμάτων. Επικαλούμενος τα στοιχεία των πρόσφατων δημοσκοπήσεων, σύμφωνα με τα οποία περισσότεροι από εννέα στους δέκα πολίτες θεωρούν ότι η διαφθορά κυριαρχεί οριζόντια στη χώρα, ο κ. Τσίπρας υπογράμμισε ότι η απώλεια της εμπιστοσύνης σβήνει την ελπίδα της κοινωνίας.
Στο πλαίσιο αυτό, προσέδωσε στη μάχη κατά της διαφθοράς χαρακτήρα κοινωνικής δικαιοσύνης:
«Για εμάς, η διαφθορά δεν εξαντλείται σε μεμονωμένες παρανομίες, σε σκόρπια σκάνδαλα ή σε κάποιες μίζες. Η διαφθορά είναι ένα οργανωμένο, δομικό σύστημα αναδιανομής που μεταφέρει συστηματικά πλούτο, ευκαιρίες, πόρους και ισχύ από τους πολλούς προς τους ελάχιστους προνομιούχους. Είναι ένα σύστημα που στερεί κρίσιμα κονδύλια από τα δημόσια νοσοκομεία, από τα σχολεία, από τις κοινωνικές υπηρεσίες· στερεί ευκαιρίες και πόρους από την καθημερινότητα κάθε ελληνικής οικογένειας.»
Απέναντι σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Τσίπρας αντιπαρέβαλε την έννοια του «νέου πατριωτισμού», ο οποίος δεν ορίζεται από κούφια λόγια, αλλά από την έμπρακτη φροντίδα για το κοινό καλό, τον σεβασμό στους θεσμούς και την προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος, διασφαλίζοντας μια κοινωνία αξιοκρατίας χωρίς την ανάγκη πολιτικών γνωριμιών.
Οι πέντε εμβληματικές παρεμβάσεις για την καθημερινότητα των πολιτών
Για την άμεση ανακούφιση των νοικοκυριών από το δυσβάστακτο κόστος ζωής και την ακρίβεια, η ΕΛΑΣ παρουσίασε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα πέντε εμβληματικών παρεμβάσεων, οι οποίες, σύμφωνα με την ηγεσία της, μπορούν να εφαρμοσθούν από την πρώτη ημέρα της διακυβέρνησης.
Η πρώτη παρέμβαση αφορά τη θεσμοθέτηση δωρεάν δημόσιων μεταφορών για όλους τους πολίτες στα μεγάλα αστικά κέντρα, προκειμένου η μετακίνηση να καταστεί καθολικό δικαίωμα. Παράλληλα, προτείνεται η μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με στόχο την ανάσχεση της εξάντλησης του οικογενειακού εισοδήματος από το ενεργειακό κόστος. Στον τομέα της στεγαστικής πολιτικής, το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία ενός δημόσιου φορέα στέγης και κοινωνικής διαχείρισης στεγαστικών δανείων, ώστε η κατοικία να πάψει να αποτελεί πεδίο κερδοσκοπίας.
Στον χώρο της εκπαίδευσης, ο κ. Τσίπρας δεσμεύθηκε για τον τερματισμό του υφιστάμενου, ψυχοφθόρου καθεστώτος των πανελλαδικών εξετάσεων και την αντικατάστασή του από ένα νέο, σύγχρονο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Τέλος, ο πέμπτος άξονας αφορά την εξασφάλιση αξιοπρεπών αμοιβών για τους λειτουργούς της δημόσιας παιδείας και του Εθνικού Συστήματος Υγείας, προκειμένου να σταματήσει η υποτίμηση του έργου των εκπαιδευτικών και των νοσοκομειακών γιατρών.
Στρατηγική δίκαιης ανάπτυξης και το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης
Αναγνωρίζοντας ότι η οικονομική ανακούφιση πρέπει να συνοδεύεται από την παραγωγή νέου πλούτου, ο αρχηγός της ΕΛΑΣ άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση για τη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης. Κατηγόρησε το Μέγαρο Μαξίμου ότι σπατάλησε τη μεγαλύτερη αναπτυξιακή ευκαιρία της χώρας από τη Μεταπολίτευση και μετά, διοχετεύοντας τα κονδύλια σε ημετέρους μέσω απευθείας αναθέσεων και κλειστών διαγωνισμών, χωρίς να μεταβάλει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας.
