Τέσσερα χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά της 15ης Ιουλίου 2022 στον Δήμο Αγίου Βασιλείου στο Ρέθυμνο, οι βιοπαλαιστές αγρότες της περιοχής παραμένουν απλήρωτοι, με πολλούς εξ αυτών να λαμβάνουν ειδοποιητήρια απόρριψης των αιτήσεων αποζημίωσης και να καλούνται να επιστρέψουν τις προκαταβολές που έλαβαν. Η κατάσταση αυτή οδήγησε την «Λαϊκή Συσπείρωση» Κρήτης να καταθέσει ψήφισμα στο Περιφερειακό Συμβούλιο, ζητώντας την άμεση ικανοποίηση των αιτημάτων των πληγέντων.

Η πυρκαγιά του Ιουλίου 2022 έπληξε τις Δημοτικές Κοινότητες Μελάμπων, Σακτουρίων, Κρύας Βρύσης, Ορνέ, Ροδάκινου και Αγίας Γαλήνης, αφήνοντας πίσω της καμένες εκτάσεις και ελαιώνες που αποτελούσαν την κύρια πηγή εισοδήματος των αγροτών της περιοχής. Σύμφωνα με την επιτροπή αγώνα των πληγέντων, η καταστροφή επιδεινώθηκε από τα ελλιπή έως ανύπαρκτα μέτρα πυροπροστασίας και πυρόσβεσης, ενώ η μετέπειτα διαδικασία αποζημίωσης χαρακτηρίζεται από σειρά προβληματικών χειρισμών.

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα ερωτήματα που εγείρονται σχετικά με τους λόγους απόρριψης των αιτήσεων. Όπως καταγγέλλεται, μεγάλος αριθμός αιτήσεων απορρίπτεται λόγω αλλαγής χρήσης γης, η οποία πραγματοποιήθηκε εν αγνοία των ιδιοκτητών. Συγκεκριμένα, ελαιώνες που είχαν ελεγχθεί από τον ΕΛΓΑ και μέχρι και το 2024 δηλώνονταν ως καλλιέργειες, «βαφτίζονται» βοσκοτόπια. Η αυθαίρετη αυτή αλλαγή επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι ενώ ο ΕΛΓΑ επέβαλλε μέχρι και το 2024 παρακράτηση ασφαλιστικής εισφοράς από τις επιδοτήσεις των πυρόπληκτων, το 2025 η παρακράτηση δεν πραγματοποιήθηκε, καθώς οι καλλιέργειές τους είχαν χαρακτηριστεί βοσκότοποι.

Πρόσθετοι λόγοι απόρριψης αφορούν παραγωγούς που δεν πρόλαβαν να καταβάλλουν την εισφορά του 2022 στον ΕΛΓΑ, με τον οργανισμό να μην κάνει δεκτή την καταβολή τα επόμενα χρόνια, καθώς και παραγωγούς που έκαναν χρήση της παράγραφου 8 του άρθρου 2 της ΚΥΑ 39076/2025 (ΦΕΚ B’ 3347/30.06.2025), η οποία επιτρέπει την ανασύσταση καλλιέργειας σε άλλο αγροτεμάχιο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως η αδυναμία πρόσβασης. Ο ΕΛΓΑ αρνείται πλέον να αναγνωρίσει αυτό το δικαίωμα.

Η έλλειψη παράτασης για την υποβολή ενστάσεων από την κυβέρνηση επιδείνωσε την κατάσταση, καθώς οι αγρότες ενημερώθηκαν για την απόρριψη των αιτήσεών τους λίγο πριν τη λήξη της προθεσμίας. Το ζήτημα είχε τεθεί στη συνεδρίαση του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας Ρεθύμνου στις 4 Νοεμβρίου 2024, ενώ η «Λαϊκή Συσπείρωση» το είχε αναδείξει σε προηγούμενες συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου, χωρίς ωστόσο να υπάρξει ενημέρωση για ενέργειες της περιφερειακής αρχής.

Το ψήφισμα που κατέθεσαν οι περιφερειακοί σύμβουλοι Μαρινάκης Αλέκος, Βρύσαλης Δημήτρης και Μανουσάκης Νίκος ζητεί από την κυβέρνηση την άμεση αποζημίωση στο 100% της ζημιάς όλων των πυρόπληκτων βιοπαλαιστών αγροτών, χωρίς αποκλεισμούς, καθώς και εξηγήσεις για την αλλαγή χρήσης γης που οδήγησε σε απορρίψεις αιτήσεων. Η «Λαϊκή Συσπείρωση» συνδέει τα προβλήματα των αγροτών με την εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την πολιτική των διαδοχικών κυβερνήσεων, ενώ καταγγέλλει την αδυναμία του κράτους να ανταποκριθεί στα λαϊκά συμφέροντα.