Σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής τάξη πραγμάτων φαίνεται να αναθεωρείται εκ βάθρων, η επίσκεψη του Βρετανού Πρωθυπουργού, Κιρ Στάρμερ, στην Κίνα σηματοδοτεί μια κρίσιμη στροφή στην εξωτερική πολιτική του Λονδίνου.

Οκτώ χρόνια μετά την τελευταία επίσκεψη Βρετανού ηγέτη, ο Στάρμερ επιδιώκει να αποκαταστήσει τις οικονομικές σχέσεις με το Πεκίνο, την ώρα που η Ουάσινγκτον, υπό τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ, διολισθαίνει προς έναν επιθετικό απομονωτισμό και μια πολιτική δασμών που αποσταθεροποιεί τις παραδοσιακές συμμαχίες της Δύσης.

Το ερώτημα που πλανάται πάνω από την Απαγορευμένη Πόλη είναι σαφές: Μήπως ο Τραμπ «κάνει την Κίνα μεγάλη ξανά», ωθώντας τους παραδοσιακούς συμμάχους της Αμερικής στην αγκαλιά του προέδρου Σι Τζινπίνγκ;

Η Επιστροφή στον Πραγματισμό: Εμπόριο πάνω από την Ιδεολογία

Ο Κιρ Στάρμερ προσήλθε στο Πεκίνο ως «Βρετανός πραγματιστής», θέτοντας την οικονομική ανάπτυξη και το εμπόριο στην κορυφή της ατζέντας του. Η τρίωρη συνάντησή του με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ χαρακτηρίστηκε από μια «χαμηλότερη ένταση» στις διαφωνίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη γεωπολιτική, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για μια σχέση βασισμένη στο αμοιβαίο οικονομικό συμφέρον.

Παρά το γεγονός ότι εθίγησαν ζητήματα όπως η φυλάκιση του Βρετανού επιχειρηματία Τζίμι Λάι στο Χονγκ Κονγκ και η μεταχείριση των Ουιγούρων, η βρετανική πλευρά φαίνεται να αποδέχεται πλέον ότι η Κίνα είναι μια «αναγκαιότητα» και όχι μια επιλογή.

Ήδη, η νέα αυτή προσέγγιση απέδωσε καρπούς, με το Πεκίνο να ανακοινώνει ταξίδια χωρίς βίζα για τους Βρετανούς πολίτες και πρόοδο στις συνομιλίες για τους δασμούς στο ουίσκι και τη συνεργασία για την παράτυπη μετανάστευση.

Ο πρόεδρος Σι, από την πλευρά του, επαίνεσε τον Στάρμερ για την απόρριψη της «ψυχρής» στάσης των προηγούμενων κυβερνήσεων των Συντηρητικών, εκμεταλλευόμενος το κενό που αφήνει η απρόβλεπτη πολιτική των ΗΠΑ.

Ο παράγοντας Τραμπ και ο κλονισμός της Δυτικής Συμμαχίας

Η στροφή της Βρετανίας και άλλων δυτικών δυνάμεων προς την Κίνα δεν συμβαίνει σε κενό. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει στο στόχαστρο τους θεσμούς και τις συμφωνίες που οικοδομήθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, απειλώντας συμμάχους όπως ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση με δασμούς και εδαφικές διεκδικήσεις.

Ενώ οι ΗΠΑ αποσύρονται από διεθνείς οργανισμούς, η Κίνα εμφανίζεται πλέον ως ο «θεματοφύλακας» της διεθνούς τάξης, υποστηρίζοντας το πολυμερές σύστημα και τα Ηνωμένα Έθνη, παρά τις στρατιωτικές της φιλοδοξίες στην Ταϊβάν.

Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει «τρόμο» σε τμήματα του βρετανικού κρατικού μηχανισμού, που προσπαθούν να φανταστούν μια Βρετανία χωρίς την «ειδική σχέση» με τις ΗΠΑ στον τομέα των πληροφοριών και της άμυνας. Στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Ένωση αισθάνεται «πολιορκημένη» από έναν επιθετικό Πούτιν στα ανατολικά, έναν υπολογισμένο Σι στα ανατολικά και έναν απρόβλεπτο Τραμπ στα δυτικά.

Η τεχνολογική υπεροχή του Πεκίνου και η Βρετανική αγωνία

Η οικονομική ισχύς της Κίνας δεν περιορίζεται πλέον στην παραγωγή αγαθών χαμηλού κόστους. Το Πεκίνο επενδύει μαζικά στην έρευνα και την ανάπτυξη (R&D), πλησιάζοντας επικίνδυνα τις ΗΠΑ. Από τις 74 κρίσιμες τεχνολογίες στις οποίες κυριαρχούσαν οι ΗΠΑ, η Κίνα έχει πλέον πάρει το προβάδισμα στις 66, ενώ οι αιτήσεις πατεντών έχουν εκτοξευθεί στο 1,8 εκατομμύριο.

Η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με το δίλημμα της εθνικής ασφάλειας έναντι της οικονομικής ανάγκης. Ενώ η απόφαση του 2020 για την απομάκρυνση της Huawei από το δίκτυο 5G κόστισε στην οικονομία περίπου 20 δισεκατομμύρια λίρες, πολλοί ειδικοί προειδοποιούν για τον κίνδυνο μεταφοράς τεχνογνωσίας στον κινεζικό στρατό.

Ο απόστρατος στρατηγός των ΗΠΑ και πρώην επικεφαλής της CIA, Ντέιβιντ Πετρέους, προειδοποίησε ότι η απειλή από την κινεζική κατασκοπεία και την κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας παραμένει «εξαιρετικά σημαντική».

Μια Ευρώπη σε πολιορκία: Η κρίση εμπιστοσύνης στο ΝΑΤΟ

Μια αποκλειστική δημοσκόπηση του Channel 4 αποκαλύπτει τη βαθιά διάβρωση της εμπιστοσύνης των Βρετανών στις παραδοσιακές συμμαχίες. Μόνο το 5% των πολιτών είναι βέβαιοι ότι οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ θα τηρούσαν τη δέσμευση του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ για την υπεράσπιση ενός συμμάχου σε περίπτωση επίθεσης.

Τρεις στους δέκα πιστεύουν ότι η Βρετανία πρέπει να αναζητήσει νέους συμμάχους, όπως η Κίνα, ενώ το 43% θεωρεί ότι η χώρα θα ήταν ασφαλέστερη εάν επέστρεφε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Τέλος της Μεταπολεμικής Συναίνεσης;

Η επίσκεψη Στάρμερ στο Πεκίνο δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό ταξίδι· είναι μια αναγνώριση ότι οι παλιοί κανόνες δεν ισχύουν πλέον. Καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ αποδομεί το διεθνές σύστημα, η Κίνα κεφαλαιοποιεί τη στιγμή, προτρέποντας τους μακροχρόνιους συμμάχους της Αμερικής να επιδιώξουν περισσότερη αυτονομία.

Η Βρετανία, παγιδευμένη ανάμεσα στην ανάγκη για ανάπτυξη και τον φόβο για την ασφάλειά της, φαίνεται να επιλέγει έναν δύσκολο δρόμο πραγματισμού σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο «ρευστός και ταραχώδης».