Η επικείμενη ολοκλήρωση του δημόσιου διαγωνισμού μίσθωσης για το κτήριο του Παλαιού Παγοποιείου στα Χανιά, γνωστού ευρύτερα ως «Ψυγείο», φέρνει στο προσκήνιο μια συντονισμένη θεσμική παρέμβαση επιστημονικών και πολιτιστικών φορέων του νομού με στόχο τη διαφύλαξη της ιστορικής κληρονομιάς του νησιού.

Με κοινή και κατηγορηματική τοποθέτησή τους, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) Τμήμα Δυτικής Κρήτης, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Χανίων, η Ιστορική, Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης και ο Σύλλογος Φίλων Ιστορικού Αρχείου Κρήτης εκφράζουν δημόσια την υποστήριξή τους στην προοπτική παραχώρησης του ακινήτου, ιδιοκτησίας της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε.), για την οριστική στέγαση του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης. Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύεται ως μια ώριμη και ρεαλιστική λύση σε ένα χρόνιο στεγαστικό πρόβλημα, προστατεύοντας παράλληλα έναν πολύτιμο δημόσιο χώρο προς όφελος της κοινωνίας.

Ολόκληρο το κείμενο έχει ως εξής:

Το ΤΕΕ Τμήμα Δυτικής Κρήτης, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Χανίων, η Ιστορική, Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης και ο Σύλλογος Φίλων Ιστορικού Αρχείου Κρήτης εκφράζουν δημόσια και με απόλυτη σαφήνεια την υποστήριξή τους στην προοπτική διάθεσης του κτηρίου του Παλαιού Παγοποιείου, γνωστού ως “Ψυγείο”, ιδιοκτησίας της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε.), για τη στέγαση του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης.

Για το ακίνητο βρίσκεται σε εξέλιξη δημόσιος διαγωνισμός μίσθωσης με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών την 3η Ιουλίου 2026. Η αξιοποίησή του για τη στέγαση του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης συνιστά μια ώριμη και ρεαλιστική λύση, η οποία ανταποκρίνεται σε μια πάγια ανάγκη του και ταυτόχρονα αναδεικνύει έναν σημαντικό δημόσιο χώρο προς όφελος του πολιτισμού και της κοινωνίας.

Το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς διαφύλαξης της ιστορικής μνήμης του νησιού και αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σοβαρό στεγαστικό πρόβλημα. Η πρόσφατη έγκριση του Κτιριολογικού του Προγράμματος από το Υπουργείο Παιδείας δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για την οριστική αντιμετώπιση του ζητήματος μέσω της εξεύρεσης κατάλληλου χώρου στέγασης.

Το κτίριο του «Ψυγείου» κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία και την πολεοδομική φυσιογνωμία των Χανίων. Ως τμήμα του ευρύτερου συνόλου της Δημοτικής Αγοράς και του περιβάλλοντος χώρου της, που έχουν χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με την υπ’ αριθμ. 171150/37337 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 870/Β/08-09-1980), διαθέτει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, ιστορική και συμβολική αξία και συνδέεται άμεσα με την ιστορική εξέλιξη του κέντρου των Χανίων.

Η εγκατάσταση του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης στο κτίριο του «Ψυγείου» θα δημιουργήσει έναν σημαντικό πυρήνα πολιτισμού, γνώσης και ιστορικής τεκμηρίωσης στην καρδιά της πόλης. Παράλληλα, θα διασφαλίσει τη βέλτιστη προστασία πολύτιμων ιστορικών τεκμηρίων, θα ενισχύσει τη λειτουργία και την εξωστρέφεια της υπηρεσίας και θα προσφέρει στους πολίτες, στους μαθητές, στους φοιτητές και στους ερευνητές έναν χώρο άμεσα συνδεδεμένο με την ιστορική ταυτότητα και την πολιτιστική κληρονομιά της πόλης.

Παράλληλα, η πόλη των Χανίων αντιμετωπίζει διαχρονικά το ζήτημα της στέγασης πολλών δημόσιων φορέων και υπηρεσιών, οι οποίοι λειτουργούν σε ακατάλληλους ή ανεπαρκείς χώρους, ενώ σημαντικά δημόσια ακίνητα παραμένουν αναξιοποίητα ή υποαξιοποιούνται.

Η περίπτωση του Παγοποιείου αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία να ανοίξει ένας ευρύτερος και ουσιαστικός διάλογος για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδιασμού αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη βέλτιστη εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος.

Για τους ανωτέρω λόγους, καλούνται όλοι οι συναρμόδιοι και εμπλεκόμενοι φορείς να προβούν, σε πνεύμα συνεργασίας και θεσμικής συνεννόησης, στις αναγκαίες ενέργειες για τη διερεύνηση και αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου νομικού, θεσμικού και διοικητικού μέσου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η παραχώρηση και διάθεση του κτιρίου του «Ψυγείου» για τη στέγαση του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης.

Η υλοποίηση της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας δεν συνιστά μόνο μια ουσιαστική παρέμβαση για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών ενός κορυφαίου θεσμού διαφύλαξης της ιστορικής μνήμης, αλλά μπορεί να αποτελέσει πρότυπο ορθολογικής διαχείρισης και αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας.

Με τη βούληση και τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, είναι εφικτή η διαμόρφωση μιας βιώσιμης λύσης, η οποία θα ενισχύει τον επιστημονικό, εκπαιδευτικό και κοινωνικό ρόλο του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης και θα συμβάλλει ουσιαστικά στην πολιτιστική και αναπτυξιακή προοπτική των Χανίων και της Κρήτης συνολικά.