Για την επόμενη ημέρα, ο κ. Τσίπρας παρουσίασε τον σχεδιασμό του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών (ΙΝΑΤ) για την ίδρυση του Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης. Στόχος του νέου αυτού εθνικού εργαλείου είναι η σταθερή σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, ανατρέποντας την παρούσα κατάσταση που φέρει τη χώρα να ανταγωνίζεται σε αγοραστική δύναμη μόνο τη Βουλγαρία. Η στρατηγική αυτή βασίζεται στην έννοια της «δίκαιης ανάπτυξης», όπου ο παραγόμενος πλούτος δεν θα αφορά τους λίγους, αλλά θα διανέμεται με όρους κοινωνικής κινητικότητας και φορολογικής δικαιοσύνης.
Απαντώντας στο ερώτημα για την ανεύρεση των απαραίτητων πόρων, ο κ. Τσίπρας έστρεψε τα βέλη του προς τη φορολογική ασυλία του ανώτατου πλούτου και των τραπεζών, παραθέτοντας συγκεκριμένα στοιχεία:
«Δεν γίνεται κάποιος που έχει εισόδημα από εργασία 18.000 ευρώ να πληρώνει 20% φόρο και αυτός που εισπράττει 180.000 ευρώ από μερίσματα να φορολογείται με μόλις 5%. […] Το 1% των πιο πλούσιων Ελλήνων κατέχει σήμερα σχεόν το 30% του συνολικού πλούτου στη χώρα μας. […] Την ίδια στιγμή, το 1% των πιο κερδοφόρων επιχειρήσεων καρπώνεται πάνω από το 80% της συνολικής επιχειρηματικής κερδοφορίας στη χώρα μας. […] Στη δικαιοσύνη και στην εντιμότητά μας θα τα βρούμε τα λεφτά. Στο 1% που δεν μπορεί πλέον να παρασιτεί σε βάρος του 99% θα βρούμε τα λεφτά, καθώς και στην αμείλικτη καταπολέμηση της διαφθοράς.»
Κατήγγειλε επίσης ότι η κατάργηση του φόρου υπεραξίας από τη μεταβίβαση μετοχών στέρησε από το δημόσιο ταμείο 600 εκατομμύρια ευρώ το 2025, ωφελώντας μόλις 61 μεγάλα νομικά πρόσωπα.
Το τελεσίγραφο προς το τραπεζικό σύστημα για τον αναβαλλόμενο φόρο
Ιδιαίτερα αυστηρή ήταν η προειδοποίηση του κ. Τσίπρα προς τις διοικήσεις των τραπεζών, τις οποίες κατηγόρησε ότι λειτουργούν ως στυγνοί μηχανισμοί παραγωγής κερδών, αγνοώντας τις θυσίες των πολιτών για τη διάσωσή τους κατά τη διάρκεια της κρίσης. Όπως ανέφερε, η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών αγγίζει το 2% του ονομαστικού ΑΕΠ, μέγεθος διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που επιτυγχάνεται μέσω της μεγάλης ψαλίδας στα επιτόκια και των υπέρογκων χρεώσεων στις συναλλαγές.
Ο πρώην πρωθυπουργός ανέδειξε το παράδοξο της μηδενικής φορολόγησης των πιστωτικών ιδρυμάτων λόγω του καθεστώτος του αναβαλλόμενου φόρου, την ίδια στιγμή που διανέμουν μερίσματα ύψους 2,8 δισεκατομμυρίων ευρώ στους μετόχους τους. Στο πλαίσιο αυτό, εξέδωσε σαφές τελεσίγραφο, τονίζοντας ότι η κατάσταση αυτή θα τερματιστεί: είτε οι τράπεζες θα ολοκληρώσουν το πλάνο απόσβεσης του αναβαλλόμενου φόρου το 2028, αντί για το 2035 που προγραμματίζουν, είτε θα βρεθούν αντιμέτωπες με την επιβολή μιας έκτακτης εισφοράς επί των κερδών τους.
