Η απειλή της λειψυδρίας στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων δεν αποτελεί πλέον ένα υποθετικό σενάριο του μέλλοντος, αλλά μια διαμορφωμένη πραγματικότητα με βαρύ αντίκτυπο στην τοπική οικονομία. Παρά τον αποδεδειγμένο υδρογεωλογικό πλούτο της περιοχής, η χρόνια καθυστέρηση και η εγκατάλειψη κρίσιμων έργων υποδομής φέρνουν στο επίκεντρο της ειδικής συνεδρίασης λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, αναδεικνύοντας μια βαθιά ρήξη ανάμεσα στις ανάγκες της παραγωγής και τον υφιστάμενο σχεδιασμό.

Στο πλαίσιο της επικείμενης συνεδρίασης στις 26 Φεβρουαρίου 2026, η «Λαϊκή Συσπείρωση» Κρήτης, μέσω του επικεφαλής της Αλέκου Μαρινάκη, θέτει το ζήτημα της υδατικής επάρκειας ως ζήτημα πρώτης προτεραιότητας. Η καταστροφή που έχουν υποστεί δυναμικές καλλιέργειες των Χανίων, όπως το αβοκάντο, τα εσπεριδοειδή και η ελιά, αποδίδεται από την παράταξη όχι σε τυχαία γεγονότα, αλλά σε μια συστηματική πολιτική που αντιμετωπίζει το νερό ως εμπόρευμα, υπακούοντας στη λογική «κόστους-οφέλους» και τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η «γεωγραφία» των ημιτελών έργων

Η ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης αποκαλύπτει μια σειρά από τεχνικά έργα που, παρά το υψηλό κόστος κατασκευής τους, παραμένουν μη λειτουργικά ή ημιτελή. Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Φράγμα Βαλσαμιώτη, ένα έργο που κόστισε 41,5 εκατομμύρια ευρώ και εγκαινιάστηκε το 2014, χωρίς ωστόσο να λειτουργήσει ποτέ ουσιαστικά. Η έλλειψη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης για τη στεγανοποίησή του και την ολοκλήρωση των δικτύων άρδευσης καθιστά την επένδυση αυτή ανενεργή.

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και οι λιμνοδεξαμενές της περιοχής:

• Λιμνοδεξαμενή Έλους: Με ημερομηνία παράδοσης που μετατέθηκε από τα τέλη του 2025 για τον Ιούλιο του 2027, το έργο παραμένει σε εκκρεμότητα.

• Λιμνοδεξαμενή Αγίων Θεοδώρων: Κατασκευασμένη τη δεκαετία του ’90, παραμένει εκτός λειτουργίας από το 2011, με τις μελέτες αποκατάστασης των αστοχιών να παρουσιάζουν σημαντικές καθυστερήσεις.

• Λιμνοδεξαμενή Χρυσοσκαλίτισσας: Ένα έργο που σχεδιάστηκε πριν από τρεις δεκαετίες, παραμένει αχρησιμοποίητο λόγω καθιζήσεων, με τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις να εκκρεμούν ακόμη.

Το Φράγμα Ταυρωνίτη και το μοντέλο των ΣΔΙΤ

Κεντρικό σημείο της πολιτικής αντιπαράθεσης αποτελεί το Φράγμα του Ταυρωνίτη ποταμού. Ο σχεδιασμός του έργου, που περιλαμβάνει τα φράγματα Ντεριανού και Σεμπρωνιώτη, χρονολογείται από το 1990, παραμένοντας επί σειρά ετών στο επίπεδο των υποσχέσεων. Σήμερα, η μεθόδευση για την κατασκευή του μέσω Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) προκαλεί αντιδράσεις.

Ενώ η κυβέρνηση προβάλλει το μοντέλο αυτό ως την ενδεδειγμένη λύση, η «Λαϊκή Συσπείρωση» υποστηρίζει ότι η παράδοση της διαχείρισης σε μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους (όπως οι ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Μυτιληναίος) αποσκοπεί στην εξασφάλιση κερδών για τους επενδυτές και όχι στην εξυπηρέτηση των λαϊκών αναγκών. Η σύγκριση γίνεται με το μοντέλο διαχείρισης των υδάτων στη Θεσσαλία, το οποίο προωθείται προς ανώνυμη εταιρεία.

Οικονομικές προτεραιότητες και κοινωνικά αιτήματα

Η κριτική που διατυπώνεται εστιάζει στην αντίφαση μεταξύ των διαθέσιμων πόρων και της κατανομής τους. Σύμφωνα με τον κ. Μαρινάκη, η επίκληση της «λειψυδρίας» χρησιμοποιείται συχνά ως πρόσχημα για να καλυφθεί η έλλειψη υποδομών. Την ώρα που κονδύλια περίπου 10 εκατομμυρίων ευρώ για την αποκατάσταση του Βαλσαμιώτη θεωρούνται «πολυτέλεια», διατίθενται δισεκατομμύρια ευρώ για αμυντικές δαπάνες και επιχειρηματικές επιδοτήσεις μέσω αναπτυξιακών νόμων.

Το πλαίσιο των αιτημάτων της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Χανίων, το οποίο υιοθετείται στην ερώτηση προς την περιφερειακή αρχή, περιλαμβάνει:

1. Την άμεση υλοποίηση των έργων χωρίς ΣΔΙΤ και συμβάσεις παραχώρησης.

2. Την κατασκευή του φράγματος Ταυρωνίτη και την επιδιόρθωση των υφιστάμενων λιμνοδεξαμενών με κρατική ευθύνη.

3. Την κατασκευή δεύτερης λιμνοδεξαμενής στην Κουντούρα και την ολοκλήρωση των αρδευτικών έργων στην υψηλή ζώνη Αγυιάς-Κολυμπάρι.

4. Την υλοποίηση υποδομών ύδρευσης και άρδευσης στον Αποκόρωνα.