Η πρόσφατη τριήμερη παραμονή του USS Gerald R. Ford στον ναύσταθμο της Σούδας, η οποία επισήμως αποδόθηκε σε δυσλειτουργία του αποχετευτικού συστήματος, τίθεται υπό ένα νέο, αμφιλεγόμενο πρίσμα μετά τις δηλώσεις του Douglas Macgregor.

Ο απόστρατος Συνταγματάρχης του Στρατού των ΗΠΑ και διδάκτωρ διεθνών σχέσεων, γνωστός για τις συχνά αιρετικές αλλά εμπεριστατωμένες αναλύσεις του σε θέματα στρατιωτικής στρατηγικής, υποστήριξε ότι το τεχνικό πρόβλημα που ανάγκασε το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο του κόσμου σε αναγκαστική στάση στην Κρήτη δεν ήταν αποτέλεσμα τυχαίας βλάβης, αλλά εσκεμμένης ενέργειας από μέλη του ίδιου του πληρώματος.

Η ανατομία μιας «εσωτερικής» κρίσης

Σύμφωνα με τον Συνταγματάρχη Macgregor, η δυσλειτουργία που προκάλεσε την ανάσχεση των επιχειρήσεων του αεροπλανοφόρου προκλήθηκε από ναύτες οι οποίοι τοποθέτησαν φανέλες (undershirts) στο αποχετευτικό σύστημα, προκαλώντας τη φραγή των τουαλετών. Η ενέργεια αυτή, αν και εκ πρώτης όψεως φαίνεται ως ένα μεμονωμένο περιστατικό πειθαρχίας, αντανακλά, κατά τον αναλυτή, μια βαθύτερη κρίση στο ηθικό του πληρώματος.

Ο Macgregor επισήμανε ότι οι ναύτες βρίσκονται στη θάλασσα για διάστημα δέκα μηνών, με την προοπτική η αποστολή τους να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το ένα έτος. Η παρατεταμένη παραμονή στο επιχειρησιακό πεδίο και η αβεβαιότητα για τον χρόνο επιστροφής φαίνεται να έχουν δημιουργήσει έντονη δυσαρέσκεια, οδηγώντας σε ακραίες μορφές διαμαρτυρίας που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργικότητα της μονάδας.

Το «αγκάθι» των logistics στην Ανατολική Μεσόγειο

Πέρα από το εσωτερικό ζήτημα του Gerald R. Ford, ο Douglas Macgregor έθιξε μια κρίσιμη πτυχή που αφορά τη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή. Όπως εξήγησε, η διαχείριση της επιμελητείας (logistics) έχει καταστεί ιδιαίτερα προβληματική. Λιμάνια και υποδομές που στο παρελθόν ήταν στη διάθεση των αμερικανικών δυνάμεων, πλέον εμφανίζονται απροσπέλαστα ή εχθρικά.

Ως καταλύτη αυτής της μεταστροφής, ο Συνταγματάρχης κατονόμασε τη «συνέντευξη Huckabee», υποστηρίζοντας ότι οι αποκαλύψεις που προέκυψαν από αυτήν έχουν στρέψει σχεδόν το σύνολο των περιφερειακών δυνάμεων εναντίον της Ουάσιγκτον. Η απώλεια παραδοσιακών ερεισμάτων στην περιοχή αναγκάζει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να αναζητά εναλλακτικές λύσεις σε μεγάλες αποστάσεις, εξετάζοντας πλέον τη χρήση λιμένων μέχρι και στην Ινδία για την κάλυψη των αναγκών ανεφοδιασμού και επισκευών.

300 μέρες στη θάλασσα

Καθώς το Ford προσεγγίζει αυτό που θα μπορούσε να ξεπεράσει τις 300 ημέρες στη θάλασσα —ξεπερνώντας ενδεχομένως τα ορόσημα της μετα-Βιετνάμ εποχής— η ανθρώπινη διάσταση διασταυρώνεται τώρα με τα σήματα στρατηγικής αποτροπής έναντι του Ιράν, όπου η παρουσία δύο αεροπλανοφόρων μαζί με το USS Abraham Lincoln αναπροσαρμόζει τη στάση πληγμάτων των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο.

Η στρατηγική επείγουσα ανάγκη εντείνεται καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ άφησε δημόσια να εννοηθεί ότι μπορεί να λάβει απόφαση για στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν εντός ημερών, συνδέοντας την παρουσία του αεροπλανοφόρου με εκτιμήσεις πληροφοριών σχετικά με τα πυρηνικά και αναβαθμίζοντας το Ford από ένα μέσο ρουτίνας σε ένα προκεχωρημένο όργανο εξαναγκασμού.

