Στην κλιμάκωση των κινητοποιήσεών της προχωρά η Παγκρήτια Επιτροπή ενάντια στις Βάσεις και την Εμπλοκή, με κεντρικό σταθμό τη μεγάλη συγκέντρωση στη Βάση της Σούδας την Κυριακή 17 Μαΐου. Σε μια συγκυρία έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, το αίτημα για την πλήρη απεμπλοκή της Ελλάδας από τις πολεμικές συρράξεις και το κλείσιμο των αμερικανονατοϊκών εγκαταστάσεων στο νησί τίθεται εκ νέου στο επίκεντρο.

Η κινητοποίηση, η οποία πλαισιώνεται από εργατικά σωματεία και τοπικούς φορείς, συνδέει τη στρατιωτική παρουσία με την οικονομική πίεση και την κοινωνική ασφάλεια, προαναγγέλλοντας ταυτόχρονα απεργιακές συγκεντρώσεις για την 1η Μαΐου.

Το χρονικό των κινητοποιήσεων και το πλαίσιο των διεκδικήσεων

Η προγραμματισμένη συγκέντρωση στη Σούδα αποτελεί μέρος ενός πανελλαδικού αντιιμπεριαλιστικού διημέρου (16-17 Μαΐου), με δράσεις που επικεντρώνονται σε περιοχές που φιλοξενούν στρατιωτικές υποδομές των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Οι διοργανωτές διεκδικούν τον τερματισμό της ελληνικής συμμετοχής σε πολεμικές επιχειρήσεις, την κατάργηση της Βάσης της Σούδας και την επιστροφή όλων των στρατιωτικών αποστολών που βρίσκονται εκτός συνόρων.

Στο κάλεσμα ανταποκρίνεται ενεργά το Σωματείο Επισιτισμού – Τουρισμού, το οποίο σε ανακοίνωσή του τονίζει την ανάγκη η Σούδα να καταστεί «λιμάνι των λαών» και όχι «ορμητήριο πολέμων». Η επιτροπή καταγγέλλει παράλληλα προσπάθειες εξομάλυνσης της στρατιωτικής παρουσίας μέσω κοινωνικών δράσεων, όπως επισκέψεις νατοϊκών δυνάμεων σε σχολεία για μαθήματα πυρόσβεσης ή εργασίες αποκατάστασης σε εκκλησίες, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες αυτές ως απόπειρα ωραιοποίησης της εμπλοκής της χώρας.

Τουρισμός και οικονομικό κόστος: Το «ζύγι» της τοπικής αγοράς

Μια από τις κεντρικές πτυχές της κριτικής που ασκείται αφορά τη συμβατότητα του στρατιωτικού τουρισμού με την παραδοσιακή τουριστική βιομηχανία της Κρήτης. Σύμφωνα με το Σωματείο Επισιτισμού, η μετατροπή των Χανίων σε τόπο ανάπαυσης στρατευμάτων δημιουργεί κλίμα ανασφάλειας που ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τη σεζόν. «Μπαίνουν στο ζύγι 6 εκατομμύρια τουρίστες με 4.500 νατοϊκούς», αναφέρουν χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία των στρατιωτών έχει καταστήσει το παλιό λιμάνι των Χανίων «απαγορευμένη ζώνη» κατά τις μεταμεσονύκτιες ώρες λόγω απρεπών συμπεριφορών.

Στο οικονομικό σκέλος, οι φορείς συνδέουν τις αμυντικές δαπάνες με το κόστος ζωής. Επισημαίνουν ότι την ώρα που διατίθενται 7 δισεκατομμύρια ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα, η κοινωνία έρχεται αντιμέτωπη με τη ραγδαία αύξηση των τιμών στην ενέργεια και τα είδη πρώτης ανάγκης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν, το 2025 ο μέσος μισθός παρέμεινε μειωμένος κατά 19% σε πραγματικές αξίες σε σχέση με το 2011, ενώ οι πρόσφατες αυξήσεις χαρακτηρίζονται ως ανεπαρκείς απέναντι στον πληθωρισμό.

Πολιτική αντιπαράθεση και κοινωνική τάση

Η κινητοποίηση λαμβάνει και χαρακτήρα πολιτικής σύγκρουσης με τοπικούς παραγωγικούς φορείς. Οι διοργανωτές καταγγέλλουν τη στάση του προέδρου του Επιμελητηρίου Χανίων (ΕΒΕΧ), ο οποίος φέρεται να μετέφερε στη Γενική Συνέλευση του Εμπορικού Συλλόγου τη δυσαρέσκεια της αμερικανικής πρεσβείας και της διοίκησης της Βάσης για τις διαδηλώσεις κατά των αεροπλανοφόρων.

Παρά την πίεση, η Επιτροπή επικαλείται δημοσκοπικά δεδομένα σύμφωνα με τα οποία πάνω από το 70% του πληθυσμού επιθυμεί ουδέτερη στάση της χώρας, ενώ ένα ποσοστό που αγγίζει το 80% εμφανίζεται σκεπτικό απέναντι στα προσχήματα που χρησιμοποιούνται για τη δικαιολόγηση των συρράξεων. Η κριτική επεκτείνεται και στην εξωτερική πολιτική, με αναφορές στην παρουσία των πυροβολαρχιών Patriot στη Σαουδική Αραβία και της φρεγάτας στην Ερυθρά Θάλασσα, ενέργειες που κατά τους διαδηλωτές εξυπηρετούν επιχειρηματικά συμφέροντα και όχι την εθνική άμυνα.