Η συγκρότηση «υβριδικού κόμματος» και η απόρριψη της κρατικής χρηματοδότησης
Στο οργανωτικό πεδίο, ο Αλέξης Τσίπρας περιέγραψε τη δομή της ΕΛΑΣ ως ένα σύγχρονο, υβριδικό κόμμα, το οποίο επιδιώκει να ξεπεράσει τα ξεπερασμένα κομματικά μοντέλα του παρελθόντος. Ο νέος φορέας συνδυάζει τη φυσική παρουσία στις γειτονιές με τις δυνατότητες της ψηφιακής συμμετοχής, δίνοντας στα μέλη του αποφασιστικό ρόλο μέσω ψηφιακών διαβουλεύσεων και ηλεκτρονικών δημοψηφισμάτων για τη λήψη των κρίσιμων αποφάσεων.
Παράλληλα, ο κ. Τσίπρας υπογράμμισε την επιλογή της πλήρους πολιτικής και οικονομικής αυτονομίας του κόμματος, ανακοινώνοντας ότι η ΕΛΑΣ προχωρά χωρίς κρατική επιχορήγηση ή στήριξη από ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, βασιζόμενη αποκλειστικά σε μια μεγάλη καμπάνια οικονομικής εξόρμησης στην κοινωνία. Στρέφοντας τα βέλη του προς τα κυβερνώντα κόμματα, καυτηρίασε το γεγονός ότι εκείνοι που συσσωρεύουν χρέη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στις τράπεζες εγκαλούν την ΕΛΑΣ για το κόστος της ανοιχτής πολιτικής της εκδήλωσης στο Θησείο, ξεκαθαρίζοντας ότι ο νέος φορέας λογοδοτεί μόνο στους απλούς πολίτες.
Ολόκληρη η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα:
Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, η συμπαράταξή μας, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη —η ΕΛΑΣ της Ελλάδας που γεννήθηκε πριν από λίγες εβδομάδες— κάνει σήμερα ένα μεγάλο βήμα με τη συγκρότηση του πρώτου Εθνικού μας Συμβουλίου.
Βρισκόμαστε σήμερα όλες και όλοι εδώ, πιστεύω, με ένα διπλό συναίσθημα: από τη μία, τη χαρά μιας νέας αρχής, ενός νέου ξεκινήματος, μιας νέας μεγάλης προσπάθειας για την πατρίδα που μας αξίζει· από την άλλη, με το βάρος μιας μεγάλης, θα έλεγα ιστορικής, ευθύνης.
Διότι δεν ιδρύσαμε ένα ακόμη πολιτικό κόμμα. Δεν βρεθήκαμε εδώ για να προσθέσουμε μία ακόμη φωνή στον θόρυβο της πολιτικής. Βρεθήκαμε εδώ γιατί όλες και όλοι πιστεύουμε βαθιά ότι η Ελλάδα έχει ανάγκη από μια νέα αρχή. Σήμερα κάνουμε μια νέα αρχή, ξεκινώντας —όπως μας αρέσει να λέμε— από την κοινωνία, με την κοινωνία, για την κοινωνία. Στόχος και φιλοδοξία μας είναι να χαράξουμε μια πορεία για τη μεγάλη αλλαγή που έχει ανάγκη ο τόπος· για μια νέα μεταπολίτευση, για την αναγέννηση της Ελλάδας.
Οι Αρχές, η Πυξίδα και η Αποστολή της Γενιάς μας
Σύμβολό μας είναι η πατρίδα μας. ΕΛΑΣ είναι το όνομά μας. Πυξίδα μας είναι η ιστορία, οι αρχές και τα ιδανικά μας. Μας ενώνουν οι αγώνες των παππούδων και των γιαγιάδων μας, οι αγώνες των γονιών μας, οι αγώνες των προηγούμενων γενεών. Κάθε γενιάς που δεν συμβιβάστηκε με τη δικτατορία, με την κατοχή, με την καταπίεση· όλων εκείνων που αγωνίστηκαν ώστε εμείς σήμερα να ζούμε ελεύθεροι, να αναπνέουμε σε μια δημοκρατία.
Σήμερα, όμως, είναι η σειρά των δικών μας αγώνων, της δικής μας γενιάς. Η ιστορία δεν μας ζητά να επαναλάβουμε μηχανικά τους αγώνες του παρελθόντος. Μας ζητά να δώσουμε τη δική μας, σύγχρονη απάντηση στις προκλήσεις της εποχής μας.
Η πρώτη Μεταπολίτευση ήταν εκείνη που αποκατέστησε τη δημοκρατία μετά την επτάχρονη δικτατορία. Πενήντα χρόνια μετά, οι δικές μας γενιές έχουν μια διαφορετική, εξίσου κρίσιμη αποστολή: να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και να διευρύνουν τη δημοκρατία.
