Το βραβευμένο ντοκιμαντέρ των Διόνυσου Σαββόπουλου και Αντώνη Λεοντίδη καταγράφει την αναβίωση ενός πανάρχαιου εθίμου στην Κρήτη, θέτοντας το ερώτημα αν υπάρχει ακόμα χώρος για τη μαγεία στη σύγχρονη εποχή.

Στις Μαργαρίτες της Κρήτης, η έλευση του θερινού ηλιοστασίου δεν σηματοδοτεί απλώς την αλλαγή της εποχής, αλλά την ενεργοποίηση ενός βαθιά ριζωμένου πολιτισμικού κώδικα. Το ντοκιμαντέρ «Ο Κληδόνας στις Μαργαρίτες» (2024), παραγωγής της Kopadi Media, επιχειρεί μια διεισδυτική ματιά στα έθιμα που συνοδεύουν τη μεγάλη γιορτή του καλοκαιριού, αναδεικνύοντας τον λαϊκό συγκρητισμό που επιβιώνει στο νησί. Μέσα από τον φακό των σκηνοθετών Διόνυσου Σαββόπουλου και Αντώνη Λεοντίδη, η λαϊκή παράδοση δεν αντιμετωπίζεται ως μουσειακό έκθεμα, αλλά ως ζωντανός οργανισμός που συνδιαλέγεται με το παρόν.

Ανάμεσα στο αρχαίο και το χριστιανικό στοιχείο

Η ταινία εστιάζει στη σύνθετη τελετουργία του Κληδόνα, όπου αρχαίες ελληνικές πρακτικές συνυφαίνονται αρμονικά με χριστιανικά στοιχεία. Τα μαγιάτικα στεφάνια, το «αμίλητο» μαγεμένο νερό και οι εξαγνιστικές φωτιές συνθέτουν το σκηνικό μιας παράδοσης που επιβιώνει στο πέρασμα των αιώνων. Το ντοκιμαντέρ, το οποίο γυρίστηκε σε συνεργασία με τον πολιτιστικό σύλλογο «Ροδάκας», αποφεύγει την παγίδα της στείρας νοσταλγίας. Αντιθέτως, αποτυπώνει την αναβίωση του εθίμου από την τοπική κοινότητα ως μια συνειδητή πράξη διαφύλαξης της συλλογικής ταυτότητας.

Η αφήγηση δομείται πάνω στην αντιπαραβολή των μνημών των παλαιότερων κατοίκων με τη σύγχρονη τέλεση του δρώμενου. Μέσα από τις μαρτυρίες των συμμετεχόντων —όπως η Αθηνά Μοσχάκη, ο Γιάννης Αλεφαντινός, η Μαρία Δανδόλου-Φασούλη και η Νεφέλη Δαλαμβέλα— αναδεικνύεται η διαγενεακή σύνδεση και η συνέχεια του τόπου.

Το υπαρξιακό ερώτημα της μαγείας

Πέρα από την λαογραφική καταγραφή, το έργο θέτει στον θεατή ένα θεμελιώδες ερώτημα: «Χωράει ακόμα η μαγεία στη ζωή μας;». Σε μια εποχή απομάγευσης και τεχνολογικού ορθολογισμού, η ταινία εξερευνά αν οι συμβολισμοί και οι τελετουργίες του Κληδόνα μπορούν να λειτουργήσουν ως καταφύγιο ή ως συνδετικός κρίκος με μια χαμένη πνευματικότητα.

Η μουσική επένδυση του Αντώνη Λεοντίδη και του Bernardo Isola, σε συνδυασμό με τον σχεδιασμό ήχου του Nello Marinelli, ενισχύουν την ατμοσφαιρική προσέγγιση του θέματος, προσδίδοντας βάθος στην εικόνα.

Διακρίσεις και συντελεστές

Η καλλιτεχνική αξία και η τεκμηριωτική επάρκεια του ντοκιμαντέρ έχουν ήδη αναγνωριστεί σε φεστιβάλ κινηματογράφου. Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Ελληνικής Ταινίας Τεκμηρίωσης Μικρού Μήκους στο Bridges Loutraki International Film Festival (2025), ενώ έχει καταγράψει επίσημες συμμετοχές στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου, καθώς και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων (Chania Film Festival και CFF Edu).

Την έρευνα και τις συνεντεύξεις επιμελήθηκαν οι σκηνοθέτες σε συνεργασία με τη Μαρία Παδουβά, ενώ τον γραφιστικό σχεδιασμό των τίτλων και της αφίσας ανέλαβε η Δανάη Ντουμανά. Το «Ο Κληδόνας στις Μαργαρίτες» αποτελεί τεκμήριο του πώς μια τοπική ιστορία μπορεί να αποκτήσει οικουμενικές διαστάσεις, υπενθυμίζοντας τη σημασία της τελετουργίας στην ανθρώπινη εμπειρία.