Του Γεώργιου Κ. Τζανάκη

Ἔρχεται σὲ λίγες ἡμέρες ὁ νέος Ἐπίσκοπος στὰ Χανιά.

Παραβλέποντες τὸν τρόπο ἐκλογῆς του, καὶ ἀντιπαρερχόμενοι τὸ νεαρὸν τῆς ἡλικίας του, ἐπισκεπτόμεθα ἐπὶ τοῦ νέου σταδίου τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας.

Τὸ σύνηθες τοῦ καιροῦ εἶναι ἕνας ἐπίσκοπος νὰ ἀκολουθῇ τὴν πεπατημένη, τὴν πολιτικοθρησκευτικὴ «ὀρθότητα», καὶ ἔτσι νὰ διάγῃ βίον ἡσύχιον καὶ ἀκύμαντον. Νὰ ὑποταχθῇ στὰ κελεύσματα τοῦ συγχρόνου καισαροποαπισμοῦ, νὰ γίνῃ ἐξάρτημα καὶ βραχίονας τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ νὰ ὑπηρετῇ ἀδιστάκτως τὰ ὅποια κελεύσματά της, ἀκόμη καὶ στὶς περιπτώσεις ὅπου εἶναι προφανῶς ἐνάντια ἀκόμη καὶ στὶς θεμελιῶδεις ἀρχὲς τῆς πίστεως, τὴν ὁποία ἔχει ταχθῇ νὰ ὑπηρετήσῃ. Νὰ γίνῃ ὁ συμπληρωματικός θρησκευτικὸς παράγων τῆς ἐπὶ τόπου ἐφαρμογῆς τῶν ἐξωκρατικῶν καὶ ὑπερκρατικῶν ἐπιλογῶν τῶν ἀντιστοίχων ἐλίτ. Μαζὶ μὲ τοὺς τοπικοὺς Βουλευτὲς, Περιφερειάρχες, Δημάρχους καὶ τὰ ἄλλα πολιτειακὰ πρόσωπα νὰ ἐνεργῇ γιὰ τὸ πέρασμα στὸν λαό τῶν ἔξωθεν πολιτικῶν καὶ τῶν κατευθύνσεων, ὅποιες καὶ ἄν εἶναι αὐτές.

Σὲ μία ἐποχὴ ὅπου κάθε ἐξουσία καὶ κάθε ἀξία ἔχει χάσει τὴν ὑπόληψί της στὸν λαό, λόγῳ τῶν καταχρήσεων καὶ τῆς ἰδιοτέλειας, ἀκριβῶς αὐτῶν οἱ ὁποίοι ἐπικαλοῦνται τὶς ἀξίες καὶ ἀσκοῦν ἐξουσία, οἱ κληθέντες νὰ ἐξουσιάσουν τὸν λαό, χρειάζονται τὴν συναίνεσι καὶ τὴν συμπόρευσι τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἡγητόρων, ὥστε νὰ πειστῇ ὁ λαός, βλέποντας τὴν συμπόρευσι αὐτήν. Διότι οἱ ὀρθόδοξοι ἐπίσκοποι ἀπολαμβάνουν ἀκόμη σεβασμοῦ καὶ ἐκτιμήσεως ἀπὸ τὸν λαό, λόγῳ ἀκριβῶς τοῦ ἐπισκοπικοῦ τους ἀξιώματος, τὸ ὁποῖο σέβονται οἱ ἄνθρωποι, καὶ παραβλέπουν, ἔως ἄρτι, τὰ παραστρατήματα καὶ τὶς ἀδυναμίες τῶν προσώπων.

Κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια τῶν Μνημονίων, τῆς ὑγειονομικῆς λαίλαπας, τῆς ἐκχωρήσεως τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, ἀκόμη καὶ τῆς ἐδαφικῆς κυριαρχίας τῆς χῶρας, ἀλλὰ καὶ τῆς πτωχεύσεως τοῦ λαοῦ, τῆς διαλύσεως τοῦ κοινωνικοῦ κράτους, κάθε παραγωγικῆς ἰκμάδας τοῦ πρωτογενοῦς τομέα μέχρι τὴν ἐπιχειρούμενη ἀλλαγὴ πληθυσμοῦ καὶ τὴν διάβρωσι κάθε παραδοσιακῆς ἀξίας, ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἡγεσία ὄχι μόνον δὲν ἀντέστη καὶ δὲν κατήγγειλε τὰ ἐπιχειρούμενα, ὅπως εἶχε χρέος, -πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων- ἀλλὰ ἐνίοτε καὶ ἐνεργητικῶς συμπαραστάθηκε. Χωρὶς τὴν δική της ἀρωγὴ τίποτα ἀπὸ αὐτὰ δὲν θὰ εἶχε ἐπιτευχθῇ.

Αὐτὴ εἶναι ἡ συνήθης, πλέον, στάσις τῶν σημερινῶν ἐπισκόπων.