Η Δοκιμασία της Δημοκρατίας και η Κρίση Θεσμών
Σήμερα η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται από τα τανκς. Δοκιμάζεται όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν δίκαια. Όταν η δικαιοσύνη δεν εμπνέει απόλυτη εμπιστοσύνη και όταν η εκτελεστική εξουσία αρνείται να λογοδοτήσει, επιδεικνύοντας αλαζονεία.
Η στρέβλωση της λογοδοσίας: Δοκιμάζεται η δημοκρατία όταν η εξουσία μάς λέει προκλητικά ότι «δεν θα λογοδοτήσει στον κάθε κερατά». Αυτή είναι για εκείνους η έννοια της διακυβέρνησης. Όταν η διαφθορά παρουσιάζεται ως μια φυσιολογική, αναπόφευκτη κατάσταση και όταν η πολιτική χάνει τελείως το ηθικό της περιεχομένο.
Το κοινωνικό συμβόλαιο που ένωσε τους Έλληνες μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας έχει, δυστυχώς, σήμερα διαρραγεί. Η σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος έχει τραυματιστεί βαθιά. Γι’ αυτό σήμερα δεν αρκεί απλώς να αλλάξουμε κυβέρνηση· ήρθε η ώρα να αλλάξουμε την ίδια την αρχιτεκτονική της πολιτικής.
Δεν αρκεί μια απλή πολιτική αλλαγή. Χρειάζεται ριζική αλλαγή πολιτικής:
-
Να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο κυβερνιέται η χώρα.
-
Να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το κράτος.
-
Να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η εξουσία και το ίδιο το πολιτικό μας σύστημα.
Ήρθε η ώρα να βάλουμε πάνω από το «εγώ» ένα μεγάλο, συλλογικό «εμείς». Να θυμηθούμε ότι η δημοκρατία σημαίνει το κοινό καλό πάνω από το προσωπικό συμφέρον, ότι η πατρίδα σημαίνει κοινή ευθύνη και η πολιτική σημαίνει ανιδιοτελής προσφορά. Οφείλουμε να τιμήσουμε όσα μας ενώνουν και να αφήσουμε στην άκρη όσα μας χώρισαν στο παρελθόν, γιατί μόνο έτσι μπορούμε να αλλάξουμε πραγματικά τη μοίρα αυτού του τόπου.
Η Νέα Σχέση Πολίτη – Κράτους
Η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως μια νέα σχέση ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος. Ένα κράτος που θα είναι πραγματικός υπηρέτης του λαού. Μια δημοκρατία όπου η δύναμη της ψήφου θα είναι πάντα ισχυρότερη από τη δύναμη του χρήματος.
Μια κοινωνία όπου η αξιοκρατία θα νικά την οικογενειοκρατία, η εντιμότητα θα νικά τη διαφθορά και το «εμείς» θα κυριαρχεί έναντι του «εγώ». Αυτή είναι η δική μας ηθική επανάσταση, αυτός είναι ο δικός μας νέος πατριωτισμός και αυτή είναι η νέα μεταπολίτευση που προσδοκούμε.
Η Ανάγκη για μια Ηθική Επανάσταση
Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι, δεν ιδρύσαμε τη συμπαράταξή μας μόνο για να διαχειριστούμε τις κυβερνητικές καρέκλες. Τη δημιουργήσαμε γιατί πιστεύουμε ακράδαντα ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα ηθική στην πολιτική. Για πολλά χρόνια μάς έμαθαν να πιστεύουμε ότι η πολιτική είναι απλώς ένας κυνικός αγώνας για την κατάληψη της εξουσίας. Εμείς αντιπροτείνουμε ότι η πολιτική, πρώτα και πάνω απ’ όλα, είναι μια πράξη προσφοράς προς την κοινωνία, προς την πατρίδα, προς τις επόμενες γενιές.
Η πολιτική χάνει το υπαρξιακό της νόημα όταν μετατρέπεται σε αυτοσκοπό, όταν γίνεται ένας κλειστός μηχανισμός διατήρησης προνομίων και όταν υπηρετεί τους ελάχιστους ισχυρούς αντί για τη μεγάλη πλειοψηφία των πολλών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μιλάμε για την ανάγκη μιας ηθικής επανάστασης. Χωρίς ηθική βάση δεν μπορεί να υπάρξει υγιής δημοκρατία, δεν μπορεί να οικοδομηθεί εμπιστοσύνη, δεν υφίσταται δικαιοσύνη ούτε πραγματική ελευθερία.
