Η χρήση οικονομικών κυρώσεων από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών εναντίον εν ενεργεία αξιωματούχων διεθνών οργανισμών αναδεικνύει μια πρωτοφανή θεσμική κρίση στο πεδίο της παγκόσμιας λογοδοσίας και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η υπόθεση της Ειδικής Εισηγήτριας του ΟΗΕ για την Παλαιστίνη, Φραντσέσκα Αλμπανέζε (Francesca Albanese), η οποία αντιμετωπίζει αυστηρούς οικονομικούς περιορισμούς λόγω της δραστηριότητάς της και των εκθέσεών της για την κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη, εισέρχεται πλέον σε μια παρατεταμένη δικαστική φάση εντός του αμερικανικού δικαστικού συστήματος.

Η νομική αυτή διαμάχη, πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις στην προσωπική και επαγγελματική καθημερινότητα της ίδιας, θέτει υπό αμφισβήτηση την επάρκεια των υφιστάμενων μηχανισμών προστασίας του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκαλώντας την κινητοποίηση διεθνών οργανώσεων για την προάσπιση της ανεξαρτησίας των διεθνών λειτουργών.

Περιγράφοντας την κατάσταση, η Φραντσέσκα Αλμπανέζε επεσήμανε σε επίσημο μήνυμά της:

«Οπως πολλοί από εσάς γνωρίζετε, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών μού επέβαλε κυρώσεις απλώς και μόνο επειδή εκτελούσα την εντολή μου ως Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για την Παλαιστίνη — επειδή έκανα τη δουλειά μου. […] Η κυβέρνηση άσκησε έφεση κατά της απόφασης και το εφετείο επέτρεψε την επαναφορά των κυρώσεων μέχρι να εκδοθεί η τελική απόφαση για την υπόθεση. Έτσι, επέστρεψα στη λίστα. Το τελικό αποτέλεσμα παραμένει εντελώς αβέβαιη για όσο διάστημα χρειαστεί —μήνες, ίσως και χρόνια— μέχρι αυτή η μάχη να ολοκληρώσει την πορεία της στα δικαστήρια των ΗΠΑ.»

Η περίπτωση της Φραντσέσκα Αλμπανέζε δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο και αναγνωρίσιμο μοτίβο άσκησης πίεσης, το οποίο επηρεάζει μια σειρά από πρόσωπα και οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της διεθνούς δικαιοσύνης.

Υπό το ίδιο καθεστώς περιοριστικών μέτρων παραμένουν σήμερα δικαστές και εισαγγελείς του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ/ICC), καθώς και στελέχη παλαιστινιακών μη κυβερνητικών οργανώσεων που εργάζονται για τη διασφάλιση της λογοδοσίας και της εφαρμογής των διεθνών συμβαινομένων.

Αυτό το πλέγμα μέτρων, κατά την κ. Αλμπανέζε, αποκαλύπτει μια συγκεκριμένη μεθοδολογία άσκησης πίεσης που αποσκοπεί αποκλειστικά στον έλεγχο της κριτικής:

«Δεν είμαι μόνη σε αυτή τη μάχη. Δικαστές και εισαγγελείς του ΔΠΔ (ICC), παλαιστινιακές ΜΚΟ και άνθρωποι που έχουν αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή τους στη λογοδοσία και τη διεθνή δικαιοσύνη παραμένουν υπό καθεστώς κυρώσεων. Όσοι εργάζονται υπό συνθήκες που οι περισσότεροι από εμάς δεν μπορούμε καν να φανταστούμε, παραμένουν στο στόχαστρο. Το μοτίβο εδώ είναι ξεκάθαρο: αυτές οι κυρώσεις δεν αφορούν την εθνική ασφάλεια. Αφορούν ρητά τη φίμωση εκείνων που καταθέτουν τη μαρτυρία τους.»

Ακολουθεί ολόκληρο το μήνυμά της:

Αγαπητοί φίλοι, όπως πολλοί από εσάς γνωρίζετε, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών μού επέβαλε κυρώσεις απλώς και μόνο επειδή εκτελούσα την εντολή μου ως Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για την Παλαιστίνη — επειδή έκανα τη δουλειά μου.

Στις 13 Μαΐου, ένα ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ χορήγησε προσωρινή αναστολή αυτών των κυρώσεων, ενόσω ο σύζυγος και η κόρη μου προχωρούσαν σε δικαστική προσφυγή εντός του αμερικανικού δικαστικού συστήματος. Ήταν μια σημαντική νομική νίκη: ένα δικαστήριο αναγνώρισε ότι η φίμωση ενός υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσω οικονομικών κυρώσεων δεν είναι μόνο λάθος, αλλά πιθανότατα και παράνομη.

Αλλά δεν κράτησε πολύ. Η κυβέρνηση άσκησε έφεση κατά της απόφασης και το εφετείο επέτρεψε την επαναφορά των κυρώσεων μέχρι να εκδοθεί η τελική απόφαση για την υπόθεση. Έτσι, επέστρεψα στη λίστα. Το τελικό αποτέλεσμα παραμένει εντελώς αβέβαιη για όσο διάστημα χρειαστεί —μήνες, ίσως και χρόνια— μέχρι αυτή η μάχη να ολοκληρώσει την πορεία της στα δικαστήρια των ΗΠΑ.

Δεν είμαι μόνη σε αυτή τη μάχη. Δικαστές και εισαγγελείς του ΔΠΔ (ICC), παλαιστινιακές ΜΚΟ και άνθρωποι που έχουν αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή τους στη λογοδοσία και τη διεθνή δικαιοσύνη παραμένουν υπό καθεστώς κυρώσεων. Όσοι εργάζονται υπό συνθήκες που οι περισσότεροι από εμάς δεν μπορούμε καν να φανταστούμε, παραμένουν στο στόχαστρο.

Το μοτίβο εδώ είναι ξεκάθαρο: αυτές οι κυρώσεις δεν αφορούν την εθνική ασφάλεια. Αφορούν ρητά τη φίμωση εκείνων που καταθέτουν τη μαρτυρία τους.

Η χρήση οικονομικού εξαναγκασμού για τον εκφοβισμό των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την υπονόμευση των διεθνών νομικών θεσμών είναι παράνομη. Αποτελεί κατάχρηση εξουσίας, και η μόνη ουσιαστική απάντηση σε αυτή την κατάχρηση είναι η συλλογική, διαρκής αντίσταση.

Παρακαλούμε υπογράψτε το ψήφισμα του Courage International, απαιτώντας από την Ευρωπαϊκή Ένωση να προστατεύσει τους δικαστές και τους εισαγγελείς του ΔΠΔ (ICC), εμένα, καθώς και τις παλαιστινιακές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που παραμένουν υπό την πίεση αυτών των τακτικών.

Τις επόμενες εβδομάδες, παρακαλούμε να είστε σε εγρήγορση για συγκεκριμένους τρόπους υποστήριξης της επικείμενης νομικής μας εκστρατείας. Αυτή η εκστρατεία δεν αφορά μόνο εμένα· είναι ένα θεμελιώδες ερώτημα για το αν το διεθνές δίκαιο και η ελευθερία της έκφρασης μπορούν να αντέξουν αυτού του είδους τη γεωπολιτική πίεση.

Κάθε υπογραφή, κάθε πράξη αλληλεγγύης και κάθε συνεισφορά έχει σημασία. Σας ευχαριστούμε που υπερασπίζεστε τους υπερασπιστές. Αυτή η μάχη ανήκει σε όλους μας.

Συνυπογράψτε ΕΔΩ.