Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης επανέρχεται το ζήτημα της απολιγνιτοποίησης και της διαχείρισης των εδαφών στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, μετά από νέες δημόσιες καταγγελίες του βουλευτή Χανίων, Παύλου Πολάκη.

Ο κ. Πολάκης κάνει λόγο για «έγκλημα» και «μεγάλο κόλπο» εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος, υποστηρίζοντας ότι η ΔΕΗ, με την κάλυψη της κυβέρνησης, προχωρά σε μια ιδιότυπη λεηλασία χιλιάδων στρεμμάτων γης που αποκτήθηκαν αρχικά μέσω αναγκαστικών απαλλοτριώσεων. Σύμφωνα με τον βουλευτή, η διαδικασία αυτή παρακάμπτει θεμελιώδεις αρχές του περιβαλλοντικού δικαίου, μεταθέτοντας το κόστος της αποκατάστασης από τον ρυπαίνοντα στον φορολογούμενο.

Το καθεστώς των απαλλοτριώσεων και η μεταβίβαση εδαφών

Το κεντρικό επιχείρημα της καταγγελίας εστιάζει στη νομική φύση της κατοχής των εδαφών από τη ΔΕΗ. Όπως αναφέρεται, η επιχείρηση είχε το δικαίωμα εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων και όχι την πλήρη ιδιοκτησία του εδάφους, το οποίο απαλλοτριώθηκε χάριν του δημοσίου συμφέροντος, οδηγώντας ακόμη και σε μετακινήσεις ολόκληρων χωριών. Με την ολοκλήρωση του εξορυκτικού σκοπού, η γη θα έπρεπε κανονικά να αποκατασταθεί και να αποδοθεί πίσω.

Αντ’ αυτού, ο κ. Πολάκης καταγγέλλει ότι το Δημόσιο παραχωρεί στην πλέον ιδιωτική ΔΕΗ 120.000 από τα συνολικά 200.000 στρέμματα των ορυχείων. Εκφράζεται η ανησυχία ότι οι τεράστιες αυτές εκτάσεις ενδέχεται μέσω της επιχείρησης να περάσουν μελλοντικά υπό τον έλεγχο ξένων συμφερόντων, αλλοιώνοντας τον αρχικό σκοπό της απαλλοτρίωσης.

Η ίδρυση της «ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε.» και το νομικό πλαίσιο

Η κριτική επεκτείνεται και στη νομική μεθόδευση που ακολουθήθηκε από τον Ιούλιο του 2022 με τη σύσταση της εταιρείας «ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε.». Σκοπός της εταιρείας είναι ο περιβαλλοντικός μετασχηματισμός και η αποκατάσταση του παραγωγικού μοντέλου στις πληττόμενες περιοχές. Μέσω προγραμματικής σύμβασης, πωλούνται 97.000 στρέμματα από τη ΔΕΗ προς τη «ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε.» έναντι του ποσού των 162 εκατομμυρίων ευρώ.

Οι εκτάσεις αυτές αφορούν τα ορυχεία Αμυνταίου, Πτολεμαΐδας, Κλειδιού στη Φλώρινα και τη Μεγαλόπολη. Ο βουλευτής επισημαίνει ότι ο νομοθέτης, μέσω του Ν. 4956/2022, ορίζει πλέον ότι οι εκτάσεις που αποκτήθηκαν για εξόρυξη θεωρείται ότι έχουν εκπληρώσει τον σκοπό τους και δύνανται να χρησιμοποιηθούν για άλλες δραστηριότητες στο πλαίσιο της απολιγνιτοποίησης, νομιμοποιώντας έτσι την αλλαγή χρήσης.

Η ανατροπή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει»

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά στον τρόπο χρηματοδότησης των έργων αποκατάστασης. Σύμφωνα με τον κ. Πολάκη, η χρήση τριμερών συμβάσεων μεταξύ ΔΕΗ, εργολάβων και της «ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε.», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, καταστρατηγεί τη διεθνή αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Η αρχή αυτή επιτάσσει ότι το κόστος αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς πρέπει να επιβαρύνει την επιχείρηση που την προκάλεσε και όχι την κοινωνία.

Στην προκειμένη περίπτωση, υποστηρίζεται ότι η ΔΕΗ όχι μόνο δεν επιβαρύνεται με το κόστος, αλλά βρίσκει χρηματοδοτικά εργαλεία για να «ξεπλύνει» τη ρύπανση δεκαετιών με δημόσιο χρήμα. Ο κ. Πολάκης χαρακτηρίζει τη διαδικασία ως μια «αποχώρηση από την ευθύνη», όπου η εταιρεία αποσύρεται αφού προηγουμένως απογύμνωσε το τοπίο και μόλυνε τους φυσικούς πόρους.

Η παρέμβαση καταλήγει με μια δυσοίωνη πρόβλεψη για τις τοπικές κοινωνίες της Κοζάνης, της Πτολεμαΐδας και του Αμυνταίου. Η λεγόμενη «Δίκαιη Μετάβαση» χαρακτηρίζεται από τον βουλευτή ως η «πιο άδικη όλων των εποχών», καθώς οι υποσχέσεις για ουσιαστική αποκατάσταση φαίνεται να δίνουν τη θέση τους σε συμβολαιογραφικές πράξεις και ιδιωτικοποίηση κερδών, ενώ η περιβαλλοντική ζημιά κοινωνικοποιείται.

Διαβάστε όλα όσα ανέφερε ο Χανιώτης βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ:

ΑΝΑΡΤΗΣΗ 4η για το ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΗ ΔΕΗ απο τη συμμορια Μητσοτακη:

Το μεγάλο κόλπο της ΔΕΗ με τη Γη της Δυτικής Μακεδονίας

Η ΔΕΗ είχε το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του κοιτάσματος και όχι την ιδιοκτησία του εδαφους. Χάριν του δημοσίου συμφέροντος έγινε απαλλοτρίωση και ολόκληρα χωριά μετακινήθηκαν. Η ιδιωτική ΔΕΗ με την ολοκλήρωση του αρχικού σκοπού της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης θα έπρεπε να αποκαταστήσει και να αποδώσει πίσω τη γη αποκατεστημένη.

Αντ’ αυτού το δημόσιο χαρίζει στην ιδιωτική πλέον ΔΕΗ 120.000 από τα 200.000 στρέμματα. Εκτάσεις τεράστιες οι οποίες μέσω της ιδιωτικής ΔΕΗ μπορεί να περάσουν στον έλεγχο ξένων χωρών.

Νομική τακτοποίηση εδαφών

Τον Ιούλιο 2022 συστήνουν την ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε με σκοπό ‘’την περιβαλλοντικη αποκατάσταση και τον μετασχηματισμό του παραγωγικου μοντελου της Δυτικής Μακεδονιας και της Μεγαλόπολης’’

Με προγραμματική σύμβαση (Ν. 4956/2022, ΦΕΚ Α’ 140/19.07.2022) μεταξύ ΔΕΗ, ΜΕΤΑΛΙΓΝΙΤΙΚΗΣ, ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ Α.Ε και Δημοσίου, πωλουνται 97000 στρ, στην Μεταβαση Α.Ε εναντι 162.000.000 ευρω που περιλαμβάνονται στις εκτάσεις των Ορυχείων Αμυνταίου, Πτολεμαΐδας, Κλειδιού (Φλώρινα) και Μεγαλόπολης.

Όπως αναφέρθηκε μεταβιβάζονται 97000 στρ γης στην Μεταβαση Α.Ε, η ΔΕΗ κρατα για δικους της σκοπους χιλιάδες στρεμματα γης και ο νομοθετης τελειωνει με το κοιτασμα με μια γραμμη: . Όλες οι εκτάσεις που ανήκουν στην Δ.Ε.Η. Α.Ε. και έχουν αποκτηθεί με σκοπό την εξόρυξη και εκμετάλλευση λιγνιτικού κοιτάσματος και οι οποίες περιλαμβάνονται στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης (Ζ.ΑΠ.) του άρθρου 155 του ν. 4759/2020, θεωρούνται ότι έχουν εκπληρώσει τον σκοπό για τον οποίο αποκτήθηκαν και δύνανται πλέον να χρησιμοποιηθούν και για άλλους σκοπούς στο πλαίσιο της διαδικασίας απολιγνιτοποίησης..

ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ…..

Τριμερείς Συμβασεις

Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι να χρηματοδοτούνται έργα στους χώρους των ορυχείων από το Ταμείο Ανάκαμψης με τριμερεις συμβασεις: ΔΕΗ, ΕΡΓΟΛΑΒΟΣ,ΜΕΤΑΒΑΣΗ !!!! Δηλαδή η ΔΕΗ βρήκε χρηματοδοτικό εργαλείο για την αποκατάσταση των εδαφών.

Με αυτα τα νομικα κόλπα η ΔΕΗ με τη συνέργεια του κρατους καταστρατηγεί την αρχη: ο ρυπαίνων πληρώνει

Στη δική μας περίπτωση ο ρυπαίνων δεν πληρωνει αλλά πληρώνεται.

Αναλυτικότερα

Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» είναι μια θεμελιώδης αρχή του περιβαλλοντικού δικαίου τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στην Ελλάδα.

αυτή σημαίνει ότι:

Όποιος προκαλεί ρύπανση ή περιβαλλοντική ζημιά, έχει την ευθύνη να πληρώσει για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος και για τα μέτρα πρόληψης ή αποκατάστασης.

Δηλαδή, το κόστος της ρύπανσης δεν πρέπει να το επωμίζεται η κοινωνία ή το κράτος, αλλά εκείνος που προκάλεσε τη ζημιά (π.χ. μια βιομηχανία, επιχείρηση, οργανισμός, ακόμη και φυσικό πρόσωπο).

Στα χιλιάδες στρέμματα γης των ορυχείων που είναι προς αποκατάσταση η Η ΔΕΗ ξεπλένει τη ρύπανση με εταιρικά κόλπα — και η Δυτική Μακεδονία πληρώνει ξανά το τίμημα.

Η ΔΕΗ γράφει ξανά την ιστορία — όχι με έργα, αλλά με συμβολαιογραφικές πράξεις. Στήνει μαζί με το κράτος ένα νομικό τέχνασμα που θυμίζει περισσότερο απόπειρα συγκάλυψης παρά «πράσινη στροφή». Επικαλείται τη βιωσιμότητα, την ενεργειακή μετάβαση, την «ανάπτυξη για όλους» — ενώ στην πραγματικότητα αποσύρεται σιωπηλά από το πεδίο του εγκλήματος.

Αυτή δεν είναι μετάβαση. Είναι αποχώρηση από την ευθύνη.

Είναι το τελικό στάδιο μιας λεηλασίας, όπου η ΔΕΗ έσκαψε τη γη, απογύμνωσε το τοπίο, μόλυνε αέρα και νερά, και τώρα απλώς αλλάζει ταμπέλα για να καθαρίσει το όνομά της.

Οι κάτοικοι της Κοζάνης, της Πτολεμαΐδας και του Αμυνταίου το ζουν στο πετσί τους. Πληρωνουν ακριβα το ενεργειακο θαύμα της χωρας. Οι υποσχέσεις για «αποκατάσταση» γίνονται σκόνη . Και μέσα σε όλα αυτά, η ΔΕΗ εμφανίζεται με ύφος σωτήρα, δηλώνοντας «περήφανη» για τη συμβολή της στη μετάβαση.

Η εικόνα είναι εξοργιστικά γνώριμη: οι μεγάλες εταιρείες ιδιωτικοποιούν τα κέρδη και κοινωνικοποιούν τη ζημιά. Το κράτος σιωπά, οι τοπικές κοινωνίες περιμένουν, και οι υπεύθυνοι ντύνονται «πράσινοι» με λεφτά των φορολογουμένων και ευρωπαϊκά κονδύλια.

Η λεγόμενη «δίκαιη μετάβαση» αποδεικνύεται η πιο άδικη μετάβαση όλων των εποχών.