Η ηθική επανάσταση δεν είναι ένα κενό σύνθημα· είναι μια βαθιά πολιτική επιλογή. Είναι η απόφαση να ξαναδώσουμε δύναμη στην εντιμότητα, να κάνουμε την αξιοκρατία απαράβατο κανόνα, τη διαφάνεια αυτονόητη και τη λογοδοσία υποχρέωση για κάθε μορφή εξουσίας.
Η Διαφθορά ως Σύστημα Αναδιανομής Πλούτου
Σήμερα, περισσότεροι από 9 στους 10 συμπολίτες μας δηλώνουν στις επίσημες μετρήσεις και τις δημοσκοπήσεις ότι αυτό που κυριαρχεί οριζόντια στη χώρα είναι η διαφθορά. Αυτό δεν είναι απλώς ένα ψυχρό στατιστικό στοιχείο· είναι μια κραυγή απόγνωσης και αγωνίας από τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων.
Μια κοινωνία που χάνει την εμπιστοσύνη της στους θεσμούς, αρχίζει νομοτελειακά να χάνει την εμπιστοσύνη στον ίδιο της τον εαυτό. Και όταν χάνεται η εμπιστοσύνη, σβήνει και η ελπίδα. Γι’ αυτό η μεγαλύτερη αποστολή μας δεν είναι απλώς να αλλάξουμε κάποιους νόμους, αλλά να ξαναχτίσουμε από τα θεμέλια την εμπιστοσύνη.
Ο ορισμός της διαφθοράς: Για εμάς, η διαφθορά δεν εξαντλείται σε μεμονωμένες παρανομίες, σε σκόρπια σκάνδαλα ή σε κάποιες μίζες. Η διαφθορά είναι ένα οργανωμένο, δομικό σύστημα αναδιανομής που μεταφέρει συστηματικά πλούτο, ευκαιρίες, πόρους και ισχύ από τους πολλούς προς τους ελάχιστους προνομιούχους.
Είναι ένα σύστημα που στερεί κρίσιμα κονδύλια από τα δημόσια νοσοκομεία, από τα σχολεία, από τις κοινωνικές υπηρεσίες· στερεί ευκαιρίες και πόρους από την καθημερινότητα κάθε ελληνικής οικογένειας. Κάθε ευρώ που χάνεται στα γρανάζια της διαφθοράς δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε έναν ισολογισμό: είναι ένα παιδί που στερείται το δημόσιο σχολείο που του αξίζει, είναι ένας ασθενής που ταλαιπωρείται σε ένα υποβαθμισμένο σύστημα υγείας. Αυτό ακριβώς καλούμαστε να ανατρέψουμε.»
Η Διαφθορά ως Κοινωνική Αδικία και ο Νέος Πατριωτισμός
«…Είναι ένας δάσκαλος που αμείβεται με μισθούς ντροπής. Είναι ένα νοσοκομείο που υπολειτουργεί και ένας ασθενής που περιμένει για μήνες στις λίστες αναμονής των χειρουργείων. Είναι ένας νέος που εγκαταλείπει την Ελλάδα, γιατί πιστεύει ακράδαντα ότι δεν έχει μέλλον εδώ. Γι’ αυτό ακριβώς η διαφθορά δεν είναι μονάχα ένα στεγνό οικονομικό πρόβλημα· είναι η μεγαλύτερη κοινωνική αδικία της εποχής μας.
Απέναντι σε αυτή την καθηλωτική πραγματικότητα δεν απαντάμε με τυφλό θυμό. Δεν πρέπει να απαντάμε με θυμό. Απαντάμε με μια νέα πολιτική αντίληψη, με έναν νέο πατριωτισμό. Έναν πατριωτισμό που δεν μετριέται με μεγάλα, κούφια λόγια, αλλά με την έμπρακτη φροντίδα για το κοινό καλό και με τον απόλυτο σεβασμό στους θεσμούς. Με την προστασία της δημοκρατίας, με την υπεράσπιση της αλήθειας και με την προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος.
