Μείωση του τζίρου κατά 500 εκατ. ευρώ τους τελευταίους 18 μήνες καταγράφει, σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστίασης, ο κλάδος, ενώ η πραγματική υποχώρηση, εφόσον συνυπολογιστεί η αύξηση των τιμών στους καταλόγους των καταστημάτων, εκτιμάται ότι ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ.

Η εικόνα αυτή έρχεται την ώρα που τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 δείχνουν μείωση 2,5% στον κύκλο εργασιών των υπηρεσιών εστίασης, από τα 3,24 δισ. ευρώ του αντίστοιχου τριμήνου του 2025 στα 3,16 δισ. ευρώ. Σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στην εστίαση στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 13%, έναντι 13,8% του μέσου όρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστίασης Τάσος Γιατράς περιγράφει στο topontiki.gr με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο την κατάσταση που αντιμετωπίζει ο κλάδος, συνδέοντας τη σημερινή πίεση με τις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών και με τη φορολογική πολιτική που, όπως υποστηρίζει, εξακολουθεί να εφαρμόζεται στην εστίαση από την κυβέρνηση.

«Η εστίαση παρέμεινε εκτός σχεδιασμού για την επόμενη τετραετία από τον πρωθυπουργό και ενώ τα τελευταία 16 χρόνια ο κλάδος έχει υποστεί διαδοχικά, κρίσεις μνημονίων, πανδημίας, ενεργειακής κρίσης, πληθωρισμού και συνεχίζει να λειτουργεί με τιμωρητικούς φόρους μνημονίων πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού με κυβερνητική υπογραφή. Τους τελευταίους δε 18 μήνες σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ,υπάρχει μια συνεχή καθίζηση στον τζίρο του κλάδου σε απόλυτους αριθμούς 500 εκ. ευρώ.

Η πραγματική μείωση ξεπερνά το 1 δισ. αν υπολογίσουμε την αύξηση των τιμών στους καταλόγους καταστημάτων. Σε αυτή την συνθήκη το οικονομικό επιτελείο πρόκρινε να προσπεράσει κάθε μέτρο στήριξης της εστίασης σπρώχνοντας την στον καιαδα της ζημιογόνας χρήσης λόγω της υπερφορολόγησης. Ο κλάδος έχει ήδη πάρει αποφάσεις για τον τρόπο που θα διεκδικήσει την βιωσιμότητα του σε ένα σύγχρονο πλαίσιο ισονομίας και οι προσεχείς εκλογές θα αποτελέσουν τον καταλύτη της νέας εποχής», τονίζει.

Στο ίδιο κλίμα κινείται και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εστίασης Εύβοιας Βασίλης Ευθυμίου, ο οποίος, μιλώντας στο topontiki.gr, κάνει λόγο για αγανάκτηση και οργή στον χώρο της εστίασης, υποστηρίζοντας ότι ο κλάδος έχει βρεθεί αντιμέτωπος με επτά χρόνια κυβερνητικής αδιαφορίας. «Ο κλάδος της εστίασης στην Ελλάδα εκφράζει έντονη αγανάκτηση και οργή για την επτάχρονη αδιαφορία και τις πολιτικές της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, οι οποίες θεωρούμε ότι επιβαρύνουν παρά ελαφρύνουν τον κλάδο. Προετοιμάζονται κινητοποιήσεις και πολιτικές ενέργειες», αναφέρει.

Σύμφωνα με τον κ. Ευθυμίου, ο πρωθυπουργός αγνοεί τον κλάδο και τους εργαζόμενους της εστίασης επί επτά χρόνια, ενώ χαρακτηριστικό της αντιμετώπισης, που καταγγέλλουν οι επαγγελματίες είναι, όπως λέει, το γεγονός ότι στο κυβερνητικό πρόγραμμα μέχρι το 2030 δεν περιλαμβάνεται καμία αναφορά στην εστίαση. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται για ακόμη μία φορά ο ΦΠΑ. Οι επαγγελματίες υπενθυμίζουν την προεκλογική δέσμευση του 2019 για μείωση του ΦΠΑ στο 13% και στη συνέχεια στο 11% για τα σερβιριζόμενα, υποστηρίζοντας ότι τελικά ο συντελεστής παρέμεινε στο 24%, τον οποίο χαρακτηρίζουν «μνημονιακό ΦΠΑ».

