Σε 24ωρη απεργία προχώρησαν οι διανομείς της πλατφόρμας efood σε Αθήνα και Χανιά, διεκδικώντας συλλογικές συμβάσεις εργασίας και προστασία των freelancer. Καταγγελίες για εργολαβικό μοντέλο και μείωση του εισοδήματος εν μέσω αυξανόμενης κερδοφορίας.

Μια διαφορετική εικόνα παρουσίασε η αγορά της εστίασης κατά τη φετινή Τσικνοπέμπτη, καθώς η παραδοσιακή αύξηση της κίνησης συνέπεσε με την κήρυξη 24ωρης απεργίας από τους εργαζόμενους στη διανομή της efood. Η κινητοποίηση, στην οποία συμμετείχε ενεργά και το σωματείο των Χανίων, οδήγησε σε ουσιαστική παύση των παραδόσεων μέσω της δημοφιλούς πλατφόρμας, αναδεικνύοντας το χάσμα που χωρίζει τη διοίκηση της εταιρείας από το εργατικό της δυναμικό.

Στο επίκεντρο της διαμαρτυρίας βρίσκεται η πρόσφατη απόρριψη από πλευράς της εταιρείας του αιτήματος για υπογραφή επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης εργασίας (ΣΣΕ) για τους μισθωτούς υπαλλήλους. Ωστόσο, τα αιτήματα επεκτείνονται και στη ραγδαία αυξανόμενη κατηγορία των «freelancer» (αυτοαπασχολούμενων), οι οποίοι, σύμφωνα με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα «δυναμικό μοντέλο τιμολόγησης».

Ο Γιώργος Εμμανουηλίδης, πρόεδρος του σωματείου διανομέων Χανίων, περιέγραψε μια συνθήκη εργασιακής ανασφάλειας, όπου οι τιμές των αμοιβών αυξομειώνονται κατά το δοκούν από την πλατφόρμα. Οι εργαζόμενοι ζητούν τη θέσπιση ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος για τους freelancer και έναν σταθερό τιμοκατάλογο που θα εξασφαλίζει την προβλεψιμότητα των απολαβών τους.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της ασφάλειας, με το αίτημα για αποζημίωση σε περίπτωση ατυχήματος να κρίνεται επιτακτικό. Όπως επισημαίνουν οι συνδικαλιστές, ένας διανομέας που τραυματίζεται στο δρόμο βρίσκεται σήμερα σε πλήρες οικονομικό αδιέξοδο, καθώς στερείται εσόδων τόσο από την εταιρεία όσο και από το κράτος, την ώρα που τα έξοδα αποκατάστασης επιβαρύνουν αποκλειστικά τον ίδιο.

Καταγγελίες για «εργολαβικό μοντέλο» και ελεγκτικά κενά

Η κριτική των εργαζομένων στρέφεται επίσης κατά του λεγόμενου «εργολαβικού μοντέλου». Καταγγέλλεται η χρήση μεσαζόντων που απασχολούν ανασφάλιστους διανομείς, εκθέτοντάς τους σε συνθήκες εργασίας χωρίς θεσμική θωράκιση, ανάλογα με τις ανάγκες της εταιρείας και ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών ή ωραρίου.

Σύμφωνα με τον κ. Εμμανουηλίδη, η ευθύνη βαραίνει και την Πολιτεία. Η κριτική εστιάζει στην έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι για 20.000 επιχειρήσεις στους νομούς Χανίων και Ρεθύμνου αντιστοιχούν μόλις τέσσερις ελεγκτές. Η υποστελέχωση αυτή, σε συνδυασμό με τη φύση της εργασίας στον δρόμο, καθιστά τον έλεγχο της εργοδοτικής αυθαιρεσίας πρακτικά ανέφικτο.

Παράλληλα, η χρονική συγκυρία της απεργίας συνδέεται με τη νομοθετική πρωτοβουλία που εισάγεται στη Βουλή, η οποία, σύμφωνα με τους διανομείς, περιορίζει το δικαίωμα στη συλλογική διαπραγμάτευση και αποδυναμώνει περαιτέρω τη θέση του εργαζόμενου απέναντι στον εργοδότη.

Η αλλαγή του χάρτη στη διανομή των Χανίων

Η μετατόπιση του εργατικού δυναμικού από τα μεμονωμένα καταστήματα στις μεγάλες πλατφόρμες είναι πλέον καθολική. Στα Χανιά υπολογίζεται ότι περισσότερα από 300 άτομα εργάζονται στις δύο μεγάλες πλατφόρμες (efood και Wolt), με τον ακριβή αριθμό να παραμένει δυσδιάκριτος λόγω της συνεχούς εναλλαγής του στόλου μέσω εργολάβων.

Ο κ. Εμμανουηλίδης έκανε λόγο για ένα «επιθετικό πλασάρισμα» των εταιρειών στην αγορά, οι οποίες αρχικά προσέλκυσαν τους διανομείς με υποσχέσεις καλύτερων απολαβών, για να καταλήξουν σήμερα να επιβάλλουν όρους που χαρακτηρίζονται χειρότεροι από εκείνους των τοπικών επιχειρήσεων.

Προς έναν διαρκή αγώνα

Η κινητοποίηση της Τσικνοπέμπτης δεν αποτελεί, σύμφωνα με τους διανομείς, ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μέρος ενός συνεχιζόμενου αγώνα που αφορά το σύνολο του κλάδου. Το μήνυμα που στάλθηκε είναι σαφές: όσο η κερδοφορία των πλατφορμών αυξάνεται εις βάρος του εισοδήματος και της ασφάλειας των εργαζομένων, η αντίδραση θα εντείνεται.

Η επόμενη μέρα βρίσκει τους εργαζόμενους σε εγρήγορση, αναμένοντας την εξέλιξη των συλλογικών τους διεκδικήσεων, σε ένα περιβάλλον όπου η «ψηφιακή οικονομία» φαίνεται να συγκρούεται με τα παραδοσιακά εργασιακά κεκτημένα.