Το νόημα του νέου πατριωτισμού: Νέος πατριωτισμός σημαίνει να βάζουμε το μεγάλο, συλλογικό «εμείς» πάνω από το μικρό, ιδιοτελές «εγώ». Σημαίνει να βάζουμε την Ελλάδα πάνω από κάθε προσωπική ή κομματική σκοπιμότητα.
Και σε αυτή τη μάχη δεν περισσεύει κανείς. Δεν περισσεύει κανένας δημοκρατικός πολίτης. Γιατί αυτή η αναμέτρηση δεν αφορά στενά ένα κόμμα· αφορά την ίδια την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Αφορά το μέλλον των παιδιών μας και την Ελλάδα που οφείλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Θέλουμε μια Ελλάδα όπου ο πολίτης θα εμπιστεύεται το κράτος και το κράτος θα εμπιστεύεται τον πολίτη. Όπου η δικαιοσύνη θα απονέμεται τυφλά, χωρίς διακρίσεις, και η αξιοκρατία θα ανοίγει δρόμους. Όπου κανένας νέος άνθρωπος δεν θα αισθάνεται ότι χρειάζονται γνωριμίες και “κονέ” για να προχωρήσει στη ζωή του· όπου η εντιμότητα δεν θα θεωρείται πια αφέλεια, αλλά θα αποτελεί δύναμη. Αυτή είναι η ηθική επανάσταση, και από αυτήν την ηθική επανάσταση θα ξεκινήσει η νέα μεταπολίτευση.
Ο Πρώτος Μήνας της Συμπαράταξης: Η Ελπίδα Επέστρεψε
Πριν από τις 26 του Μάη, πολλοί πίστευαν ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει πια σε αυτή τη χώρα. Πίστευαν ότι αυτή η καταθλιπτική πολιτική πραγματικότητα παγιώθηκε οριστικά και ότι η ελπίδα είχε χαθεί. Μέσα όμως σε μόλις έναν μήνα —γιατί συμπληρώνουμε σήμερα μόλις έναν μήνα από την ίδρυση της συμπαράταξής μας— αποδείχθηκε ότι έκαναν λάθος.
Η συμπαράταξή μας, μέσα σε αυτό το ελάχιστο χρονικό διάστημα, κατάφερε να αναδιατάξει πλήρως τους συσχετισμούς και να αλλάξει τα πολιτικά δεδομένα. Δεν κατοχυρώθηκε μονάχα ως η πραγματική αξιωματική αντιπολίτευση στη συνείδηση των πολιτών, στην κοινή γνώμη και στις μετρήσεις, αλλά κατάφερε να αλλάξει την πολιτική συζήτηση σε ολόκληρη τη χώρα. Έκανε ξανά ρεαλιστική και ορατή την προοπτική μιας μεγάλης πολιτικής αλλαγής.
Κυρίως όμως απέδειξε κάτι πάρα πολύ σημαντικό: ότι οι πολίτες εξακολουθούν να αναζητούν μια αξιόπιστη, εναλλακτική πρόταση εξουσίας. Η Ελλάδα δεν έχει κουραστεί να ελπίζει, έχει κουραστεί να απογοητεύεται.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι το μεγαλύτερο επίτευγμα αυτού του πρώτου μήνα δεν είναι οι δημοσκοπήσεις, οι μετρήσεις και οι αριθμοί. Δεν είναι οι νέοι πολιτικοί συσχετισμοί. Το μεγαλύτερο επίτευγμα είναι ότι επέστρεψε ξανά η αισιοδοξία· επέστρεψε η πεποίθηση ότι η πολιτική μπορεί να γίνει ξανά δύναμη δημιουργίας, ότι η χώρα μπορεί να αλλάξει πορεία και ότι οι πολίτες μπορούν να γίνουν ξανά οι πραγματικοί πρωταγωνιστές των εξελίξεων.
Η ελπίδα, ξέρετε, δεν γεννιέται από τα λόγια. Γεννιέται όταν οι άνθρωποι βλέπουν στην πράξη ότι υπάρχει ένας εναλλακτικός, καθαρός δρόμος. Και σήμερα, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, αυτός ο δρόμος αρχίζει να διακρίνεται καθαρά.
Η Οικοδόμηση ενός Σύγχρονου, Υβριδικού Κόμματος
Δεν έχουμε αυταπάτες. Γνωρίζουμε πολύ εγγυημένα ότι είμαστε ακόμα στην αρχή. Ξέρουμε ότι ο δρόμος που ανοίγεται μπροστά μας δεν θα είναι εύκολος. Θα συναντήσουμε ισχυρές αντιστάσεις, θα δεχτούμε λυσσαλέες επιθέσεις από όσους βολεύτηκαν με το χθες και τρέμουν το αύριο. Αλλά γνωρίζουμε και κάτι ακόμη: καμία μεγάλη αλλαγή στην ιστορία δεν ξεκίνησε όταν όλα ήταν εύκολα. Ξεκίνησε όταν κάποιοι άνθρωποι πίστεψαν πεισματικά ότι η κοινωνία αξίζει κάτι καλύτερο. Αυτό πιστεύουμε και εμείς, και γι’ αυτό βρισκόμαστε σήμερα όλες και όλοι εδώ.
Ένα κόμμα όμως δεν χτίζεται μόνο με τον αυθόρμητο ενθουσιασμό· χτίζεται με στιβαρή οργάνωση, με συγκεκριμένο σχέδιο και με ενεργή συμμετοχή. Μέσα σε λίγες εβδομάδες αποκτήσαμε δεκάδες χιλιάδες μέλη στην ηλεκτρονική μας πλατφόρμα. Μέσα σε λίγες εβδομάδες συγκροτήσαμε το Εθνικό μας Συμβούλιο, ορίσαμε τους τομεάρχες μας και προχωρούμε άμεσα στη συγκρότηση της Πολιτικής Επιτροπής.
Θέλουμε όμως, πάνω απ’ όλα, αυτή η δομή να είναι ζωντανή: να παράγει σύγχρονη πολιτική, να αφουγκράζεται την κοινωνία, να επεξεργάζεται λύσεις και να είναι καθημερινά παρούσα στα προβλήματα των πολιτών. Έχω πει επανειλημμένα ότι η συμπαράταξη που οικοδομούμε θέλουμε να είναι κάτι πολύ παραπάνω από ένα παραδοσιακό κόμμα. Δεν θέλουμε έναν μηχανισμό που θα ενεργοποιείται μόνο κατά την προεκλογική περίοδο, αλλά έναν ζωντανό οργανισμό δίπλα στην κοινωνία. Γιατί η εμπιστοσύνη δεν κερδίζεται με μια εμφάνιση κάθε τέσσερα χρόνια· κερδίζεται μέρα με τη μέρα. Και αυτό είναι το πρώτο μεγάλο στοίχημα που αναλαμβάνουμε.
Δεν σκοπεύουμε να αντιγράψουμε τα ξεπερασμένα κομματικά μοντέλα του παρελθόντος. Ο κόσμος έχει αλλάξει ριζικά, η τεχνολογία έχει εξελιχθεί και έχει μεταμορφώσει την καθημερινότητά μας. Οι πολίτες απαιτούν πλέον να συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις, όχι απλώς να ψηφίζουν μια φορά στα τέσσερα χρόνια.
Φιλοδοξούμε να οικοδομήσουμε ένα σύγχρονο, υβριδικό κόμμα, που θα συνδυάζει τη φυσική, ζωντανή παρουσία στις γειτονιές με τη δύναμη της ψηφιακής συμμετοχής.
Τα μέλη μας δεν θα έχουν διακοσμητικό ή απλώς συμβουλευτικό ρόλο· θα έχουν αποφασιστικό ρόλο. Θα συμμετέχουν άμεσα στη διαμόρφωση των πολιτικών μας θέσεων, σε ψηφιακές διαβουλεύσεις και σε ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα για τις κρίσιμες αποφάσεις που θα κληθούμε να λάβουμε. Θα βρίσκονται σε έναν ανοιχτό, διαρκή και ισότιμο διάλογο με την ηγεσία και με τις δομές διαβούλευσης και εκτελεστικών αποφάσεων.
Φίλες και φίλοι, η δημοκρατία δεν μπορεί να περιορίζεται στην κάλπη των εθνικών εκλογών. Η δημοκρατία πρέπει να λειτουργεί καθημερινά, και πρώτα απ’ όλα οφείλει να λειτουργεί υποδειγματικά μέσα στο δικό μας κόμμα. Αν θέλουμε να αλλάξουμε τη χώρα, οφείλουμε πρώτα να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε εμείς οι ίδιοι. Η νέα μεταπολίτευση δεν μπορεί να οικοδομηθεί με τα σκουριασμένα εργαλεία του χθες· θα οικοδομηθεί με τις ιδέες, τις δυνατότητες και τη συμμετοχή της κοινωνίας του 21ου αιώνα.