Την ίδια στιγμή, η Ομοσπονδία απορρίπτει ως ανεπαρκείς τις εξαγγελίες για μειώσεις φόρων σε συγκεκριμένα προϊόντα. Ειδικά για τον καφέ και τα αναψυκτικά στο take away, όπου ο συντελεστής διαμορφώνεται στο 13%, ο κ. Ευθυμίου κάνει λόγο για «κοροϊδία», υποστηρίζοντας ότι ενώ παρουσιάζονται επιμέρους μειώσεις, άλλες φορολογικές και λειτουργικές επιβαρύνσεις παραμένουν ή αυξάνονται. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν την πίεση που δέχεται ο κλάδος, παρότι η συνολική εικόνα για Καταλύματα και Εστίαση εμφανίζεται ανοδική. Ο συνολικός κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων των δύο κλάδων ανήλθε σε 3,3 δισ. ευρώ το δεύτερο τρίμηνο του 2026, έναντι 3,1 δισ. ευρώ το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 6,1%.

Η εικόνα αλλάζει όταν τα στοιχεία απομονώνονται για την εστίαση. Στις υπηρεσίες εστίασης ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε στα 3,16 δισ. ευρώ, έναντι 3,24 δισ. ευρώ, ένα χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας μείωση 2,5%. Στα καταλύματα, αντίθετα, ο κύκλος εργασιών έφτασε τα 3,2 δισ. ευρώ, από 3,1 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 6,1%.

Διαφορές ανά περιοχή

Οι διαφορές είναι αισθητές και ανά περιοχή. Στα καταλύματα, η μεγαλύτερη αύξηση κύκλου εργασιών στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025 καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, με 18,3%, ενώ η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στη Μύκονο, με 1,5%. Στις υπηρεσίες εστίασης, η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στην Αχαΐα, με 11,7%, ενώ η μεγαλύτερη μείωση στην Πάρο, με 6,1%. Η εποχικότητα εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά τα μεγέθη του κλάδου. Το δεύτερο και κυρίως το τρίτο τρίμηνο είναι διαχρονικά οι περίοδοι με τους υψηλότερους τζίρους, ενώ κατά τους χειμερινούς μήνες η δραστηριότητα περιορίζεται αισθητά.

Στο μέτωπο του ΦΠΑ, η Ελλάδα βρίσκεται στο 13% ως προς τον μειωμένο συντελεστή για την εστίαση, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 13,8%. Πρόκειται για μια ενδιάμεση θέση στην ευρωπαϊκή κατάταξη. Η Ολλανδία βρίσκεται στο 5%, η Γερμανία στο 7% και η Βουλγαρία στο 8%, ενώ σε αρκετές χώρες ο συντελεστής κινείται στο 9% και το 10%. Στο 10% βρίσκονται η Γαλλία, η Αυστρία, η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ στην Τσεχία και τη Σουηδία ο συντελεστής φτάνει το 12%. Η Φινλανδία βρίσκεται στο 13,5%, ενώ σε άλλες χώρες, όπως η Εσθονία, η Δανία και η Σλοβενία, η φορολογική επιβάρυνση είναι υψηλότερη. Η ευρωπαϊκή εικόνα παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις, από το 5% της Ολλανδίας έως επίπεδα άνω του 20% σε ορισμένες χώρες.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστίασης χρησιμοποιεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μια ατομική επιχείρηση καφέ με 15 χρόνια λειτουργίας, 5 εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ. Με βάση το κυβερνητικό παράδειγμα, ο φόρος της συγκεκριμένης επιχείρησης μειώνεται από 4.783 ευρώ σε 2.249 ευρώ, με ετήσιο όφελος 2.534 ευρώ. Για την Ομοσπονδία, ωστόσο, το ποσό αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική ανάγκη των επιχειρήσεων. Μια τέτοια επιχείρηση, όπως αναφέρει, είναι λογικό να πραγματοποιεί τζίρο περίπου 350.000-400.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ το συγκεκριμένο καφέ τους τελευταίους 18 μήνες έχει δει τον τζίρο του να μειώνεται και ταυτόχρονα τα κόστη να αυξάνονται.

Η Ομοσπονδία υπολογίζει ότι, εάν ο τζίρος που σήμερα επιβαρύνεται με ΦΠΑ 24% υπαγόταν στο 13%, με ίδιες τελικές τιμές για τον καταναλωτή, η διαφορά θα έφτανε τις 27.477 ευρώ για τζίρο 350.000 ευρώ, τις 29.439 ευρώ για τζίρο 375.000 ευρώ και τις 31.401 ευρώ για τζίρο 400.000 ευρώ. Ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό του ΦΠΑ των δαπανών που εκπίπτει, η διαφορά, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, παραμένει πολλαπλάσια της φορολογικής ελάφρυνσης των 2.534 ευρώ. Στη συνέχεια, στο τελικό κέρδος της επιχείρησης, υπολογίζονται η φορολογία εισοδήματος και η προκαταβολή φόρου.

Το ερώτημα που θέτει ο κλάδος αφορά το ποσό που τελικά απομένει στον επαγγελματία όταν από τη μισθοδοσία των 105.000 ευρώ πρέπει να καλυφθούν ο ΦΠΑ στο 24%, η ενέργεια, οι πρώτες ύλες, οι τραπεζικές προμήθειες, οι φόροι υπέρ τρίτων, οι ΕΦΚ, τα ενοίκια και το σύνολο των λειτουργικών εξόδων.

