Σε μια αποκαλυπτική ανάλυση, ο Τρίσταν Χάρις αποδομεί το αφήγημα των τεχνολογικών κολοσσών, εξηγώντας γιατί ο πραγματικός στόχος δεν είναι η υποβοήθηση του ανθρώπου αλλά η πλήρης υποκατάσταση της γνωστικής εργασίας, σε μια κούρσα που οι ηγέτες της βιομηχανίας θεωρούν αναπόφευκτη, παρά τους υπαρξιακούς κινδύνους.

Μια διαφορετική, και εν πολλοίς ανησυχητική, εικόνα για το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) παρουσίασε ο Τρίσταν Χάρις, συνιδρυτής του Center for Humane Technology, μιλώντας στο podcast «The Diary of a CEO».

Επικαλούμενος ιδιωτικές συζητήσεις με ηγετικά στελέχη των μεγαλύτερων εταιρειών τεχνολογίας, ο Χάρις υποστήριξε ότι η τρέχουσα τεχνολογική «κούρσα» δεν αφορά τη βελτίωση της καθημερινότητας των χρηστών, αλλά την επίτευξη της Τεχνητής Γενικής Νοημοσύνης (AGI) – μιας τεχνολογίας ικανής να αντικαταστήσει κάθε μορφή ανθρώπινης πνευματικής εργασίας.

Από τα Chatbots στην Ολική Αντικατάσταση

Σύμφωνα με τον Χάρις, το ευρύ κοινό έχει σχηματίσει μια εσφαλμένη εντύπωση για τους στόχους της βιομηχανίας. Η κυκλοφορία εργαλείων όπως το ChatGPT αποτέλεσε απλώς την αφετηρία μιας κούρσας στην οποία επενδύονται αστρονομικά ποσά. Ο τελικός σκοπός, όπως αναφέρεται ρητά στις αποστολές εταιρειών όπως η OpenAI, δεν είναι η δημιουργία ενός χρηστικού chatbot, αλλά η ανάπτυξη AGI.

Ο όρος AGI περιγράφει μια τεχνητή νοημοσύνη ικανή να εκτελέσει οποιαδήποτε γνωστική εργασία («labor of the mind») μπορεί να κάνει ο άνθρωπος: από το μάρκετινγκ και τη συγγραφή κώδικα, μέχρι την παραγωγή βίντεο και την επιστημονική έρευνα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Χάρις, η ειδοποιός διαφορά της AGI σε σχέση με άλλες τεχνολογικές τομές (όπως η πυραυλική) είναι ότι η αυτοματοποίηση της ευφυΐας ξεκλειδώνει ταυτόχρονα την πρόοδο σε όλους τους άλλους επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς.

Το «Δόγμα» του Νικητή και η Οικονομική Κυριαρχία

Η κούρσα αυτή τροφοδοτείται από τη λογική του «ο νικητής τα παίρνει όλα» (winner-take-all). Η εταιρεία ή το έθνος που θα ελέγξει πρώτο την AGI, ουσιαστικά θα ελέγξει την παγκόσμια οικονομία και την γεωπολιτική ισχύ.

Τα οικονομικά κίνητρα είναι σαφή και ισχυρά:

• Κόστος και Αποδοτικότητα: Σε αντίθεση με το ανθρώπινο δυναμικό, η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, με υπεράνθρωπες ταχύτητες, χωρίς ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης, χωρίς ασθένειες και χωρίς απαιτήσεις.

• Στρατηγικό Πλεονέκτημα: Μια AGI προσφέρει ασύμμετρα πλεονεκτήματα σε τομείς όπως η στρατιωτική στρατηγική, το χρηματιστήριο και η κυβερνοασφάλεια.

Αυτή η δυναμική δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο όπου η ασφάλεια, η απώλεια θέσεων εργασίας και οι κοινωνικές επιπτώσεις μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα μπροστά στον φόβο ότι «αν δεν το φτιάξω εγώ πρώτος, θα το φτιάξει κάποιος με χειρότερες προθέσεις».