Η αναφερόμενη δυσαρέσκεια, επομένως, δεν μπορεί να αξιολογηθεί μεμονωμένα από την ευρύτερη γεωπολιτική κλιμάκωση, όπου οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις, οι αναταραχές στην Ερυθρά Θάλασσα και η δραστηριότητα των ενδιάμεσων πολιτοφυλακών (proxy militias) συγκλίνουν για να διαμορφώσουν την κατανομή των ναυτικών δυνάμεων των ΗΠΑ υπό πολιτικές οδηγίες υψηλής ορατότητας.

Με περίπου 4.600 ναύτες επιβιβασμένους σε ένα σκάφος που αντιπροσωπεύει περισσότερα από 13 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε κόστος απόκτησης, το Ford ενσαρκώνει όχι μόνο την προηγμένη προβολή ισχύος, αλλά και το συσσωρευμένο οικονομικό και ανθρώπινο κεφάλαιο που στηρίζει την αμερικανική θαλάσσια κυριαρχία.

Η σύγκλιση της καταπόνησης του ηθικού, των παρατεταμένων ημερών στη θάλασσα και της επιχειρησιακής ανακατεύθυνσης από τις ασκήσεις του ΝΑΤΟ στις επιχειρήσεις της Καραϊβικής και τώρα προς τον Περσικό Κόλπο, αποκαλύπτει ένα τόξο ανάπτυξης που έχει επεκταθεί επανειλημμένα πέρα από τα αρχικά όρια σχεδιασμού, εντείνοντας το θεσμικό στρες τόσο στο πλήρωμα όσο και στις δομές διοίκησης.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι αναφορές που προκύπτουν από ναύτες, τη ναυτική ηγεσία και αναλυτές ασφαλείας θέτουν ένα κεντρικό ερώτημα για τους παρατηρητές της παγκόσμιας άμυνας: εάν οι παρατεταμένες αναπτύξεις αεροπλανοφόρων υψηλού ρυθμού μπορούν να παραμείνουν στρατηγικά αποτελεσματικές, εάν η ανθρώπινη αντοχή καταστεί περιοριστική επιχειρησιακή μεταβλητή.

Ποιος είναι ο Douglas Macgregor

Ο Douglas Macgregor είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες —και συχνά αμφιλεγόμενες— φωνές στον τομέα της στρατιωτικής στρατηγικής και της γεωπολιτικής ανάλυσης. Πρόκειται για έναν απόστρατο Συνταγματάρχη του Στρατού των ΗΠΑ, με διδακτορικό (PhD) στις διεθνείς σχέσεις και πλούσιο συγγραφικό έργο.

Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους στρατιωτικούς τακτικιστές της γενιάς του. Έγινε ευρύτερα γνωστός για τον ηγετικό του ρόλο στη Μάχη του 73 Easting κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Κόλπου, μια από τις πιο αποφασιστικές νίκες των αμερικανικών τεθωρακισμένων στην ιστορία.

Το βιβλίο του Breaking the Phalanx (1997) θεωρείται «ευαγγέλιο» για τον εκσυγχρονισμό του αμερικανικού στρατού, προτείνοντας ευέλικτες, μικρότερες μονάδες αντί για τις βαριές μεραρχίες του Ψυχρού Πολέμου.

Υπηρέτησε ως σύμβουλος του Υπουργού Άμυνας κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας ως κύρια ατζέντα την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν και τη Συρία.

Ο Macgregor ανήκει στη σχολή του «σκληρού ρεαλισμού». Δεν αναλύει τον κόσμο με βάση το πώς θα έπρεπε να είναι (ιδεαλισμός), αλλά με βάση την ισχύ, τη γεωγραφία και την ιστορία. Για πολλούς, αυτό τον καθιστά μια από τις πιο προσγειωμένες πηγές.

Έχει δεχθεί έντονη κριτική από τα παραδοσιακά μέσα (Mainstream Media) για τις προβλέψεις του σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Συχνά εκτιμά ότι οι δυτικές δυνάμεις είναι πιο εξασθενημένες από όσο παραδέχονται, κάτι που τον κάνει δημοφιλή σε ανεξάρτητα μέσα αλλά «μαύρο πρόβατο» στο Πεντάγωνο.