Ὁ νέος ἐπίσκοπος θὰ ἔχει ἄρα γε τὴν γνώσι καὶ τὴν θέλησι καὶ τὴν ἀνδρεία νὰ ἀντιταχθῇ σὲ ὅλα αὐτὰ; Θὰ εἶναι ἔκπληξις γιὰ τὸν λαὸ, δεδομένου καὶ τοῦ τρόπου ἐπιλογῆς του, ἀλλὰ θὰ εἶναι ἀσφαλῶς καλοδεχούμενη μιὰ τέτοια στάσις, τουλάχιστον γιὰ ὅσους συνειδητῶς ἀντιλαμβάνονται, ἐνστερνίζονται καὶ προσπαθοῦν νὰ ἀκολουθοῦν τὸν παρὰ τῶν Πατέρων παραδεδομένο ρωμέηκο τρόπο ζωῆς καὶ ὄχι τὴν ἐπαφρίζουσα φολκλορικὴ ἐκδοχὴ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βίου καὶ τὴν βίαιη μεταπατερικὴ δυτικοποίησί του.

Στὸν κακό μας τὸν καιρὸ ἐτοῦτο, δὲν κινδυνεύει ἡ πίστις τόσο ἀπὸ ἐξωτερικοὺς παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ὄντως βυσσοδομοῦν καὶ προσπαθοῦν νὰ ἀλοιώσουν ἀκόμη καὶ τὰ θεμελιώδη· ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴ διάβρωσι, ποὺ ἐπεκτείνεται ταχύτατα, μὲ κύριο καταλύτη τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἡγεσία. Πρὶν ἀπὸ χρόνια ἕνα μικρὸ μέρος τῆς Ἱεραρχίας, ἕνα μικρὸ μέρος τῶν καθηγητῶν τῶν Θεολογικῶν σχολῶν, καὶ ἀκόμη μικρότερο κομμάτι τῶν ἱερέων ἦταν ὁπαδοὶ καὶ προωθητὲς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μετασχηματισμοῦ. Σήμερα δύσκολα βρίσκεις ἄνθρωπο στὴν Ἱεραρχία καὶ στὸ χῶρο τῆς  πανεπιστημιακῆς Θεολογίας, ὁ ὁποῖος νὰ μὴν εἶναι θιασώτης καὶ φορεύς αὐτῆς τῆς πνευματικῆς ἱώσεως. Οἱ ἱερεῖς, ἐν πολλοῖς, ἔχουν ξεσαλώσει καὶ ὁ λαὸς ἔχει ἀφηνιάσει.

Τί ἀντιλαμβάνεται καὶ τί πρεσβεῦει ἄρα γε γιὰ ὅλα αὐτὰ ὁ νέος ἐπίσκοπος; Πρὸς τὰ ποῦ θὰ ὁδηγήσῃ τὰ πράγματα; Ποιούς θὰ ἀκούσῃ; Μὲ ποιούς συμβούλους θὰ πλαισιωθῇ καὶ πρὸς ποία κατεύθυνσι θὰ πορευτῇ;

Ὅλα αὐτὰ θὰ φανοῦν ἀφοῦ κατακαθίσει ἡ σκόνη τῶν τυπικῶν μεγαλοστομιῶν, τῶν διακηρύξεων, τῶν βολιδοσκοπήσεων καὶ θὰ ἐμφανιστεῖ ἡ πραγματικότης τῶν βαθυτέρων πεποιθήσεων ἤ τῶν δεσμεύσεων.

Ὁ ἄνθρωπος πάντα διατηρεῖ τὸ ἐλεύθερον, τὸ αὐτεξούσιον καὶ μπορεῖ νὰ πορσπαθήσῃ νὰ ὁδηγήσῃ τὰ πράγματα ἐκεῖ ποὺ αὐτὸς θέλει. Τίποτα δὲν εἶναι δεδομένο, τίποτα δὲν προεξοφλεῖται. Ἕνας ἐπίσκοπος ἤ θὰ ἀποδειχθῇ διάκονος τοῦ λαοῦ ἤ τύραννος τοῦ λαοῦ ἤ κάπου ἀνάμεσα. Ὅλα θὰ κριθοῦν ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ νέου ἐπισκόπου. Ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἔργα φαίνεται ἄν κάποιος εἶναι ἄξιος καὶ ὄχι ἀπὸ τὶς τυπικὲς διαβεβαιώσεις ἤ τὶς φωνασκίες συμφεροντολόγων, κολάκων ἤ καὶ ἀφελῶν.

Εὐχόμεθα ὁ νέος ἐπίσκοπος νὰ ἀποδειχθῇ ἄξιος τῆς κλήσεως καὶ ὀφέλιμος γιὰ τὴν Ἐκκλησία, τὸν λαό τοῦ Θεοῦ, τὴν πόλι μας καὶ τὸ νησί μας, στὴν παροῦσα κρίσιμη στιγμή. Ἐλπίζουμε νὰ κατανοῇ ὅτι ποιμαίνει λογικὰ καὶ ὄχι ἄλογα πρόβατα καὶ ὅτι κάθε στιγμὴ ὀφείλει νὰ ἀφουγκράζεται τὸ λογικὸ ποίμνιό του, ἀλλὰ καὶ νὰ λογοδοτῇ ἐνώπιον του, καὶ ὄχι ἐνώπιον ἄλλων, καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀνέλεγκτος ἤ ἀλάθητος.

Ἀκρωτήρι Χανίων. 9 Μαρτίου 2026