Η Πολιτική Αυτονομία και η Απάντηση στο Καθεστώς
Στο σημείο αυτό, επιτρέψτε μου να αναφερθώ και σε μια ανάγκη που πρέπει να προτεραιοποιήσουμε. Μια ανάγκη παλαιόθεν γνωστή σε άτομα, οικογένειες, συλλογικότητες και, φυσικά, σε πολιτικά κόμματα: την ανάγκη της χρηματοδότησης της λειτουργίας και της δράσης μας.
Πήραμε μια συνειδητή, δύσκολη απόφαση, αλλά είμαστε εξαιρετικά περήφανοι γι’ αυτήν: αποφασίσαμε να μην επιλέξουμε τον εύκολο δρόμο. Προχωράμε χωρίς κρατική επιχορήγηση, χωρίς έτοιμα περιουσιακά στοιχεία και χωρίς την παραμικρή στήριξη από ισχυρά οικονομικά συμφέροντα. Το επόμενο διάστημα, και αυτή πρέπει να είναι μία από τις πρώτες συλλογικές μας αποφάσεις, ξεκινάμε μια μεγάλη καμπάνια οικονομικής εξόρμησης στην κοινωνία. Δεν ζητάμε πολλά από λίγους· ζητάμε λίγα από πολλούς. Λίγα από τους πολλούς, για να παραμείνουμε ελεύθεροι.
Είναι, αν μη τι άλλο, προκλητικό και αστείο, εκείνοι των οποίων τα κόμματα συσσωρεύουν χρέη που αγγίζουν ή ξεπερνούν το μισό δισεκατομμύριο ευρώ στις τράπεζες —δανεικά και αγύριστα χρήματα στην πλάτη του ελληνικού λαού— να μάς κουνούν το δάχτυλο. Τα κρατικοδίαιτα κόμματα που συντηρούνται αποκλειστικά με το δημόσιο χρήμα, εκείνοι που μετέτρεψαν το κράτος σε λάφυρο και σε μηχανισμό εξυπηρέτησης ημετέρων, έχουν το θράσος να ρωτάνε εμάς πού βρήκαμε τα λεφτά για να πραγματοποιήσουμε μια ανοιχτή πολιτική εκδήλωση στο Θησείο!
Έχουν πραγματικά απύθμενο θράσος. Τους απαντάμε καθαρά: Εμείς θα υπάρχουμε, θα αναπνέουμε και θα δρούμε αποκλειστικά χάρη στη στήριξη των μελών μας, χάρη στην ανιδιοτελή προσφορά των χιλιάδων εθελοντών μας και χάρη στη βοήθεια των απλών πολιτών που πιστεύουν και ελπίζουν σε εμάς. Μόνο σε αυτούς λογοδοτούμε, μόνο αυτοί μας στηρίζουν.
Συντρόφισσες και σύντροφοι, φίλες και φίλοι, δεν έχουμε το δικαίωμα σε αυτή τη χώρα να συνηθίσουμε και να αποδεχτούμε ότι όλα αυτά που βιώνουμε είναι η κανονικότητα. Δεν έχουμε το δικαίωμα να συμβιβαστούμε με τη διαφθορά, με την αδικία, με την παρακμή. Η Ιστορία προχωρά μπροστά μόνο όταν οι κοινωνίες αρνούνται να συνηθίσουν το τέλμα ως κανονικότητα και αποφασίζουν να δράσουν συλλογικά για να το ανατρέψουν.
Σήμερα, σε αυτή τη χώρα, δεν μας λείπουν ούτε οι ικανότητες, ούτε οι άξιοι άνθρωποι, ούτε οι αναπτυξιακές δυνατότητες. Αυτό που μας λείπει, το ξαναλέω, είναι η εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Η εμπιστοσύνη ότι η πολιτική μπορεί να υπηρετήσει ξανά τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Η εμπιστοσύνη ότι η δημοκρατία μπορεί να λειτουργήσει ξανά με την περηφάνια και την αξιοπρέπεια που ταιριάζει στην πατρίδα που τη γέννησε. Και αυτόν τον δρόμο, τον ανοίγουμε σήμερα μαζί!»
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