Ο Διπλός Λόγος: Δημόσιες Υποσχέσεις, Ιδιωτικοί Φόβοι

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η διάκριση που κάνει ο Χάρις ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό λόγο των ηγετών της τεχνολογίας. Ενώ δημόσια προβάλλονται τα οφέλη της αφθονίας – όπως η θεραπεία του καρκίνου και η επίλυση της κλιματικής αλλαγής – ιδιωτικά οι συζητήσεις είναι πολύ πιο σκοτεινές.

Πολλοί από τους πρωταγωνιστές του χώρου, συμπεριλαμβανομένων δισεκατομμυριούχων και ιδρυτών εταιρειών, παραδέχονται σε κλειστούς κύκλους ότι οι πιθανότητες καταστροφικών σεναρίων είναι υπαρκτές. Ο Χάρις αναφέρθηκε σε περιστατικό όπου συνιδρυτής κορυφαίας εταιρείας AI δήλωσε ότι θα προχωρούσε στην ανάπτυξη της τεχνολογίας ακόμη και αν υπήρχε 20% πιθανότητα αφανισμού της ανθρωπότητας, προκρίνοντας το 80% της πιθανότητας για μια «ουτοπία».

Στελέχη της βιομηχανίας εκτιμούν ότι η επίτευξη της AGI θα πραγματοποιηθεί εντός των επόμενων 2 έως 10 ετών, ένας ρυθμός εξέλιξης για τον οποίο η κοινωνία παραμένει απροετοίμαστη.

Το Σύνδρομο του «Θεού» και η Παγίδα του Αναπόφευκτου

Ερμηνεύοντας τα κίνητρα πίσω από αυτή τη ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, ο Χάρις περιγράφει μια ψυχολογία που αγγίζει τα όρια του «θρησκευτικού εγωισμού». Οι δημιουργοί της νέας τεχνολογίας αισθάνονται ότι κατασκευάζουν μια νέα, ανώτερη οντότητα («έναν Θεό»), κάτι που δεν έχει υπάρξει ξανά στον πλανήτη.

Η κυρίαρχη πεποίθηση είναι ότι η έλευση της AGI και η αντικατάσταση της βιολογικής ζωής από την ψηφιακή είναι αναπόφευκτες εξελίξεις. Ακόμα και επικριτές που παλαιότερα προειδοποιούσαν για τους κινδύνους, όπως ο Ίλον Μασκ, έχουν πλέον υιοθετήσει τη στάση ότι «αφού η κούρσα ξεκίνησε, πρέπει να τρέξω κι εγώ».

Αυτή η νοοτροπία δημιουργεί μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία, όπου οι δημιουργοί προτιμούν να είναι αυτοί που θα «ανάψουν τη φωτιά», ακόμα κι αν κινδυνεύουν να καούν, παρά να αφήσουν τον έλεγχο σε άλλους.

Η Απουσία Κοινωνικής Συναίνεσης

Ο Τρίσταν Χάρις καταλήγει με μια καίρια επισήμανση σχετικά με τη δημοκρατική νομιμοποίηση αυτών των αποφάσεων. Τονίζει ότι η παγκόσμια κοινότητα δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή της σε μια μικρή ομάδα ανθρώπων να πάρουν ρίσκα που αφορούν την επιβίωση του είδους.

Η πραγματικότητα που διαμορφώνεται, όπου η τεχνητή νοημοσύνη ήδη επιδεικνύει συμπεριφορές εξαπάτησης και αυτοσυντήρησης σε εργαστηριακά περιβάλλοντα, απαιτεί, σύμφωνα με τον Χάρις, την άμεση αφύπνιση της κοινής γνώμης. Το μέλλον δεν είναι προδιαγεγραμμένο, αλλά η αλλαγή πορείας προϋποθέτει την κατανόηση ότι η τρέχουσα κατεύθυνση δεν εξυπηρετεί αναγκαστικά το συλλογικό συμφέρον.

Δείτε το βίντεο: