Την άμεση ενεργοποίηση διαδικασιών αποζημίωσης των πληγέντων ελαιοπαραγωγών της Κρήτης ζητά η Περιφέρεια Κρήτης, καταθέτοντας πλήρη επιστημονικό φάκελο στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Η σχετική επιστολή απεστάλη από τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη προς τον Μαργαρίτη Σχοινά, συνοδευόμενη από μελέτη που τεκμηριώνει τη σημαντική ζημία στον πρωτογενή τομέα λόγω ακραίων κλιματικών συνθηκών.

Η μελέτη με τίτλο «Αποτίμηση μειωμένης παραγωγής στην ελαιοκαλλιέργεια της Κρήτης για το έτος 2025-2026» εκπονήθηκε από την Ειδική Επιστημονική Ομάδα Εργασίας της Περιφέρειας και καταδεικνύει ότι η δραστική μείωση της παραγωγής δεν οφείλεται σε μεμονωμένους παράγοντες ή σε ελλιπείς καλλιεργητικές πρακτικές, αλλά σε εξωγενείς και μη ελεγχόμενες κλιματικές συνθήκες που έπληξαν το νησί κατά την τρέχουσα περίοδο.

Τα επιστημονικά ευρήματα της έρευνας καταγράφουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων της Κρήτης. Μειωμένη παραγωγή εντοπίζεται στο Λασίθι, το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο, με τη μεγαλύτερη ένταση του προβλήματος να εντοπίζεται στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου. Αντιθέτως, η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων εμφάνισε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, διατηρώντας υψηλότερα επίπεδα παραγωγής συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιοχές του νησιού.

Η αιτιολόγηση της ζημιάς αποδίδεται κυρίως σε σωρευτικό υδατικό στρες μεγάλης διάρκειας, ενώ πρόσθετη αρνητική συμβολή προήλθε από το ισχυρό θερινό θερμικό στρες. Στην περίπτωση του Λασιθίου, η κατάσταση επιβαρύνθηκε περαιτέρω από τους πολύ ισχυρούς νότιους ανέμους που επικράτησαν στην περιοχή. Η μελέτη ξεκαθαρίζει ότι η δραστική μείωση δεν συνδέεται με τις ακολουθούμενες καλλιεργητικές πρακτικές, αποκλείοντας έτσι την ανθρώπινη παρέμβαση ως παράγοντα της ζημιάς.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης υπογράμμισε ότι ο τεκμηριωμένος φάκελος καταρτίστηκε σε συνεργασία με τα ερευνητικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα του νησιού και αποτυπώνει την τεράστια απόκλιση της παραγωγής συγκριτικά με τον μέσο όρο της δεκαετίας. Ο κ. Τζεδάκης τόνισε την επιτακτική ανάγκη στήριξης των αγροτών προκειμένου να καταστούν βιώσιμοι και να συνεχίσουν να καλλιεργούν τα ελαιόδεντρα, ζητώντας παράλληλα την αναπροσαρμογή του θεσμικού πλαισίου του ΕΛΓΑ ώστε να διασφαλίζονται ουσιαστικά ανταποδοτικά οφέλη απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Η Περιφέρεια Κρήτης επισημαίνει ότι η αποκατάσταση του εισοδήματος των παραγωγών κρίνεται απολύτως αναγκαία, όχι μόνο για την επιβίωση των ίδιων των αγροτών, αλλά και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της ελαιοκαλλιέργειας. Ο πρωτογενής τομέας, και ειδικότερα η ελαιοπαραγωγή, αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής και εθνικής οικονομίας, με την κλιματική κρίση να απειλεί πλέον άμεσα την παραδοσιακή αυτή καλλιέργεια που συνδέεται άρρηκτα με την ταυτότητα και την οικονομία της Κρήτης.