Στις νέες επιβαρύνσεις για το 2026 προστίθεται και το ζήτημα των δημοτικών τελών. Η Ομοσπονδία αντιδρά στη δυνατότητα που δίνεται στους Δήμους να αυξάνουν έως και 50% τα δημοτικά τέλη και τα τέλη παρεπιδημούντων. Ιδιαίτερη ένσταση υπάρχει για τον υπολογισμό του τζίρου από delivery, καθώς, σύμφωνα με τους επαγγελματίες, ο συγκεκριμένος τζίρος, που αντιστοιχεί περίπου στο μισό του τζίρου ενός καταστήματος, συμπεριλαμβάνεται στα τέλη παρεπιδημούντων, ενώ αυτά, όπως υποστηρίζουν, θα έπρεπε να αφορούν μόνο τους καθήμενους πελάτες.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το ζήτημα των ασφαλιστικών εισφορών. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε αύξηση του βασικού μισθού και μείωση κατά 0,5% των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων. Η εστίαση υποστηρίζει ότι η αύξηση του μισθού θα οδηγήσει σε αύξηση των εισφορών κατά 5-6%, με αποτέλεσμα η μείωση της μισής μονάδας να μην αντισταθμίζει την πρόσθετη επιβάρυνση.

Τα αιτήματα

Τα αιτήματα της Ομοσπονδίας προς την κυβέρνηση έχουν συγκεκριμένο περιεχόμενο. Ζητείται η επαναφορά ενιαίου ΦΠΑ στο 13% για το σύνολο της εστίασης, με εξαίρεση τα αλκοολούχα, η κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στον καφέ, η κατάργηση του φόρου παρεπιδημούντων για online παραγγελίες, delivery και διανομή, καθώς και η κατάργηση των προσαυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές για εργασία σε αργίες, Κυριακές και νυχτερινές ώρες, για όλες τις συμβάσεις.

Στην ανακοίνωσή της για τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστίασης επισημαίνει ότι κανένα από αυτά τα πάγια αιτήματα δεν έγινε πράξη και χαρακτηρίζει την εστίαση «αόρατη» για την κυβέρνηση. «Για ακόμη μία φορά, η εστίαση απαξιώνεται από την κυβέρνηση», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Ομοσπονδία, υποστηρίζοντας ότι ο κλάδος είχε καταθέσει συγκεκριμένα και στοχευμένα αιτήματα, χωρίς να υπάρξει η ανταπόκριση που ζητούσε.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού αυξάνει το εργασιακό κόστος και ότι η μείωση κατά 0,5% των ασφαλιστικών εισφορών παρουσιάζεται ως αντιστάθμισμα, χωρίς όμως να καλύπτει τις συνολικές επιβαρύνσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις. «Η εστίαση δεν ζήτησε ειδική μεταχείριση. Μίλησε με στοιχεία και ζήτησε στοχευμένα μέτρα για τη βιωσιμότητα του κλάδου. Ζήτησε να ακουστεί. Και για μια ακόμα φορά δεν ακούστηκε», αναφέρει η ανακοίνωση. Η πλευρά των επαγγελματιών υποστηρίζει ότι το ζήτημα πλέον δεν αφορά το αν η κυβέρνηση γνωρίζει τα προβλήματα της εστίασης, αλλά το γιατί, ενώ τα γνωρίζει, δεν προχωρά στις παρεμβάσεις που ζητά ο κλάδος.

Σε επίπεδο κινητοποιήσεων, η Ομοσπονδία και τα πρωτοβάθμια σωματεία αναμένεται να συνεδριάσουν για να αποφασίσουν τα επόμενα βήματα. Όπως αναφέρει ο Βασίλης Ευθυμίου, σχεδιάζονται συναντήσεις με τους προέδρους των άλλων κομμάτων, ενώ έχει αποφασιστεί ο αποκλεισμός του κυβερνώντος κόμματος από όλες τις συναντήσεις, ως αντίδραση στην απουσία της εστίασης από το κυβερνητικό πρόγραμμα.

Το μήνυμα του κλάδου προς την κυβέρνηση είναι πλέον και πολιτικό. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Βασίλης Ευθυμίου: «Σε αυτούς που μας γύρισαν την πλάτη, θα τους γυρίσουμε κι εμείς». Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστίασης υπογραμμίζει από την πλευρά της ότι η εστίαση αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εργοδοτικούς και παραγωγικούς κλάδους της χώρας και ζητά ένα πλαίσιο «σεβασμού, ισονομίας και πολιτικής ευθύνης», με συγκεκριμένες παρεμβάσεις στο φορολογικό, ασφαλιστικό και λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.

topontiki.gr